Την άμεση παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κατασκευαστικός κλάδος ζητούν, με κοινή επιστολή, οι εργοληπτικές οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ. Οι τρεις φορείς προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη πίεση στις επιχειρήσεις μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις ή ακόμη και σε αναστολή εργασιών σε δημόσια έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Στο επίκεντρο της επιστολής βρίσκεται η απότομη και διαρκής αύξηση του κατασκευαστικού κόστους. Οι τιμές των οικοδομικών υλικών, της ενέργειας, των καυσίμων και των μεταφορικών υπηρεσιών έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ παράλληλα έχουν ενισχυθεί το μισθολογικό και χρηματοδοτικό κόστος. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει τη λειτουργία των εργοληπτικών επιχειρήσεων, οι οποίες καλούνται να υλοποιήσουν συμβάσεις που είχαν υπογραφεί με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα.
Ο κατασκευαστικός κλάδος αντιμέτωπος με αυξημένο κόστος
Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι οι αυξήσεις δεν αποτελούν ένα προσωρινό ή μεμονωμένο φαινόμενο. Αντίθετα, έχουν δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον για την υλοποίηση των δημόσιων συμβάσεων, καθώς το κόστος εκτέλεσης των έργων απέχει πλέον αισθητά από τις αρχικές προβλέψεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σύστημα αναθεώρησης των τιμών των δημοσίων έργων. Σύμφωνα με τις εργοληπτικές οργανώσεις, ο υφιστάμενος μηχανισμός δεν ανταποκρίνεται με επάρκεια στις πραγματικές μεταβολές του κόστους κατασκευής. Η καθυστέρηση στον καθορισμό των συντελεστών αναθεώρησης, η περιορισμένη αντιστάθμιση των αυξήσεων και η εκκρεμότητα στην εξόφληση οφειλών δημιουργούν έντονα προβλήματα ρευστότητας.
Για πολλές επιχειρήσεις, η κατάσταση αυτή δυσχεραίνει την κάλυψη βασικών υποχρεώσεων, όπως η πληρωμή εργαζομένων, προμηθευτών, υπεργολάβων και χρηματοδοτικών υποχρεώσεων. Παράλληλα, περιορίζει τη δυνατότητα των αναδόχων να συνεχίσουν απρόσκοπτα την εκτέλεση των έργων, ειδικά όταν οι πληρωμές από το Δημόσιο καθυστερούν.
Ανομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας
Ένα ακόμη ζήτημα που θέτουν οι τρεις οργανώσεις αφορά την ανομοιόμορφη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όπως επισημαίνεται, σε ορισμένες περιπτώσεις οι προβλεπόμενες αναθεωρήσεις καταβάλλονται κανονικά, ενώ σε άλλες παραμένουν σε εκκρεμότητα ή δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο.
Η διαφοροποίηση αυτή προκαλεί αβεβαιότητα στην αγορά και εντείνει τις ανισότητες μεταξύ επιχειρήσεων που εκτελούν αντίστοιχες συμβάσεις. Παράλληλα, δημιουργεί εντάσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των εταιρειών, οι οποίες δεν μπορούν να υπολογίσουν με σαφήνεια τα έσοδα και τις μελλοντικές τους ανάγκες.
Τα αιτήματα των εργοληπτικών οργανώσεων
Στην κοινή επιστολή προς την κυβέρνηση περιλαμβάνονται τέσσερα βασικά αιτήματα, τα οποία, όπως υποστηρίζουν οι οργανώσεις, πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα.
Πρώτον, ζητείται η άμεση καταβολή των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης. Για τον σκοπό αυτό θεωρείται απαραίτητη η εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων, καθώς και η θέσπιση συγκεκριμένου και δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος εξόφλησης.
Δεύτερον, οι φορείς ζητούν ουσιαστική αναδιάρθρωση του συστήματος αναθεώρησης των τιμών. Οι σχετικοί συντελεστές θα πρέπει να εκδίδονται εγκαίρως και να επικαιροποιούνται συστηματικά, ώστε να αποτυπώνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πραγματικές μεταβολές στις τιμές των υλικών, της ενέργειας, της εργασίας και των υπηρεσιών.
Τρίτον, προτείνεται η θέσπιση ειδικής ρύθμισης για τις έκτακτες ανατιμήσεις που δεν καλύπτονται από τον υφιστάμενο μηχανισμό. Η ρύθμιση αυτή θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια, ενώ παράλληλα θα πρέπει να συνοδεύεται από εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Τέταρτον, ζητείται η άμεση πληρωμή των πιστοποιημένων εργασιών και η διασφάλιση της χρηματοδότησης για τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη. Η ομαλή χρηματορροή θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση για τη συνέχιση των εργασιών και την αποφυγή νέων καθυστερήσεων.
Κίνδυνος για υποδομές, απασχόληση και ανάπτυξη
Οι ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ προειδοποιούν ότι η διατήρηση της σημερινής κατάστασης μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή ακόμη και σε διακοπή εργασιών. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ευρύτερες συνέπειες, καθώς θα επηρέαζε την απασχόληση, την αξιοποίηση διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και την ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών.
Οι οργανώσεις διευκρινίζουν ότι η αναθεώρηση των τιμών δεν αποτελεί πρόσθετη οικονομική ενίσχυση προς τους αναδόχους. Όπως υποστηρίζουν, πρόκειται για συμβατική υποχρέωση που απορρέει από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και αποσκοπεί στη διατήρηση της ισορροπίας των δημόσιων συμβάσεων όταν μεταβάλλονται σημαντικά τα δεδομένα κόστους.
«Η διασφάλιση της βιωσιμότητας των εργοληπτικών επιχειρήσεων και της ομαλής εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα στήριξης ενός επαγγελματικού κλάδου, αλλά ζήτημα δημοσίου συμφέροντος, οικονομικής σταθερότητας και αναπτυξιακής προοπτικής της χώρας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.
Η κοινή παρέμβαση υπογράφεται από τον πρόεδρο της ΠΕΔΜΕΔΕ Κωνσταντίνο Γκολιόπουλο, τον πρόεδρο της ΠΕΣΕΔΕ Φώτιο Κουβουκλιώτη και τον πρόεδρο του ΣΑΤΕ Χριστόφορο Κωνσταντινίδη. Το μήνυμα των τριών οργανώσεων είναι σαφές: χωρίς άμεσες λύσεις στο κόστος, στις αναθεωρήσεις και στις πληρωμές, ο κατασκευαστικός κλάδος θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό ασφυκτική πίεση, με άμεσο κίνδυνο για την πρόοδο και την ολοκλήρωση των δημόσιων έργων.
