Η Κύπρος σχεδιάζει την αναβάθμιση της Ναυτικής Βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί, με στόχο να μπορεί να φιλοξενεί περισσότερα από οκτώ μεγάλα πολεμικά πλοία και πλοία υποστήριξης συμμαχικών χωρών. Η σχεδιαζόμενη επέκταση της ναυτικής βάσης εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ενίσχυσης των αμυντικών υποδομών της Κυπριακής Δημοκρατίας και αναμένεται να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως κόμβου επιχειρησιακής και στρατιωτικής υποστήριξης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του εξειδικευμένου αμυντικού οργανισμού Janes, το κυπριακό υπουργείο Άμυνας ανέθεσε σε κοινοπραξία δύο ελληνικών μελετητικών εταιρειών, των TRITON και MARNET, την εκπόνηση μελέτης για την επέκταση της εγκατάστασης. Η μελέτη αναμένεται να διαρκέσει περίπου έναν χρόνο και θα εξετάσει τις τεχνικές, επιχειρησιακές και κατασκευαστικές παραμέτρους του έργου.
Η ναυτική βάση στο Μαρί και ο σχεδιαζόμενος ρόλος της
Όπως δήλωσε στο Janes ο αρχιπλοίαρχος Νικόλαος Λουκάς του Πολεμικού Ναυτικού της Κύπρου, βασικός στόχος είναι η δημιουργία επαρκών θέσεων ελλιμενισμού για περισσότερα από οκτώ πολεμικά πλοία μεγάλου εκτοπίσματος, καθώς και για βοηθητικά σκάφη φίλιων ναυτικών δυνάμεων.
Η επέκταση θα επικεντρωθεί κυρίως στις λιμενικές και θαλάσσιες υποδομές. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, δεν προβλέπεται αύξηση της χερσαίας έκτασης της βάσης. Αυτό σημαίνει ότι οι μελετητές θα πρέπει να αξιοποιήσουν με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις και τον διαθέσιμο θαλάσσιο χώρο, ώστε να δημιουργηθεί μια υποδομή ικανή να εξυπηρετεί μεγαλύτερο αριθμό και πιο απαιτητικού τύπου πλοίων.
Η μελέτη θα καθορίσει τον τελικό αριθμό των θέσεων ελλιμενισμού, τις διαστάσεις και το εκτόπισμα των πλοίων που θα μπορούν να εξυπηρετούνται, καθώς και τις απαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές. Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστούν ζητήματα όπως το βάθος των λιμενολεκάνων, η αντοχή των προβλητών, οι δυνατότητες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, η υδροδότηση, η διαχείριση αποβλήτων και η υποστήριξη των πληρωμάτων.
Από τις ανάγκες του Κυπριακού Ναυτικού σε συμμαχικές αποστολές
Σήμερα, οι δυνατότητες της ναυτικής βάσης περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη των αναγκών του Κυπριακού Ναυτικού. Η ναυτική δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας διαθέτει κυρίως περιπολικά και παράκτια σκάφη, τα οποία προορίζονται για επιτήρηση, έλεγχο θαλάσσιων περιοχών και αποστολές ασφάλειας.
Το μεγαλύτερο πλοίο του Κυπριακού Ναυτικού, το «Αλασία», έχει εκτόπισμα περίπου 900 τόνων και μήκος 62 μέτρων. Η διαφορά μεγέθους σε σχέση με μεγάλα πολεμικά πλοία ευρωπαϊκών και άλλων συμμαχικών ναυτικών καταδεικνύει την κλίμακα της αναβάθμισης που απαιτείται. Η νέα υποδομή θα πρέπει να σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να υποστηρίζει πλοία πολλαπλάσιου εκτοπίσματος, με αυξημένες ανάγκες σε ανεφοδιασμό, τεχνική υποστήριξη και ασφάλεια.
Η δυνατότητα ελλιμενισμού μεγάλων συμμαχικών μονάδων θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά επιχειρησιακά πλεονεκτήματα. Τα πλοία που θα επιχειρούν στην Ανατολική Μεσόγειο θα έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν στάσεις ανεφοδιασμού, επισκευών και ανασυγκρότησης σε μια εγκατάσταση με στρατηγική γεωγραφική θέση. Παράλληλα, η βάση θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για ασκήσεις, αποστολές θαλάσσιας επιτήρησης, ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις εκκένωσης πολιτών.
Παράλληλες επενδύσεις σε αεροπορικές και ελικοπτερικές υποδομές
Η σχεδιαζόμενη επέκταση της ναυτικής βάσης αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος ενίσχυσης των αμυντικών υποδομών της Κύπρου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται ο εκσυγχρονισμός της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, με αμερικανική συνδρομή.
Στην περιοχή του Μαρί προωθείται επίσης, με χρηματοδότηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η δημιουργία ελικοδρομίου που θα μπορεί να υποστηρίζει μεγάλα μεταγωγικά ελικόπτερα. Η συγκεκριμένη υποδομή αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις εκκένωσης αμάχων από περιοχές κρίσεων, αλλά και για αποστολές μεταφοράς προσωπικού, υλικού και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ο συνδυασμός ναυτικών, αεροπορικών και ελικοπτερικών δυνατοτήτων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη συνολική επιχειρησιακή αξία της Κύπρου. Η γεωγραφική της θέση, κοντά σε περιοχές με αυξημένη στρατηγική και πολιτική αστάθεια, καθιστά τη χώρα δυνητικά χρήσιμο σημείο υποστήριξης για ευρωπαϊκές και άλλες συμμαχικές δυνάμεις.
Το έργο παραμένει στο στάδιο του σχεδιασμού
Παρά τις υψηλές προσδοκίες, η επέκταση της ναυτικής βάσης στο Μαρί δεν έχει ακόμη περάσει στο στάδιο της κατασκευής. Το έργο βρίσκεται στη φάση της μελέτης και δεν έχουν οριστικοποιηθεί ούτε οι τεχνικές προδιαγραφές ούτε το ακριβές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης των TRITON και MARNET θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το εύρος, το κόστος και τις απαιτήσεις του έργου. Θα πρέπει επίσης να αξιολογηθούν οι ανάγκες προστασίας της βάσης, η συμβατότητα με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών.
Εφόσον υλοποιηθεί, η αναβαθμισμένη ναυτική βάση θα μπορούσε να μετατρέψει το Μαρί σε σημαντικό κέντρο υποστήριξης μεγάλων συμμαχικών πολεμικών πλοίων στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέχρι τότε, ωστόσο, το σχέδιο παραμένει υπό διαμόρφωση και η τελική του μορφή θα εξαρτηθεί από τα τεχνικά συμπεράσματα, τις χρηματοδοτικές αποφάσεις και τις στρατηγικές προτεραιότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας και των εταίρων της.
