Τη σύναψη «Συμφώνου κατά της υπερβολικής ενσωμάτωσης» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, γνωστής ως gold-plating, προτείνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προς τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με επιστολή της προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, ενόψει της Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στις Βρυξέλλες, ζητά να περιοριστεί η προσθήκη επιπλέον απαιτήσεων κατά τη μεταφορά των ευρωπαϊκών κανόνων στο εθνικό δίκαιο.
Η πρωτοβουλία έχει ως βασικό στόχο να αποτρέψει την επιβολή πρόσθετων διοικητικών βαρών, αυστηρότερων προϋποθέσεων και περίπλοκων διαδικασιών που δεν προβλέπονται από την ίδια την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Όπως επισημαίνει η πρόεδρος της Κομισιόν, ένας κανόνας που συμφωνείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν θα πρέπει να γίνεται πιο σύνθετος, δυσνόητος ή κοστοβόρος όταν εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο.
Το Σύμφωνο κατά του gold-plating
Η πρόταση προβλέπει την έναρξη των σχετικών εργασιών κατά την τρέχουσα Σύνοδο Κορυφής, με στόχο η κοινή διακήρυξη για το Σύμφωνο να υπογραφεί σε επόμενη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έως το τέλος του 2026.
Το Σύμφωνο κατά του gold-plating θα στηρίζεται σε μια κοινή πολιτική δέσμευση των κρατών-μελών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Κεντρική αρχή θα είναι η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων με τρόπο συνεπή, αναλογικό και αποτελεσματικό, χωρίς την προσθήκη περιττών υποχρεώσεων που αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, τους πολίτες και τη δημόσια διοίκηση.
Στην επιστολή της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογραμμίζει ότι οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς, προσβάσιμοι και προσαρμοσμένοι στις πραγματικές συνθήκες. Παράλληλα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις μεταβαλλόμενες ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας, ώστε να μην οδηγούν σε αδικαιολόγητη γραφειοκρατία ή σε διαφορετικές, κατακερματισμένες πρακτικές μεταξύ των κρατών-μελών.
Η υπερβολική ενσωμάτωση μπορεί να εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους: με διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής μιας ευρωπαϊκής οδηγίας, με αυστηρότερες απαιτήσεις από εκείνες που έχουν συμφωνηθεί σε επίπεδο Ένωσης ή με την καθιέρωση πρόσθετων διαδικασιών και υποχρεώσεων αναφοράς. Αν και τα κράτη-μέλη διατηρούν περιθώριο επιλογών κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επιλογές αυτές δεν θα πρέπει να ακυρώνουν τον στόχο της απλούστευσης.
Η απλούστευση στο επίκεντρο της ανταγωνιστικότητας
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης. Η φον ντερ Λάιεν χαρακτηρίζει την απλούστευση κεντρικό εργαλείο για τη στήριξη των επιχειρήσεων, την προσέλκυση επενδύσεων και τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς.
Στην επιστολή καταγράφονται οι δράσεις που έχει ήδη αναλάβει η Επιτροπή προς αυτή την κατεύθυνση. Μεταξύ άλλων, αναφέρονται δώδεκα πακέτα Omnibus, καθώς και πρόσθετες πρωτοβουλίες απλούστευσης, οι οποίες εκτιμάται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε ετήσια εξοικονόμηση ύψους 22,3 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στην πρόταση για το EU Inc., η οποία αποσκοπεί στη διευκόλυνση της σύστασης, της λειτουργίας και της ανάπτυξης επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, η Πράξη για τις Δημόσιες Συμβάσεις αναμένεται να συμβάλει στον εξορθολογισμό των διαδικασιών ανάθεσης, μειώνοντας τον χρόνο και το διοικητικό κόστος για τις αναθέτουσες αρχές και τους οικονομικούς φορείς.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι η μείωση των περιττών επιβαρύνσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά διαθέτουν περιορισμένους πόρους για να ανταποκριθούν σε σύνθετες κανονιστικές απαιτήσεις. Ένα πιο απλό και συνεκτικό πλαίσιο μπορεί να διευκολύνει τη δραστηριοποίησή τους σε περισσότερα κράτη-μέλη και να ενισχύσει τη διασυνοριακή επιχειρηματικότητα.
Αυστηρή εφαρμογή των κοινών κανόνων
Παρά την έμφαση στην πολιτική συνεργασία και την απλούστευση, η επιστολή περιλαμβάνει σαφή προειδοποίηση προς τα κράτη-μέλη. Όπου οι εθνικές απαιτήσεις παραβιάζουν το δίκαιο της Ένωσης, η Επιτροπή δηλώνει ότι θα παρεμβαίνει αποφασιστικά, μεταξύ άλλων με την έναρξη διαδικασιών επί παραβάσει.
Η φον ντερ Λάιεν επισημαίνει ότι οι πολιτικές δεσμεύσεις του Συμφώνου κατά του gold-plating πρέπει να συνοδεύονται από αποτελεσματική και αυστηρή επιβολή των κοινών κανόνων. Η ορθή εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε γενικές συστάσεις, αλλά απαιτεί διαφάνεια, έλεγχο και λογοδοσία σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.
Η πρόταση της προέδρου της Κομισιόν αναμένεται να συζητηθεί στη Σύνοδο Κορυφής αυτής της εβδομάδας. Εφόσον υπάρξει συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, οι διαπραγματεύσεις θα προχωρήσουν με στόχο την υπογραφή της σχετικής διακήρυξης έως το τέλος του 2026. Το μήνυμα της Επιτροπής είναι σαφές: η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεν θα πρέπει να δημιουργεί πρόσθετα βάρη, αλλά να υπηρετεί τους κοινούς στόχους με κανόνες απλούς, αναλογικούς και εφαρμόσιμους.
