Οι μητέρες που εργάζονται σε επαγγέλματα με υψηλή και συχνή έκθεση σε τοξικές χημικές ουσίες ή με υψηλά επίπεδα στρες έχουν αυξημένες πιθανότητες να αποκτήσουν παιδί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε διαδικτυακά στο επιστημονικό περιοδικό «Occupational & Environmental Medicine».
Η ερευνητική ομάδα, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, τη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H.Chan του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Emory, το Πανεπιστήμιο Drexel, το Τμήμα Δημόσιας Υγείας του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Βάσει Μητρώων της Δανίας και το Ινστιτούτο Επιδημιολογίας του Καρκίνου της Αντικαρκινικής Εταιρείας της Δανίας, εξέτασε στοιχεία για τα επαγγέλματα μητέρων πριν από τη σύλληψη, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και κατά τη βρεφική ηλικία, προκειμένου να διερευνήσει τυχόν επιπτώσεις στη νευροανάπτυξη των απογόνων.
Αναλύθηκαν δεδομένα από 1.702 περιπτώσεις παιδιών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος που γεννήθηκαν στη Δανία μεταξύ 1973 και 2012. Οι περιπτώσεις αυτές συγκρίθηκαν με 108.532 παιδιά χωρίς διάγνωση αυτισμού, με αντιστοίχιση ως προς το φύλο και το έτος γέννησης.
Τα στοιχεία για την επαγγελματική πορεία των μητέρων προήλθαν από το Μητρώο Συνταξιοδοτικού Ταμείου της Δανίας και ταξινομήθηκαν σε επτά επαγγελματικές κατηγορίες. Στην ανάλυση οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες που μπορεί να παίζουν ρόλο, όπως η ηλικία των μητέρων, το ιστορικό νευροψυχιατρικών διαταραχών, το κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι πιθανότητες γέννησης παιδιού με αυτισμό ήταν αυξημένες για μητέρες που εργάζονταν πριν από τη σύλληψη έως και τα πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού στις χερσαίες μεταφορές, τη δημόσια διοίκηση και τον στρατό.
Συγκεκριμένα, η εργασία σε στρατιωτικά ή αμυντικά επαγγέλματα πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αύξησε κατά 59% τις πιθανότητες διάγνωσης αυτισμού στο παιδί. Οι μητέρες που εργάζονταν στις επίγειες μεταφορές, όπου μπορεί να εκτίθενται σε προϊόντα καύσης, είχαν 24% μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν παιδί με αυτισμό. Επιπλέον, η εργασία στον δικαστικό τομέα πριν από τη σύλληψη και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αύξησε την πιθανότητα τα παιδιά να εμφανίσουν αυτισμό κατά 59%, σύμφωνα με τη μελέτη.
Οι συσχετίσεις παρατηρήθηκαν για επαγγέλματα στα οποία εργάζονταν οι μητέρες πριν από τη σύλληψη, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και κατά τη βρεφική ηλικία, αν και οι συσχετίσεις αποδυναμώθηκαν κατά τη βρεφική ηλικία του παιδιού.
Αντίθετα, η μελέτη δεν βρήκε καμία σύνδεση μεταξύ του αυτισμού και της εργασίας των μητέρων στη γεωργία, όπου μπορεί να είχαν εκτεθεί σε φυτοφάρμακα. Το ίδιο και για τα επαγγέλματα, όπως οι αεροπορικές μεταφορές, οι βιομηχανίες επεξεργασίας χημικών και οι υπηρεσίες καθαρισμού, όπου η αύξηση δεν βρέθηκε να είναι σημαντική.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η εργασία σε στρατιωτικά επαγγέλματα μπορεί να σημαίνει έκθεση σε πολλαπλούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένου του μόλυβδου από ασκήσεις χειρισμού πυροβολικού και εκπαίδευσης, καυσαερίων και βιομηχανικών διαλυτών. Αντίστοιχα, οι μητέρες που εργάζονται στις χερσαίες και αεροπορικές μεταφορές μπορεί να εκτίθενται σε καυσαέρια και αιωρούμενα σωματίδια.
Επίσης, σημειώνουν ότι το έντονο εργασιακό στρες, όπως πιθανόν συμβαίνει και στον δικαστικό τομέα, μπορεί να συμβάλλει στην κόπωση και τη σωματική επιβάρυνση της μητέρας και να επηρεάζει αρνητικά τη νευροανάπτυξη του παιδιού, ενδεχομένως μέσω αυξημένης φλεγμονής κατά την εγκυμοσύνη.
Διευκρινίζεται πάντως ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και επομένως δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια και τα αποτελέσματα. Ένας περιορισμός της μελέτης ήταν ότι τα επαγγέλματα κατηγοριοποιήθηκαν ανά κλάδο και δεν υπήρχαν λεπτομερείς πληροφορίες για τους ακριβείς τίτλους ή τα καθήκοντα εργασίας. Τέλος, τα αποτελέσματα ενδέχεται να μην μπορούν να γενικευθούν σε πληθυσμούς εκτός Δανίας.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:https://oem.bmj.com/content/early/2026/05/05/oemed-2026-110912
