Ο Βρετανός φυσιοδίφης Ντέιβιντ Ατένμπορο, ένα ίνδαλμα στη χώρα του και πέραν αυτής, τα ντοκιμαντέρ του οποίου για τη φύση έχουν καθηλώσει μπροστά στις οθόνες τους εκατοντάδες εκατομμύρια τηλεθεατές, θα γιορτάσει την Παρασκευή τα 100 του χρόνια, ενώ αναλλοίωτη παραμένει η ικανότητά του να προκαλεί τον θαυμασμό.
Ξεχάστε τον Πολ Μακάρτνεϊ, τον Έλτον Τζον, τον Ντέιβιντ Μπέκαμ και τους άλλους: τον έναν χρόνο μετά τον άλλον, ο Ντέιβιντ Ατένμπορο είναι η αγαπημένη προσωπικότητα των Βρετανών. Χαίρει τέτοιας εκτίμησης που το όνομά του έχει δοθεί σε ζώα και φυτά, όπως μια αυστραλιανή μικροσκοπική αράχνη -Prethopalpus attenboroughi – και ένα γιγάντιο σαρκοβόρο φυτό του Παλαουάν στις Φιλιππίνες – Nepenthes attenboroughii. Για την Αμερικανίδα τραγουδίστρια Μπίλι Άιλις, ο Ντέιβιντ Ατένμπορο είναι ένας «ζωντανός θησαυρός». «Έκανε τη φυσική ιστορία θέμα για το ευρύ κοινό, κάτι το οποίο μπορεί να είναι εξίσου δημοφιλές με τα σπορ ή το ποδόσφαιρο», εξηγεί ο Ζαν-Μπατίστ Γκουγιόν, καθηγητής Επιστημονικής Επικοινωνίας στο πανεπιστήμιο UCL στο Λονδίνο. «Ενστάλαξε ένα απαράμιλλο πάθος και θαυμασμό για τον φυσικό κόσμο», συνεχίζει ο Γάλλος επιστήμονας, ο οποίος ανακάλυψε τον Ντέιβιντ Ατένμπορο όταν εγκαταστάθηκε στη Βρετανία.
Η σταδιοδρομία του Ντέιβιντ Ατένμπορο, άρρηκτα συνδεδεμένη με το BBC, ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Το φυσικό του χάρισμα να διηγείται ιστορίες, η ζεστή αναγνωρίσιμη από όλους φωνή του, κατέκτησαν γρήγορα τους τηλεθεατές. Έκτοτε δεν έχει σταματήσει και ο σχεδόν παιδικός ενθουσιασμός του δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Όπως όταν έπαιζε με ορεινούς γορίλες στη Ρουάντα το 1978.
Δημιούργησε σταδιοδρομίες
Ο Ντέιβιντ Ατένμπορο γύρισε τον κόσμο με ένα μπεζ παντελόνι και ένα μπλε πουκάμισο, φέρνοντας εικόνες συχνά πρωτόγνωρες από ζούγκλες, ερήμους και ωκεανούς. Υπολογίζεται ότι 500 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο έχουν παρακολουθήσει την πρώτη μεγάλη σειρά που έκανε για τη φύση το 1979, τη «Life on Earth» (Η Ζωή στη Γη). «Θα ήθελα μόνο ο κόσμος να ήταν δύο φορές μεγαλύτερος και ο μισός να απέμενε ακόμη να εξερευνηθεί», έλεγε τότε. «Έβαλε τη φύση στα σαλόνια μας. Μας οδήγησε σε μέρη που δεν θα πηγαίναμε ποτέ διαφορετικά, πρόκειται για ένα τεράστιο δώρο», λέει σε έναν φόρο τιμής στον Βρετανό φυσιοδίφη η Σάντρα Κναπ, βοτανολόγος και διευθύντρια ερευνών στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. Εξηγεί ότι για την ίδια ως επιστήμονα, ο Ατένμπορο αποτελεί «πραγματική έμπνευση». «Καταφέρνει να κάνει αρκετά περίπλοκες επιστημονικές έννοιες πολύ απλές», λέει. Για χρόνια, η ίδια δείχνει στους φοιτητές της εξελικτικής βιολογίας την εκπομπή του για τα παραδείσια πουλιά, «μια εκπληκτική απεικόνιση της σεξουαλικής επιλογής».
Δημιούργησε σταδιοδρομίες. «Πολλοί βιολόγοι κάνουν αυτό που κάνουν επειδή παρακολούθησαν προγράμματα του Ντέιβιντ Ατένμπορο όταν ήταν παιδιά», βεβαιώνει ο Ζαν-Μπατίστ Γκουγιόν. Αν και κάτοχος πτυχίου φυσικών επιστημών από το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, ο Ατένμπορο πάντα παρουσιαζόταν ως πρόσωπο της τηλεόρασης κι όχι ως επιστήμονας.
«Σύγχρονη αποικιοκρατία»
Ο Ατένμπορο, ο οποίος χρίστηκε ιππότης το 1985 από τη βασίλισσα Ελισσάβετ Β’, με την οποία ήταν φίλος, είχε προειδοποιήσει εξάλλου για τις καταστροφές που προκαλούνται από τους ανθρώπους. Το 2025, στο ντοκιμαντέρ «Ocean» (Ωκεανός), καταδίκαζε τις μεθόδους της βιομηχανικής αλιείας πλούσιων χωρών, χαρακτηρίζοντάς τις «σύγχρονη αποικιοκρατία στη θάλασσα». Πολλά από τα μέρη που είχαν κινηματογραφηθεί από τον Ατένμπορο καταστράφηκαν στη συνέχεια από τον άνθρωπο. Ο Ατένμπορο αρνείτο πάντα να τον βλέπουν ως διασημότητα. «Είναι ένα πρόσωπο που εξαφανίζεται, που οδηγεί πάντα το βλέμμα των θεατών προς το πράγμα που θέλει να δείξει», υπογραμμίζει ο Ζαν-Μπατίστ Γκουγιόν. Σε αυτό διαφέρει, σύμφωνα με τον ίδιο, από τον Γάλλο Ζακ Κουστό (1910-1997), ο οποίος ήταν «ο εξερευνητής με τον κόκκινο μπερέ του, αυτός που διηγείται». Ωστόσο «κάθε φορά που ο Ντέιβιντ Ατένμπορο βγάζει ένα καινούργιο ντοκιμαντέρ, ακόμη και στα 100 του χρόνια, είναι ένα γεγονός», υπογραμμίζει ο Ζαν-Μπατίστ Γκουγιόν. Ο Ντέιβιντ Ατένμπορο δεν γυρίζει πια στις ζούγκλες ή τις ερήμους, αλλά συνεχίζει να μιλά για τον πλανήτη μας. Στο «Wild London», ντοκιμαντέρ που μεταδόθηκε στις αρχές του έτους από το BBC, μιλά με πάθος για την εξαιρετική πανίδα του Λονδίνου, της γενέτειράς του. Ύστερα από όλα τα ταξίδια του, ο Ατένμπορο εκμυστηρεύτηκε ότι το αγαπημένο του μέρος παραμένει το Ρίτσμοντ, ένα πλούσιο και καταπράσινο προάστιο του νοτιοδυτικού Λονδίνου, όπου έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μαζί με τη σύζυγό του Τζέιν, τη μητέρα των δύο παιδιών του, η οποία έφυγε από τη ζωή το 1997.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
