Η εκλογική νίκη του υποψηφίου της λεγόμενης σκληρής δεξιάς Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια στην Κολομβίαθεωρείται ακόμη μία πολιτική επιτυχία για τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ενισχύοντας την επιρροή της Ουάσινγκτον στη Λατινική Αμερική. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η αμερικανική διπλωματία σε άλλα μέτωπα, όπως η Μέση Ανατολή και οι σχέσεις με Ευρωπαίους συμμάχους.
Αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο ο ρεπουμπλικάνος, τον Ιανουάριο του 2025, πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής –ανάμεσά τους η Αργεντινή, η Βολιβία, η Χιλή, η Κολομβία, η Κόστα Ρίκα, ο Ισημερινός κι η Ονδούρα– προχώρησαν, ή επιβεβαίωσαν, τη στροφή τους στη δεξιά.
Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που είχε αποτέλεσμα την αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο στην αρχή της χρονιάς εξάλλου οδήγησε σε συνεργασία άνευ προηγουμένου της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροδρίγκες με την κυβέρνηση Τραμπ.
Πλέον η Ουάσιγκτον βάζει στο στόχαστρο την Κούβα. Οι ΗΠΑ πολλαπλασίασαν τις κυρώσεις σε βάρος του ιδεολογικού εχθρού, αναγκάζοντας την κυβέρνηση της νήσου να υιοθετήσει μέτρα άνευ προηγουμένου προς την οικονομία της αγοράς.
Η κατάσταση στην Κούβα, αξιοσημείωτα, λίγες αντιδράσεις προκαλεί στη Λατινική Αμερική σε επίπεδο κυβερνήσεων, με εξαιρέσεις το Μεξικό και τη Βραζιλία, τις δυο τελευταίες μεγάλες χώρες όπου παραμένει στην εξουσία η αριστερά στην περιοχή. Αντιδράσεις υπήρξαν επίσης από την Κολομβία, όπου όμως ο σοσιαλδημοκράτης Γουστάβο Πέτρο ετοιμάζεται να παραδώσει την εξουσία.
Ο Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, εκατομμυριούχος δικηγόρος που προβάλλει προφίλ «αντισυστημικού», εκφέρει το είδος του λόγου «που θέλει πολύ να ακούει η Ουάσιγκτον», υποσχόμενος περισσότερη «αυστηρότητα», σχολίασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο η Ρεβέκα Μπιλ Τσάβες, πρόεδρος του ινστιτούτου μελετών Διαμερικανικός Διάλογος.
Συνεργασία
Τον Μάρτιο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωνε, μαζί με τους ηγέτες διαφόρων κρατών της Λατινικής Αμερικής, τη δημιουργία της συμμαχίας «Ασπίδα της Αμερικής», με διακηρυγμένο στόχο την πάταξη της διακίνησης ναρκωτικών.
«Η Κολομβία υπό τον (Αμπελάρδο) δε λα Εσπριέγια σίγουρα θα ενταχτεί» στη συμμαχία αυτή, προεξοφλεί ο Έβαν Έλις του ινστιτούτου μελετών CSIS.
Μπορεί να αναμένεται «στενότερη συνεργασία της Κολομβίας εναντίον οργανώσεων που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατικές σε όλη την περιοχή», τόνισε στο AFP.
Ένα από τα προβλήματα στα σχέδια της Ουάσιγκτον για τη Λατινική Αμερική ήταν οι εντάσεις ανάμεσα στον πρόεδρο του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα και τον απερχόμενο πρόεδρο της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο.
Οι δυο γειτονικές χώρες έχουν εμπλακεί εδώ και μήνες σε ανοικτή διένεξη, με την κυβέρνηση του Ισημερινού να κατηγορεί την Κολομβία πως μένει άπραγη κι αποτυγχάνει στον αγώνα κατά της διακίνησης ναρκωτικών και της παράνομης εξόρυξης μεταλλευμάτων, ιδίως χρυσού, κατά μήκος των συνόρων τους.
«Με τον Ντανιέλ Νομπόα, τον δε λα Εσπριέγια και την Ουάσιγκτον όλους στην ίδια κατεύθυνση, οι πολιτικές θέσεις είχαν να ευθυγραμμιστούν τόσο πολλά χρόνια», συνοψίζει η Ρεβέκα Μπιλ Τσάβες.
Ναρκωτικά
Σε όλη την περιοχή, κυβερνήσεις της δεξιάς πλέον ενστερνίζονται την αμερικανική προσέγγιση όσον αφορά την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, ενώ μοιάζουν να εμπνέονται εξίσου από το παράδειγμα του προέδρου του Ελ Σαλβαδόρ Ναγίμπ Μπουκέλε, ιδίως όσον αφορά την ανέγερση τεράστιων φυλακών.
Ο Παναμάς ετοιμάζεται να ανακοινώσει δραστικές αλλαγές στο σύστημα των φυλακών του, έπειτα από πρόσφατες αποδράσεις εγκλείστων, ενώ η Ονδούρα σχεδιάζει να αγοράσει drones από την Ονδούρα για να διεξάγονται επιχειρήσεις κατά της διακίνησης ναρκωτικών.
Η ιδεολογικοπολιτική στροφή δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον Ντόναλντ Τραμπ.
Η Λατινική Αμερική έχει αλλάξει στάση για το οργανωμένο έγκλημα και τη μετανάστευση, κάτι που θεωρείται πως έδειξε μεταξύ άλλων η πρόσφατη νίκη του ακροδεξιού Χοσέ Αντόνιο Καστ στη Χιλή.
Η αλληλεγγύη στην Κούβα ταυτόχρονα αποδυναμώνεται.
Σε ό,τι αφορά τη νήσο υπό κομμουνιστική κυβέρνηση, «το επόμενο στάδιο, όπως και στη Βενεζουέλα, θα είναι λογικά οι επιδείξεις στρατιωτικής ισχύος που θα μπορούσαν να καταλήξουν σε στρατιωτική επέμβαση», προβλέπει ο Έβαν Έλις.
Ο πολλαπλασιασμός των κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική που χαρακτηρίζονται σύμμαχοι του Λευκού Οίκου έρχεται σε εντυπωσιακή αντίθεση με τις δυσκολίες που συναντά ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στη χώρα του, μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές για την ανανέωση της σύνθεσης του Κογκρέσου στο μέσο της δεύτερης θητείας του.
Με φόντο τις συνεχείς τριβές των ΗΠΑ με ευρωπαίους συμμάχους τους και τις εντάσεις στις διαπραγματεύσεις για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP
