Μια ενήλικη μπαλενοφόρα φάλαινα έχει εντοπιστεί από τις 25 Ιουλίου να κινείται ήρεμα μέσα στον Παγασητικό Κόλπο, προσφέροντας ένα σπάνιο και εντυπωσιακό θέαμα σε κατοίκους και επισκέπτες της περιοχής. Η παρουσία της μπαλενοφόρας φάλαινας στον Παγασητικό έχει ήδη προκαλέσει εύλογη περιέργεια, αλλά και ερωτήματα για το αν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό.
Το Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών «Αρίων» ξεκαθαρίζει πως δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας: το ζώο φαίνεται να βρίσκεται σε άριστη κατάσταση και να συμπεριφέρεται απολύτως φυσιολογικά, όπως θα έκανε στο φυσικό του περιβάλλον.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση φωτογραφικού και βιντεοληπτικού υλικού που έχει συγκεντρωθεί τις τελευταίες ημέρες, πρόκειται για ενήλικο θηλαστικό, με συμπεριφορές που παραπέμπουν σε εξαιρετική φυσική κατάσταση. Παρατηρούνται εντυπωσιακά άλματα έξω από το νερό (breaching), τα οποία, πέρα από το εντυπωσιακό θέαμα, αποτελούν και ένδειξη ζωτικότητας. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί στιγμές τροφοληψίας, κάτι που ενισχύει την εκτίμηση ότι το ζώο δεν βρίσκεται σε κατάσταση στρες ή αποπροσανατολισμού, αλλά αξιοποιεί τη θαλάσσια περιοχή ως σημείο σίτισης.
Μπαλενοφόρα φάλαινα: γιατί δεν είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο
Οι ειδικοί του «Αρίωνα» τονίζουν με σαφήνεια ότι η μπαλενοφόρα φάλαινα δεν είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο. Πρόκειται για ζώο που δεν διαθέτει δόντια, δεν παρουσιάζει επιθετική συμπεριφορά και δεν έχει λόγο να στραφεί εναντίον σκαφών ή κολυμβητών. Οι μπαλενοφόρες φάλαινες ανήκουν στα κητώδη που τρέφονται με φιλτράρισμα: χρησιμοποιούν τις μπαλένες τους (ειδικές κερατινώδεις δομές στο στόμα) για να συγκρατούν μικρόψαρα, κριλ και άλλους μικροσκοπικούς οργανισμούς, αποβάλλοντας το νερό. Με απλά λόγια, δεν «κυνηγούν» όπως τα οδοντοφόρα κητώδη, ούτε συνδέονται με επιθετικές συμπεριφορές προς τον άνθρωπο.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι η «επικινδυνότητα» του ζώου, αλλά η ανάγκη να παραμείνει ασφαλές το ίδιο, καθώς και όσοι βρίσκονται στη θάλασσα. Μια μεγάλη φάλαινα, ακόμη κι όταν κινείται ήρεμα, έχει τεράστιο όγκο και δύναμη. Τα άλματα και η επαναφορά της στην επιφάνεια μπορούν να δημιουργήσουν έντονο κυματισμό, ο οποίος ενδέχεται να αποδειχθεί επικίνδυνος κυρίως για μικρά σκάφη, φουσκωτά ή κανό. Γι’ αυτό και η τήρηση αποστάσεων δεν είναι μόνο ένδειξη σεβασμού προς την άγρια ζωή, αλλά και βασικός κανόνας ασφαλείας.
Γιατί εμφανίστηκε μπαλενοφόρα φάλαινα στον Παγασητικό
Η παρουσία της μπαλενοφόρας φάλαινας στον Παγασητικό αποδίδεται πιθανότατα στη μεγάλη διαθεσιμότητα τροφής. Οι κλειστοί κόλποι και οι θαλάσσιες περιοχές με επαρκή παραγωγικότητα μπορεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, να λειτουργήσουν ως πρόσκαιροι «σταθμοί» σίτισης για μεγάλα κητώδη. Όταν υπάρχει άφθονη τροφή, μια φάλαινα μπορεί να παραμείνει για ημέρες, ακολουθώντας τα κοπάδια ή αξιοποιώντας σημεία όπου συγκεντρώνονται μικρόψαρα και άλλοι οργανισμοί.
Δεν είναι, μάλιστα, η πρώτη φορά που καταγράφεται μεγάλος θαλάσσιος επισκέπτης στην περιοχή. Τον Ιανουάριο του 2026 είχε εισέλθει στον Παγασητικό μία νεαρή μεγάπτερη φάλαινα, η οποία παρέμεινε για λίγες ημέρες για να τραφεί και στη συνέχεια αποχώρησε. Τέτοιες καταγραφές υπενθυμίζουν ότι η ελληνική θάλασσα δεν είναι απλώς ένα τουριστικό τοπίο, αλλά ένα δυναμικό οικοσύστημα που φιλοξενεί —έστω και περιστασιακά— εντυπωσιακά είδη άγριας ζωής.
Οδηγίες για τους χειριστές σκαφών: προστασία και ασφάλεια
Οι ειδικοί απευθύνουν έκκληση στους κυβερνήτες σκαφών να συμβάλουν στην προστασία της μπαλενοφόρας φάλαινας και στην ασφάλεια όλων, ακολουθώντας βασικές οδηγίες υπεύθυνης συμπεριφοράς:
– Διατηρήστε ασφαλή απόσταση από τη φάλαινα. Ακόμη κι αν φαίνεται ήρεμη, ένα ξαφνικό άλμα ή μια αλλαγή πορείας μπορεί να προκαλέσει ισχυρό κυματισμό ή απρόβλεπτη κίνηση στην επιφάνεια.
– Μειώστε την ταχύτητα κάτω από τους 7 κόμβους όταν βρίσκεστε στην ευρύτερη περιοχή παρουσίας της. Αποφύγετε τις απότομες αλλαγές πορείας και εφαρμόστε τον εγκεκριμένο Κώδικα Συμπεριφοράς κατά την παρουσία κητωδών.
– Μην επιχειρήσετε να προσεγγίσετε, να αγγίξετε ή να ακολουθήσετε το ζώο. Αποφύγετε ενέργειες που μπορεί να του προκαλέσουν στρες, όπως επίμονη καταδίωξη, κλείσιμο του δρόμου ή υπερβολικό θόρυβο (ηχορύπανση).
Όπως επισημαίνεται από τους ειδικούς, οι συγκρούσεις με σκάφη αποτελούν μία από τις σημαντικότερες αιτίες τραυματισμού και θανάτου μεγάλων φαλαινών παγκοσμίως. Γι’ αυτό, ακόμη κι αν η συνάντηση με μια μπαλενοφόρα φάλαινα μοιάζει με μοναδική ευκαιρία για φωτογραφίες ή βίντεο, η προτεραιότητα πρέπει να είναι η ελάχιστη όχληση και η μέγιστη προσοχή. Επιπλέον, όλα τα είδη μπαλενοφόρων φαλαινών προστατεύονται αυστηρά από την ελληνική, την ευρωπαϊκή και τη διεθνή νομοθεσία, κάτι που σημαίνει ότι η παρενόχλησή τους δεν είναι μόνο επικίνδυνη, αλλά και παράνομη.
