Όταν σκεφτόμαστε τον Τυραννόσαυρο ρεξ (ή T. rex), αμέσως η σκέψη παραπέμπει στο “βασιλιά των δεινοσαύρων“, τον οποίο μέχρι τώρα γνωρίζαμε ως ένα ψυχρόαιμο ερπετό. Όμως, μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη μας δείχνει μια άγνωστη πτυχή του: αυτή του θερμόαιμου ζώου, και μάλιστα πολύ κοντά σε αυτή του ανθρώπου.
Από την πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διακεκριμένο επιστημονικό περιοδικό Science Advances και χάρη σε ισοτοπικές μετρήσεις στα ισότοπα στο σμάλτο τριών δοντιών του T. rex ονόματι Thomas, το οποίο προέρχεται από τον σχηματισμό Hell Creek στις ΗΠΑ και φιλοξενείται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λος Άντζελες, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποδώσουν τη θερμοκρασία του σώματος του δεινόσαυρου στους 36,3 με απόκλιση 2,5 °C, δηλαδή συγκρίσιμη με αυτή των σύγχρονων ενδοθερμικών οργανισμών, και εκπληκτικά κοντά σε αυτή του ανθρώπου.
Ο ανταποκριτής της ΕΡΤ στην Ιταλία, Κρίστιαν Μαυρής, συνομίλησε αποκλειστικά με τον συν-συγγραφέα της μελέτης, τον Ιταλό παλαιοντολόγο Δρ. Άλφιο Αλεσάντρο Κιαρέντσα, από το Τμήμα Γεωεπιστημών του University College του Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Εδώ και πολύ καιρό υποψιαζόμασταν ότι ο T. rex δεν ήταν απλώς ένα γιγαντιαίο, αργοκίνητο ψυχρόαιμο ερπετό. Το συναρπαστικό εδώ είναι ότι μπορούμε πλέον να προσθέσουμε μια άμεση γεωχημική εκτίμηση της θερμοκρασίας του σώματός του στις άλλες ενδείξεις. Με θερμοκρασία περίπου 36 °C, ο T. rex διατηρούσε μια θερμοκρασία πολύ πιο κοντά σε εκείνη των μεγάλων ζωντανών θηλαστικών παρά σε εκείνη των κροκοδειλών που μοιράζονταν το οικοσύστημά του» τονίζει ο Δρ. Κιαρέντσα.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν επίσης ότι μια αυξημένη και σχετικά σταθερή θερμοκρασία του σώματος μπορεί να βοήθησε τους τυραννόσαυρους, τον T. rex και τους συγγενείς του, να αντέχουν ένα πολύ ευρύτερο φάσμα κλιματικών συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων περιβαλλόντων σε πολύ υψηλά βόρεια γεωγραφικά πλάτη.
«Η θερμοκρασία του σώματος δεν είναι απλώς ένας αριθμός» υπογραμμίζει ο ερευνητής, πόσο μάλλον «επηρεάζει το πόσο ενεργό μπορεί να είναι ένα ζώο, πόση ενέργεια χρειάζεται και, τελικά, πού μπορεί να ζήσει. Όταν συνδυάζουμε αυτή τη νέα εκτίμηση θερμοκρασίας με παλαιοκλιματικά μοντέλα και τα απολιθωμένα ευρήματα, αρχίζουμε να διαπιστώνουμε πώς η φυσιολογία του T. rex θα μπορούσε να του έχει επιτρέψει να κατοικήσει σε ένα πολύ ευρύ φάσμα περιβαλλόντων σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο».
Σύμφωνα με τον Κιαρέντσα, η μελέτη προστίθεται στα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν ότι η φυσιολογία των δεινοσαύρων ήταν πιο περίπλοκη από μια απλή διάκριση μεταξύ «θερμόαιμων» και «ψυχρόαιμων» ζώων.
«Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν περιορίζουμε τη φυσιολογία των δεινοσαύρων σε μια απλή διάκριση μεταξύ θερμόαιμων και ψυχρόαιμων. Διαφορετικές ομάδες δεινοσαύρων πιθανώς ρύθμιζαν τη θερμοκρασία τους με διαφορετικούς τρόπους. Αυτά τα δόντια μας προσφέρουν μια εξαιρετικά άμεση εικόνα της βιολογίας ενός ζώου, καθώς και ένα ακόμη στοιχείο που αποδεικνύει ότι ο T. rex διατηρούσε μια αυξημένη, ενδοθερμική θερμοκρασία σώματος», σημειώνει ο Ιταλός παλαιοντολόγος.
Ο ερευνητής υπογραμμίζει επίσης πως οι συγκρίσεις με τους κροκοδείλους και οι εκτιμήσεις της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος ήταν ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς επέτρεψαν στους ερευνητές να εξετάσουν αν η υψηλή θερμοκρασία που καταγράφηκε στον T. rex απλώς αντανακλούσε το κλίμα στο οποίο ζούσε.
«Τα κροκοδειλόμορφα» σημειώνει ο Κιαρέντσα «αποτελούν μια κρίσιμη σύγκριση. Ζούσαν στο ίδιο ευρύ περιβάλλον, ωστόσο κατέγραφαν πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες. Αυτό καθιστά πολύ πιο δύσκολο να εξηγηθεί το αποτέλεσμα του T. rex απλώς ως αντανάκλαση ενός θερμού κλίματος της Κρητιδικής περιόδου. Αντίθετα, η διαφορά υποδηλώνει κάτι θεμελιώδες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα ζώα ρύθμιζαν τη θερμοκρασία του σώματός τους».
Η εν λόγω έρευνα είναι υψίστης επιστημονικής σημασίας. Το γεγονός πως βρέθηκαν απολιθώματα T. rex στην Αλάσκα «υποδηλώνει ότι αυτός ο προϊστορικός πρόγονος των πτηνών είχε ήδη ξεκινήσει την εξελικτική πορεία από ψυχρόαιμο ερπετό σε θερμόαιμο πτηνό, ικανό να επιβιώσει σε ψυχρά κλίματα που θα ήταν θανατηφόρα για άλλα ερπετά» δήλωσε ο Ράντον Φλόρες, συν-συγγραφέας της μελέτης.
Όπως προσθέτει η γεωχημικός και συν-συγγραφέας της μελέτης, Αράντνα Τριπάτι, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, “ένας θερμόαιμος T. rex θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν παντού στην ήπειρο, συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπως την Αλάσκα, κάτι που τον καθιστά ένα ζώο εντελώς διαφορετικό από ένα ερπετό που λιάζεται στον ήλιο”.
