Με την κατασκήνωση διαμαρτυρίας στην καρδιά της Μαδρίτης να διευρύνεται και το κόστος των ενοικίων να καθιστά την κατοικία απρόσιτη για ολοένα περισσότερους πολίτες, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δεσμεύτηκε την Κυριακή να αναλάβει άμεση κυβερνητική δράση. Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της χώρας, προκαλώντας μαζικές κινητοποιήσεις και αυξάνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση.
Εκατοντάδες διαδηλωτές έστησαν το Σαββατοκύριακο σκηνές στην πολυσύχναστη πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ, στο κέντρο της ισπανικής πρωτεύουσας, προκειμένου να προβάλουν τα αιτήματά τους. Οι συγκεντρωμένοι δηλώνουν αποφασισμένοι να παραμείνουν στην πλατεία έως ότου ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στη στέγαση ή ακόμη και έως την πτώση της κυβέρνησης.
Η αφορμή που αναζωπύρωσε τη στεγαστική κρίση στην Ισπανία
Το νέο κύμα διαμαρτυριών πυροδοτήθηκε από την έξωση, την περασμένη Τετάρτη, μιας 87χρονης γυναίκας από το διαμέρισμα όπου ζούσε ολόκληρη τη ζωή της. Η Μαρικαρμέν Αμπασκάλ απομακρύνθηκε από το σπίτι της, όπου είχε κατοικήσει επί 70 χρόνια, αφού η αστυνομία έσπασε την πόρτα. Η ηλικιωμένη γυναίκα, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και αναπηρία, μεταφέρθηκε με φορείο, σε μια σκηνή που προκάλεσε έντονη κοινωνική κατακραυγή.
Η περίπτωση της Αμπασκάλ έφερε στην επιφάνεια μια δυσαρέσκεια που σιγοβράζει εδώ και χρόνια στις μεγάλες πόλεις της Ισπανίας. Οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ραγδαίες αυξήσεις τόσο στα ενοίκια όσο και στις τιμές αγοράς κατοικιών, ενώ η δημόσια και κοινωνική κατοικία παραμένει περιορισμένη.
Σύμφωνα με την Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, το ενοίκιο του διαμερίσματος της Αμπασκάλ αυξήθηκε κατά 275%, φτάνοντας τα 2.650 ευρώ τον μήνα, όταν το ακίνητο πέρασε στον έλεγχο μεσιτικής εταιρείας. Η εξέλιξη αυτή κατέστησε πρακτικά αδύνατη την παραμονή της στο σπίτι της.
Μαζική διαδήλωση στη Μαδρίτη για τη στέγαση
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τους δρόμους της Μαδρίτης το Σάββατο, κρατώντας κλειδιά, σφυρίζοντας και φωνάζοντας συνθήματα κατά των υπέρογκων ενοικίων και των εξώσεων. Οι αρχές υπολόγισαν τη συμμετοχή σε περίπου 25.000 άτομα, ενώ η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, που διοργάνωσε την κινητοποίηση, έκανε λόγο για περισσότερους από 300.000 διαδηλωτές.
Μετά το τέλος της πορείας, πολλοί συμμετέχοντες κατευθύνθηκαν προς την Πουέρτα ντελ Σολ και έστησαν σκηνές, μετατρέποντας την πλατεία σε σύμβολο της διαμαρτυρίας. «Θα μείνουμε όσο χρειαστεί. Ακόμη και καθώς κινητοποιούμαστε, η πίεση συνεχίζει να αυξάνεται και έχουμε ήδη φτάσει στα όριά μας», δήλωσε ένας 28χρονος διαδηλωτής, ο οποίος συστήθηκε μόνο με το μικρό του όνομα, Σέρχιο.
Η πλατεία έχει φιλοξενήσει και στο παρελθόν σημαντικές κοινωνικές κινητοποιήσεις. Το 2011, νεαροί διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για την οικονομική κρίση, την ανεργία και τη διαφθορά κατέλαβαν την Πουέρτα ντελ Σολ για τρεις εβδομάδες.
Οι δεσμεύσεις του Πέδρο Σάντσεθ
Το ζήτημα της στέγασης αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των γενικών εκλογών, οι οποίες πρόκειται να διεξαχθούν το επόμενο έτος. Ο Πέδρο Σάντσεθ αναφέρθηκε άμεσα στην υπόθεση της Αμπασκάλ κατά τη διάρκεια πολιτικής συγκέντρωσης που διοργάνωσε την Κυριακή το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
«Μαρικαρμέν, έχω ένα μήνυμα για σένα. Η κυβέρνηση καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να παρουσιάσει το νομοσχέδιο για τη στέγαση», δήλωσε ο πρωθυπουργός, καλώντας παράλληλα τα υπόλοιπα πολιτικά κόμματα να στηρίξουν την πρωτοβουλία.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να περιλαμβάνει την αυτόματη ανανέωση των συμβολαίων μίσθωσης, καθώς και αυστηρότερους περιορισμούς στις εξώσεις. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που καθιστά αβέβαιη την έγκριση του πακέτου μέτρων. Ένα παρόμοιο νομοσχέδιο είχε απορριφθεί νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
Η πολιτική δυσκολία εντείνεται από την αυξανόμενη κοινωνική πίεση. Οι ενοικιαστές ζητούν άμεσες λύσεις, ενώ οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της στέγασης υποστηρίζουν ότι οι εξώσεις και οι αυξήσεις ενοικίων δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με προσωρινά μέτρα.
«Δεν αντέχουμε άλλο»
Η Μαρικαρμέν Αμπασκάλ, η οποία έχει πλέον καταστεί σύμβολο της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία, απηύθυνε έκκληση στους πολίτες να συμμετάσχουν στη διαδήλωση μέσα από βιντεοσκοπημένο μήνυμα που δημοσιεύθηκε λίγες ώρες πριν από την έναρξή της. Το μήνυμα μεταδόθηκε από το συνδικάτο των ενοικιαστών, ενώ η ίδια νοσηλεύεται για εξάντληση μετά την έξωσή της.
«Θέλω αυτό που μου συνέβη να χρησιμεύσει ώστε να μην συμβεί σε άλλους ανθρώπους», ανέφερε. «Θέλω να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αγωνιστούν και να βοηθήσουν στην αλλαγή των νόμων που επέτρεψαν την έξωσή μου», πρόσθεσε.
Πολλοί διαδηλωτές δήλωσαν ότι η αγορά ενοικίων έχει γίνει απρόσιτη. Η ιστοσελίδα ακινήτων Idealista εκτιμά ότι τα ενοίκια στη Μαδρίτη έχουν σχεδόν διπλασιαστεί μέσα στην τελευταία δεκαετία. «Είναι αγώνας να βρεις ένα σπίτι που μπορείς να πληρώσεις και, στη συνέχεια, ζεις διαρκώς με τον φόβο ότι θα σε εκδιώξουν», δήλωσε στο AFP ο 38χρονος γραφίστας Ενρίκε Ορτέγκα ντε Μιγκέλ, ο οποίος ζει μαζί με τη μητέρα του.
Γιατί αυξάνονται τόσο πολύ τα ενοίκια
Αναλυτές αποδίδουν την εκτόξευση των τιμών στη μεγάλη ζήτηση, η οποία ενισχύεται από την τουριστική δραστηριότητα, τη βραχυχρόνια μίσθωση και την αύξηση του πληθυσμού που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη μετανάστευση. Την ίδια στιγμή, η Ισπανία διαθέτει περιορισμένο απόθεμα δημόσιας και οικονομικά προσιτής κατοικίας, με αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να ανταγωνίζονται για έναν μικρό αριθμό διαθέσιμων ακινήτων.
Η στεγαστική κρίση δεν αφορά πλέον μόνο τις πιο ευάλωτες ομάδες. Νέοι εργαζόμενοι, οικογένειες μεσαίου εισοδήματος και ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν σταθερή κατοικία, ακόμη και όταν διαθέτουν εργασία. Για πολλούς, η συγκατοίκηση με συγγενείς ή η μετακόμιση σε πιο απομακρυσμένες περιοχές αποτελεί τη μοναδική διαθέσιμη λύση.
Η κυβέρνηση του Σάντσεθ καλείται τώρα να αποδείξει αν μπορεί να μετατρέψει τις δεσμεύσεις της σε αποτελεσματική πολιτική. Με τις σκηνές να παραμένουν στην Πουέρτα ντελ Σολ και την κοινωνική αγανάκτηση να εντείνεται, το ζήτημα της στέγασης αναμένεται να παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας. Για εκατομμύρια Ισπανούς, η αντιμετώπιση της κρίσης δεν αποτελεί πλέον μακροπρόθεσμο στόχο, αλλά άμεση και επείγουσα ανάγκη.
