Άλμα περίπου 30% καταγράφει τον Νοέμβριο η τιμή χονδρικής ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, προκαλώντας νέες ανησυχίες για την πορεία των τιμολογίων που θα κληθούν να πληρώσουν οι καταναλωτές τον Δεκέμβριο. Ο μήνας ξεκίνησε με ιδιαίτερα υψηλές ημερήσιες τιμές, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις πλησίασαν τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh), επιβαρύνοντας εκ νέου την ευρωπαϊκή και την ελληνική ενεργειακή αγορά.
Παρότι τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκε αποκλιμάκωση, με τις τιμές να κινούνται περίπου μεταξύ 140 και 200 €/MWh, η εικόνα του πρώτου δεκαπενθημέρου παραμένει ιδιαίτερα πιεστική. Ο μέσος όρος διαμορφώθηκε στα 256 €/MWh, σημαντικά υψηλότερα από τα ήδη αυξημένα 197 €/MWh του Οκτωβρίου. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέων ανατιμήσεων στα τιμολόγια λιανικής, ειδικά στα προϊόντα που επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η χονδρική ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα και οι ευρωπαϊκές τιμές
Παρά την έντονη άνοδο, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει χαμηλότερες τιμές σε σύγκριση με την πλειονότητα των ευρωπαϊκών αγορών. Ωστόσο, η διαφορά δεν είναι αρκετή για να περιορίσει την πίεση που δέχεται η εγχώρια αγορά, καθώς οι τιμές παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στη Βουλγαρία, η χονδρική τιμή διαμορφώθηκε περίπου στα 286 €/MWh, ενώ στη Ρουμανία έφτασε τα 290 €/MWh. Στην Ιταλία κινήθηκε στα 265 €/MWh και στην Αυστρία στα 281 €/MWh. Ελαφρώς χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν στη Γερμανία, περίπου στα 250 €/MWh, και στη Γαλλία, στα 241 €/MWh.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η άνοδος δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αντίθετα, αφορά μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς, με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη να βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο των υψηλών τιμών. Η διασύνδεση των αγορών και η κοινή εξάρτηση από τις διεθνείς τιμές καυσίμων μεταφέρουν τις πιέσεις από τη μία χώρα στην άλλη, επηρεάζοντας τελικά και το κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Τι οδηγεί τις τιμές σε νέα άνοδο
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που ενίσχυσαν τη χονδρική ηλεκτρικού ρεύματος είναι η πορεία του ευρωπαϊκού συμβολαίου φυσικού αερίου TTF. Στα τέλη Οκτωβρίου, το συμβόλαιο ενισχύθηκε έως τα 100 ευρώ, προτού υποχωρήσει στη συνέχεια. Η πτώση, ωστόσο, περιορίστηκε περίπου στο 10%, γεγονός που σημαίνει ότι οι τιμές παρέμειναν σε επίπεδα αρκετά υψηλότερα από εκείνα που θα επέτρεπαν ουσιαστική αποκλιμάκωση στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Παράλληλα, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ήδη χάσει περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες από τη στάθμη πληρότητας με την οποία ξεκίνησε η χειμερινή περίοδος, στα τέλη Οκτωβρίου. Οι αποσύρσεις αποθεμάτων συνεχίζονται με ισχυρούς, εποχικά αναμενόμενους ρυθμούς, ενώ οι μετεωρολογικές προβλέψεις για το επόμενο διάστημα δεν θεωρούνται ιδιαίτερα ευνοϊκές.
Μια πιο ψυχρή περίοδος θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση τόσο για θέρμανση όσο και για ηλεκτρική ενέργεια, ασκώντας πρόσθετη πίεση στα διαθέσιμα αποθέματα φυσικού αερίου. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οποιαδήποτε νέα άνοδος στις τιμές του καυσίμου είναι πιθανό να μεταφερθεί γρήγορα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού.
Παράγοντες που μπορεί να περιορίσουν την πίεση
Στον αντίποδα, η επιστροφή ορισμένων πυρηνικών μονάδων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ άλλων και στη Ρουμανία, δημιουργεί προϋποθέσεις για μια σχετική «αποσυμπίεση» της περιφερειακής αγοράς. Η επαναλειτουργία μονάδων πυρηνικής παραγωγής μπορεί να αυξήσει τη διαθέσιμη προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας και να περιορίσει την ανάγκη χρήσης ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου.
Η επίδραση αυτής της εξέλιξης στις τιμές θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια λειτουργίας των μονάδων, τη ζήτηση και τις καιρικές συνθήκες. Παράγοντες όπως η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, η διαθεσιμότητα των δικτύων και οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας θα διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αγοράς κατά το δεύτερο μισό του μήνα.
Πιέσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας
Η εικόνα που διαμορφώνεται στο πρώτο μισό του Νοεμβρίου προϊδεάζει για ένα ακόμη δύσκολο μήνα στην αγορά ενέργειας. Αν η χονδρική ηλεκτρικού ρεύματος παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, είναι πιθανό να υπάρξουν νέες αυξήσεις στα τιμολόγια που θα εκδοθούν τον Δεκέμβριο, ιδιαίτερα στα μεταβλητά προϊόντα.
Ήδη αρκετά τιμολόγια προμήθειας έχουν αυξηθεί ακόμη και στο διπλάσιο σε σχέση με την έναρξη της ενεργειακής κρίσης, την άνοιξη. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση αφορά κυρίως τα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, των οποίων οι τιμές μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Αντίθετα, μικρότερη είναι η αύξηση στα μπλε, σταθερά τιμολόγια. Τόσο η ΔΕΗ όσο και οι υπόλοιποι πάροχοι διαθέτουν προϊόντα των οποίων οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά λίγα μόλις λεπτά ανά κιλοβατώρα σε σύγκριση με τον Μάρτιο. Η επιλογή σταθερού τιμολογίου προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, χωρίς όμως να αποκλείει διαφορές στο συνολικό κόστος, ανάλογα με την κατανάλωση και τους όρους κάθε προγράμματος.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η χονδρική ηλεκτρικού ρεύματος θα υποχωρήσει από τα υψηλά επίπεδα των αρχών του μήνα ή αν η ανοδική τάση θα συνεχιστεί. Σε κάθε περίπτωση, η πορεία του φυσικού αερίου, η ζήτηση λόγω καιρού, τα ευρωπαϊκά αποθέματα και η διαθεσιμότητα των μονάδων παραγωγής θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το κόστος που θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.




