Νέα ισραηλινή επιδρομή στη Συρία σημειώθηκε το Σάββατο (22/08), αυτή τη φορά με μη επανδρωμένο αεροσκάφος κοντά στα υψίπεδα του Γκολάν, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός ανθρώπου. Πρόκειται για τη δεύτερη ισραηλινή επιχείρηση εναντίον συριακού στόχου μέσα σε μία εβδομάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση στη μεθόριο και το διπλωματικό θερμόμετρο στην περιοχή ανεβαίνουν επικίνδυνα.
Η Δαμασκός μιλά για «κατάφωρη παραβίαση» της κυριαρχίας της, ενώ στο παρασκήνιο εξελίσσεται μια ξεχωριστή αντιπαράθεση: αυτή ανάμεσα στο Ισραήλ και τις αμερικανικές επικρίσεις για προηγούμενο πλήγμα, τις οποίες ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς χαρακτήρισε «ανακριβείς».
Η συριακή πλευρά, σε ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, κατήγγειλε τη νέα ισραηλινή επιδρομή στη Συρία ως «κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας», αλλά και ως «σαφή παράβαση του διεθνούς δικαίου», εντάσσοντάς την στο πλαίσιο των επαναλαμβανόμενων ισραηλινών επιθέσεων κατά συριακού εδάφους. Από την άλλη, το Ισραήλ επιμένει ότι πρόκειται για στοχευμένες ενέργειες που συνδέονται με ζητήματα άμεσης ασφάλειας και αποτροπής, ειδικά στη νότια Συρία.
Σύμφωνα με τη συριακή κρατική τηλεόραση, το περιστατικό σημειώθηκε στο χωριό Μπέιτ Τζιν, νοτιοδυτικά της Δαμασκού, κοντά στα προσαρτημένα από το Ισραήλ υψίπεδα του Γκολάν. Το ρεπορτάζ έκανε λόγο για «ισραηλινό κατοχικό drone» που έπληξε όχημα, τραυματίζοντας έναν άνδρα. Η συριακή διπλωματία έσπευσε να δώσει πολιτικό και νομικό βάρος στο γεγονός, καταγγέλλοντας όχι μόνο το συγκεκριμένο συμβάν, αλλά και το ευρύτερο μοτίβο επαναλαμβανόμενων επιδρομών.
Ο ισραηλινός στρατός παραδέχτηκε ότι πραγματοποίησε την επίθεση, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις του «πυροβόλησαν στη νότια Συρία εναντίον ενός τρομοκράτη» που, κατά την εκδοχή του, «προώθησε τρομοκρατικές επιθέσεις στα τελικά στάδια της προετοιμασίας». Δεν δόθηκαν περαιτέρω λεπτομέρειες για την ταυτότητα του στόχου, στοιχείο που αφήνει χώρο για αμφισβήτηση από τη συριακή πλευρά και καλλιεργεί νέα ένταση στο επικοινωνιακό πεδίο.
Οι αμερικανικές επικρίσεις και η απάντηση του Κατς
Παράλληλα με τη νέα ισραηλινή επιδρομή στη Συρία, το Ισραήλ βρέθηκε να απαντά και σε αιχμές από αμερικανικής πλευράς για προηγούμενο πλήγμα νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα. Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, καταδίκασε την επίθεση της Τρίτης σε εγκαταλελειμμένη αεροπορική βάση στα βορειοδυτικά, χαρακτηρίζοντάς την «περιττή κλιμάκωση που δεν προωθεί την περιφερειακή σταθερότητα». Επιπλέον, άφησε να εννοηθεί ότι το πλήγμα ίσως συνδέεται με εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς στο Ισραήλ, ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.
Την Παρασκευή, σε συνέντευξή του στον Λιβανό-αμερικανό influencer Μάριο Ναουφάλ, ο Μπαράκ ανέφερε ότι η επιδρομή μπορεί να στόχευε στο να προκαλέσει σύγκρουση με την Τουρκία. Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον Ισραηλινό υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κατς, ο οποίος το Σάββατο απάντησε πως οι παρατηρήσεις είναι «γεμάτες ανακρίβειες».
Ο Κατς υποστήριξε, μέσω ανάρτησής του στο “X”, ότι το Ισραήλ είχε διαβιβάσει «πληροφορίες των υπηρεσιών ασφαλείας στις εξουσιοδοτημένες αμερικανικές Αρχές» πριν από το πλήγμα, επιμένοντας πως στόχος ήταν να αποτραπεί πιθανή τουρκική ανάπτυξη δυνάμεων. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Μπαράκ ότι υιοθετεί θέσεις «που έρχονται σε αντίθεση με τη γραμμή» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως μετά την αναφορά του απεσταλμένου σε «κατεχόμενη» περιοχή.
Γκολάν, ζώνη ασφαλείας και η νέα πραγματικότητα μετά τον Δεκέμβριο του 2024
Το φόντο των εξελίξεων είναι σύνθετο. Από την ανατροπή του μακροχρόνιου ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες επιδρομές στη Συρία, ενώ έχει στείλει στρατεύματα σε μια ζώνη ασφαλείας που περιπολείται από τον ΟΗΕ και η οποία επί δεκαετίες χώριζε τις ισραηλινές και συριακές δυνάμεις στα υψίπεδα του Γκολάν.
Υπενθυμίζεται ότι το Ισραήλ κατέλαβε το μεγαλύτερο μέρος των υψιπέδων του Γκολάν στον Αραβοϊσραηλινό Πόλεμο του 1967 και αργότερα προσάρτησε τις περιοχές που ελέγχει—μια κίνηση που αναγνωρίστηκε μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και, αυτόν τον μήνα, επίσης από την Κολομβία. Η συγκεκριμένη διάσταση, πέρα από στρατιωτική, έχει σαφές διπλωματικό αποτύπωμα, καθώς επηρεάζει το πώς περιγράφεται η περιοχή και ποιοι όροι θεωρούνται αποδεκτοί σε διεθνείς δηλώσεις.
Η σκιά της Τουρκίας και η ανταλλαγή πυρών Νετανιάχου–Ερντογάν
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, σχολιάζοντας την επιδρομή της Τρίτης, υποστήριξε ότι η Τουρκία—σύμμαχος της νέας Αρχής στη Δαμασκό—επιδίωκε να εγκαταστήσει στρατιωτική παρουσία στην αεροπορική βάση. Η Άγκυρα αρνήθηκε ότι υπήρξε οποιαδήποτε επίσκεψη στην τοποθεσία, όμως η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε σε πολιτικό επίπεδο.
Μετά το περιστατικό, Νετανιάχου και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντάλλαξαν σκληρές δηλώσεις, ενώ η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι ζητά από την Interpol την έκδοση «κόκκινης ειδοποίησης» για τον Νετανιάχου, κατηγορώντας τον για «γενοκτονία» σε σχέση με την αναχαίτιση στολίσκου βοήθειας προς τη Γάζα. Το γραφείο του Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα», με το προεδρικό περιβάλλον στην Τουρκία να απαντά κάνοντας λόγο για «εξωφρενικά παραληρήματα» και για προσπάθεια αποφυγής ευθυνών από την ισραηλινή κυβέρνηση.
Εσωτερική πολιτική πίεση στο Ισραήλ και μήνυμα αποτροπής
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, δεν έλειψαν οι επικρίσεις από την αντιπολίτευση για τον βομβαρδισμό στη Συρία. Ο Κατς απέρριψε τις αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι η προσπάθεια «στοιχείων της αντιπολίτευσης και ορισμένων ΜΜΕ» να παρουσιάσουν το πλήγμα «υπό πολιτικό πρίσμα» πηγάζει από «άγνοια» και «έλλειψη κατανόησης» των ισραηλινών συμφερόντων ασφαλείας, καθώς και από «διαρκή επιθυμία να επιτίθενται στην κυβέρνηση».
Την ίδια γραμμή υπογράμμισε και ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, ο οποίος δήλωσε σε στρατεύματα στη νότια Συρία ότι το Ισραήλ «παρακολουθεί τις αλλαγές στο συριακό μέτωπο» και πως «δεν θα επιτρέψει σε εχθρικές δυνάμεις να εγκατασταθούν στα σύνορά του».
