«Τι να πω για το όνομα, φαντάζομαι το ΕΑΜ το άφησε στον κ. Πολάκη» είπε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σχολιάζοντας την ονομασία «ΕΛΑΣ – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, κατά την παρουσία του στο 7ο συνέδριο που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το Πρώτο Θέμα.
Αναφερόμενος στον Αλέξη Τσίπρα, τόνισε ότι «σέβομαι όλους τους αντιπάλους μου, ο κ. Τσίπρας ήταν πρωθυπουργός, κρίθηκε ως πρωθυπουργός και ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης το 2023», προσθέτοντας ότι «θα κριθεί και τώρα ως αρχηγός ενός κόμματος το οποίο ακόμη δεν έχει δώσει αποτύπωμα». Σχολίασε ότι μένει να φανεί «αν θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ με νέο ΑΦΜ ή κάτι διαφορετικό», καταλήγοντας ότι «αυτό που άκουσα χθες ήταν μία θεαματική βουτιά στο παρελθόν».
Στο πολιτικό σκέλος της παρέμβασής του, ο κ. Μητσοτάκης περιέγραψε την αντιπολίτευση ως κατακερματισμένη, σημειώνοντας ότι «αυτή τη στιγμή υπάρχει κατακερμαστισμένος χώρος στην αντιπολίτευση» και ότι «κόμματα δημιουργούνται, αναταραχή μεγάλη υπάρχει, ειδικά στην Αριστερά, η οποία έχει καταφέρει να πολυδιασπαστεί ξεπερνώντας κάθε προσδοκία».
Υποστήριξε επίσης ότι υπάρχει «ένας κοινός τόπος σε αυτά τα κόμματα, “να φύγει ο Μητσοτάκης και να πέσει η κυβέρνηση”», προσθέτοντας ότι «αυτό δεν συνιστά πολιτική πρόταση».
Αντιπαραβάλλοντας, είπε ότι «η κυβέρνηση έχει σχέδιο το οποίο το ξεδιπλώνει» και επέμεινε στο σχήμα «Το είπαμε, το κάνουμε», εκτιμώντας ότι «η σύγκριση θα αποτυπωθεί στις εκλογές του 2027». Στο ίδιο πλαίσιο ανέφερε ότι «οι πολίτες θέλουν προοπτική και τη δίνει αυτή τη στιγμή μόνο η ΝΔ».
Για τη Μαρία Καρυστιανού
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για τη Μαρία Καρυστιανού και το νεοϊδρυθέν κόμμα της, ο πρωθυπουργός είπε «όλοι θα κριθούν στην κάλπη, η κυρία Καρυστιανού συναισθηματικά αναδείχθηκε μέσα από μία τραγωδία, επέλεξε να κάνει κόμμα. Σέβομαι την κυρία Καρυστιανού ως πρόσωπο, αλλά τώρα που μπήκε στην πολιτική αρένα, θα κριθεί για τις θέσεις της».
Αναπτύσσοντας το σκεπτικό του ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι διατηρεί «μια φυσική επιφυλακτικότητα απέναντι σε αυτούς που λένε ότι όλοι είναι διεφθαρμένοι ή θα έπρεπε να είναι φυλακή και μόνο εμείς μπορούμε να σώσουμε τη χώρα», προσθέτοντας ότι «η χώρα έχει πειραματιστεί με αυτόκλητους σωτήρες, δεν πήγε πολύ καλά αυτό». Επανέλαβε ότι «όλοι θα κριθούν στην κάλπη» και συνέδεσε το ενδιαφέρον των πολιτών με «τα μεγάλα ζητήματα, όπως την Υγεία που συζητήσαμε σήμερα».
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο Πρωθυπουργός ανέφερε:
Καταρχάς, επιτρέψτε μου εισαγωγικά να εκφράσω τη χαρά μου γιατί συμμετέχω σε μία συζήτηση με εκπροσώπους ασθενών και να προσυπογράψω αυτό το οποίο είπατε, ότι το σύστημα υγείας πρώτα και πάνω απ’ όλα υπάρχει για να υπηρετεί αυτούς που το έχουν περισσότερο ανάγκη.
Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί για πρώτη φορά δώσαμε λόγο στους χρήστες του συστήματος υγείας, μέσα από την πλατφόρμα της αξιολόγησης την οποία έχουμε εισάγει πια και η οποία αφορά όλους όσοι νοσηλεύονται σε νοσοκομείο του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Οι ασθενείς απαντούν, λοιπόν -άνω των 60.000 έχουν ήδη συμμετάσχει σε αυτή την παρότρυνση να εκφράσουν την άποψή τους για το σύστημα υγείας-, και η άποψη που μας εκφράζουν για το σύστημα υγείας δεν είναι κατ’ ανάγκη αυτή την οποία μας μεταφέρουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Κλείνω την παρένθεση, γιατί φαντάζομαι ότι θα συζητήσουμε γι’ αυτό το θέμα και στη συνέχεια, για να απαντήσω στην ερώτησή σας.
Καταρχάς, νομίζω ότι αδικούμε το Εθνικό Σύστημα Υγείας, τους γιατρούς, τους νοσηλευτές και όσους το υπηρετούν, με το να θεωρούμε ότι τέτοια μεμονωμένα περιστατικά είναι ο κανόνας. Είναι η εξαίρεση, πρέπει να το λέμε, αλλά είναι μία πολύ δυσάρεστη εξαίρεση, η οποία στη συνείδηση του πολίτη τείνει να είναι πιο εκτεταμένη από αυτό που είναι πραγματικά.
Ποια μπορεί να είναι, λοιπόν, η απάντηση σε ένα συστημικό πρόβλημα διαφθοράς, το οποίο ταλανίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας εδώ και δεκαετίες; Κατά την άποψή μου δεν μπορεί να είναι άλλη από τη διαφάνεια η οποία συνοδεύει μία σειρά από ιατρικές πράξεις, οι οποίες στο παρελθόν μπορεί να ήταν αντικείμενο κάποιου είδους παρέμβασης. Αναφέρομαι, παραδείγματος χάρη, στην ενιαία και ψηφιακά, δημόσια αναρτημένη λίστα των χειρουργείων, να ξέρουμε με ποια σειρά γίνονται τα χειρουργεία. Άρα, το να ανέβεις στη λίστα των χειρουργείων, κάτι το οποίο συνέβαινε κατά κόρον στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, δεν είναι πια τόσο προφανές όσο ήταν στο παρελθόν.
Πιστεύω ότι οι ίδιοι οι χρήστες, οι ασθενείς έχουν πολύ μεγαλύτερο θάρρος να καταγγέλλουν τέτοια περιστατικά, διότι εάν ο όποιος γιατρός ή ο όποιος εργαζόμενος στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ζητήσει κάποια επιπρόσθετη παροχή, αν πιστεύει ότι αυτό μπορεί να είναι αντικείμενο μιας καταγγελίας -και ενθαρρύνουμε τους ασθενείς τέτοια περιστατικά να τα καταγγέλλουν-, τότε θα το κάνουμε πιο δύσκολο.
Και βέβαια, νομίζω ότι έχουμε κάνει και αρκετά -θα τα συζητήσουμε, φαντάζομαι, στη συνέχεια- για να μπορέσουμε να βελτιώσουμε και συνολικά τις απολαβές των εργαζόμενων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, χωρίς να θεωρώ σε καμία περίπτωση ότι το όποιο επίπεδο των απολαβών μπορεί ποτέ να είναι άλλοθι για μια πράξη διαφθοράς.
Άρα, νομίζω ότι τα φαινόμενα αυτά, για να συνοψίσω, δεν είναι τόσο εκτεταμένα όσο παρουσιάζονται. Αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της κυβέρνησής μου να αντιμετωπίσουμε την παρανομία και τη διαφθορά όπου και αν αυτή τη βρίσκουμε. Και πιστεύω πάρα πολύ στην ψηφιακή διαφάνεια και στη χρήση ψηφιακών εργαλείων, έτσι ώστε να κάνουμε την επικοινωνία του πολίτη εν γένει αλλά και του χρήστη του Εθνικού Συστήματος Υγείας με το κράτος όσο το δυνατόν πιο διαφανή για να περιορίζονται τέτοια περιστατικά.
Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν συμφωνεί με την αντίληψη ότι έχουν γίνει πολλά για τη δημόσια υγεία αλλά πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε:
Ναι, συμφωνώ. Έχουν γίνει πολλά και πρέπει να γίνουν και ακόμα περισσότερα.
Αλλά ας αναγνωρίσουμε, καταρχάς, αυτά που έχουν γίνει, γιατί νομίζω ότι για πρώτη φορά συμβαίνουν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, και ας δεχτούμε ότι αυτά τα οποία έχουν γίνει αναγνωρίζονται από τους ασθενείς ως πολύ σημαντικά. Αναφερθήκατε σε κάποια ενδεικτικά, τα οποία θα ήθελα και εγώ να τα αναδείξω με τον δικό μου τρόπο.
Όταν συζητήσαμε με τον Υπουργό, την Αναπληρώτρια Υπουργό και το επιτελείο του Υπουργείου Υγείας τις προτεραιότητές μας, βλέποντας και ακούγοντας από τους ασθενείς τα παράπονά τους, εστιάσαμε στο ζήτημα των εφημεριών και των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών.
Και, πράγματι, η εικόνα την οποία βλέπαμε κι εμείς οι ίδιοι, αλλά την ακούγαμε και από τους ασθενείς, ήταν συχνά μια εικόνα αρκετά χαοτική και προβληματική, κυρίως γιατί -θέλω να τονίσω αυτό που είπατε- ο ασθενής ο οποίος προσέρχεται σε ένα Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών είναι ανασφαλής εκείνη τη στιγμή. Αισθάνεται ότι έχει ένα πρόβλημα, γι’ αυτό πηγαίνει τις περισσότερες φορές. Κάποιες άλλες φορές μπορεί να πηγαίνει για άλλους λόγους, το οποίο συνδέεται με την προηγούμενη κουβέντα, αλλά τις περισσότερες φορές πηγαίνει γιατί έχει ένα έκτακτο πρόβλημα.
Πηγαίνει πάντα στο νοσοκομείο -θέλουμε να στρέψουμε περισσότερη φροντίδα και στα Κέντρα Υγείας, τα οποία τώρα μπορούν να καλύψουν τέτοιου είδους περιστατικά, το κάνουν πολύ αποτελεσματικά- και αντίκριζε μία εικόνα η οποία ήταν παντελώς χαοτική.
Με το «βραχιολάκι» και με την αλλαγή της διαδικασίας του τρόπου παρακολούθησης της σειράς των ιατρικών πράξεων που πρέπει να γίνουν σε μία εφημερία, το πρόβλημα αυτό σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζεται από δύο σκοπιές: αφενός εμείς ξέρουμε πολύ καλύτερα τι γίνεται πια στις εφημερίες, αφετέρου και ο ίδιος ο ασθενής έχει περισσότερο έλεγχο και γνωρίζει ποια είναι η διαδικασία με την οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Πράγματι, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή, μην κοροϊδευόμαστε, εφημερία στον κόσμο που δεν θα χρειαστεί κάποιος να περιμένει. Δεν συμβαίνει πουθενά.
Τι πρέπει να γίνει; Να προτεραιοποιήσεις το επείγον περιστατικό, που γίνεται, και να ξέρεις μετά, μέσα στην πορεία των ιατρικών πράξεων που πρέπει να κάνεις, ποιο είναι το επόμενο βήμα, πού τελικά θα καταλήξεις και αν αισθάνεσαι ότι γενικά το σύστημα σε σέβεται. Νομίζω το ζήτημα του σεβασμού και της αξιοπρέπειας του ασθενούς είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι και πριν τους ίδιους γιατρούς είχαμε, τους ίδιους νοσηλευτές, αλλά ανακαλύψαμε ότι είχαμε πρόβλημα τραυματιοφορέων. «Σκάψαμε» δηλαδή και «σκαλίσαμε» και είδαμε πού είναι το πρόβλημα συχνά σε μία εφημερία. Προσλάβαμε, λοιπόν, εκτάκτως, μέσα από ένα πολύ καλό πρόγραμμα το οποίο κάναμε με τη ΔΥΠΑ, τραυματιοφορείς, θα επεκτείνουμε το πρόγραμμα αυτό, και σε μεγάλο βαθμό ο χρόνος παραμονής έχει μειωθεί.
Αλλά δεν θέλω να σταθώ μόνο στον χρόνο, θέλω να σταθώ και στην εμπειρία. Οι ασθενείς αντιμετωπίζονται πια με πολύ μεγαλύτερη αξιοπρέπεια. Όπως είναι αξιοπρέπεια να μπορείς να στείλεις σε έναν καρκινοπαθή τα φάρμακα υψηλού κόστους στο σπίτι ή να τα παραλάβει από το φαρμακείο. Όπως είναι τεράστια τομή το να μπορείς να κλείνεις ραντεβού μέσα από το MyHealth app και να βρίσκεις πολύ συχνά ραντεβού με τον γιατρό σου σε λίγες ημέρες.
Αυτά στην Ευρώπη δεν υπάρχουν, πρέπει να το τονίσουμε αυτό. Eίμαστε πολύ μπροστά από πολλά εθνικά συστήματα υγείας ως προς την ταχύτητα με την οποία ενσωματώσαμε την τεχνολογία στην εμπειρία παροχής υπηρεσιών υγείας.
Αλλά δεν είμαι εγώ ο πιο κατάλληλος να μιλήσω γι’ αυτά, πολύ περισσότερο με ενδιαφέρουν οι απόψεις των εκπροσώπων των ασθενών, οι οποίοι θα μας υποδείξουν και τα βήματα τα οποία ακόμα πρέπει να γίνουν.
Αναφερθήκατε στα χειρουργεία. Ναι, έχουμε ακόμα καθυστερήσεις στα χειρουργεία, όμως, τα απογευματινά χειρουργεία διευκόλυναν σε έναν βαθμό, έχουν γίνει παραπάνω από 20.000. Έχουμε δώσει voucher για χειρουργεία στον ιδιωτικό τομέα, για μία σειρά από επεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να γίνουν στον ιδιωτικό τομέα και να αποσυμφορήσουν τις μεγάλες λίστες αναμονών. Και σίγουρα πια, μπορώ να το πω με αρκετή βεβαιότητα, δεν νομίζω ότι υπάρχει έκτακτο χειρουργείο ή χειρουργείο το οποίο να είναι πάρα πολύ πιεστικό χρονικά το οποίο να μην γίνεται τελικά στην ώρα του.
Βοηθάει, βέβαια, και η επένδυση στις υποδομές. Όταν πήγαμε στον «Άγιο Σάββα» και είδαμε τα ολοκαίνουργια χειρουργεία -διότι όταν είσαι καρκινοπαθής και πρέπει να κάνεις ένα χειρουργείο, το τελευταίο το οποίο θέλεις προφανώς είναι να σου πουν ότι θα το κάνεις μετά από έξι, εννιά μήνες- τα καινούρια χειρουργεία δεν είναι μόνο καλύτερα χειρουργεία, αυξάνουν και τη δυναμικότητα του νοσοκομείου. Άρα μπορεί ο «Άγιος Σάββας» να κάνει περισσότερα ογκολογικά χειρουργεία, άρα θα γίνουν και τα χειρουργεία πιο γρήγορα.
Για τις πολιτικές της κυβέρνησης στην κατεύθυνση αύξησης του βαθμού στελέχωσης του ΕΣΥ, εκσυγχρονισμού των υποδομών του και ανακατανομής πόρων μέσω καλύτερης διαχείρισης των δαπανών, ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε:
Καταρχάς, χαίρομαι πολύ γι’ αυτά τα οποία είπατε, διότι αναδεικνύετε μια σειρά από προκλήσεις οι οποίες σε έναν βαθμό συνδέονται και με τις δημογραφικές τάσεις της εποχής μας.
Έχουμε έναν πληθυσμό ο οποίος γερνάει, το οποίο σημαίνει ότι θα αντιμετωπίζει περισσότερα και πιο σύνθετα προβλήματα υγείας. Η άλλη όψη της καλής επιβίωσης πια των ασθενών με καρκίνο έχει να κάνει με το γεγονός ότι πρέπει να διαχειριστούμε τους ασθενείς αυτούς σε βάθος χρόνου με μια διαφορετική λογική.
Και βέβαια, να προσυπογράψω -ο Υπουργός θα έχει και θα έχουμε πολύ σύντομα συγκεκριμένα πράγματα να πούμε- το ζήτημα της ανακουφιστικής, της παρηγορητικής φροντίδας. Είναι ένα τεράστιο κενό το οποίο υπάρχει ακόμα στη χώρα μας, πάνω στο οποίο πρέπει να σκύψουμε με σεβασμό, αξιοπρέπεια και ανθρωπιά, γιατί καλά κάνατε και το επισημαίνετε.
Τώρα, ως προς αυτά τα οποία πρέπει να γίνουν σε σχέση με αυτά τα οποία έχουν γίνει. Καταρχάς, θέλω να τονίσω ότι πέραν της μεγάλης ψηφιακής επανάστασης -θα μιλήσουμε, νομίζω, στη συνέχεια για τις πολιτικές πρόληψης, γιατί ίσως θα τις έβαζα στην κορυφή των επιτυχιών ως προς την πολιτική της υγείας-, θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στο γεγονός ότι αξιοποιήσαμε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για να κάνουμε τη μεγαλύτερη παρέμβαση στις υποδομές του συστήματος υγείας από συστάσεώς του, από τη δεκαετία του ’80. Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο είναι ορατό σε όλους τους ασθενείς.
Το Ταμείο Ανάκαμψης, σε συνδυασμό με το ΕΣΠΑ, μας επιτρέπουν αυτή τη στιγμή να έχουμε, πρακτικά, καινούργια Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών σε πάνω από 90 νοσοκομεία. Άνω των 150 κέντρων υγείας, κυρίως στην περιφέρεια, ξαναφτιάχθηκαν από την αρχή. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Οι υποδομές, προφανώς, δεν καθορίζουν από μόνες τους την ποιότητα ενός συστήματος υγείας, αλλά αρκεί να πήγαινε κανείς στα παλιά νοσοκομεία μας για να διαπιστώσει ότι όταν ο πυρήνας πρέπει να είναι πάντα η αξιοπρέπεια του ασθενούς, δεν αντιμετωπίζαμε τους ασθενείς μας με όρους 21ου αιώνα.
Ειδικά στα ογκολογικά νοσοκομεία μας, στον «Άγιο Σάββα», στο «Μεταξά», με αξιοποίηση και ιδιωτικών χορηγιών, να το τονίσω αυτό, κάνουμε πια πολύ σημαντικές παρεμβάσεις οι οποίες αλλάζουν τελείως την όψη των υποδομών μας.
Για τα θέματα του ανθρώπινου δυναμικού έχουμε μιλήσει πολλές φορές. Ναι, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι έχουμε ακόμα ανάγκη σε νοσηλευτές, είναι αλήθεια αυτό. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό. Πρέπει να κάνουμε μεγάλη προσπάθεια να φέρνουμε περισσότερες νέες και νέους στο επάγγελμα του νοσηλευτή. Έχουμε κάνει βήματα, με πιο πρόσφατο την απόφασή μας, η οποία επικυρώθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο χθες, να κατατάξουμε τους νοσηλευτές αλλά και τους εργαζόμενους στα ασθενοφόρα, του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, στα βαρέα και στα ανθυγιεινά. Έχουμε αυξήσει απολαβές. Αλλά το επάγγελμα του νοσηλευτή πρέπει να γίνει ξανά πιο ελκυστικό σε βάθος χρόνου.
Αναφέρω ειδικά μία συζήτηση που είχα με ένα από τα κορυφαία μυαλά της τεχνητής νοημοσύνης πριν από ενάμιση χρόνο, ο οποίος μου έλεγε ότι με την ταχύτατη είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο της ιατρικής, το επάγγελμα του νοσηλευτή θα έχει ακόμα μεγαλύτερη αξία, διότι είναι ένα επάγγελμα το οποίο από τη φύση του απαιτεί ανθρώπινη φροντίδα και προσοχή, άρα είναι δεδομένο ότι θα χρειαστούμε νοσηλευτές και θα τους πληρώνουμε τελικά και καλύτερα.
Άρα, αυτή είναι μία μακροπρόθεσμη προσέγγιση, η οποία μας υποχρεώνει, όμως, βραχυπρόθεσμα να σιγουρευτούμε ότι θα κρατήσουμε τους νοσηλευτές μας στο επάγγελμα και θα κοιτάξουμε να καλύψουμε τις ανάγκες μας με τον πιο αποτελεσματικό δυνατό τρόπο. Και, σίγουρα, το ΕΣΥ δεν πρέπει να χάνει νοσηλευτές προς τον ιδιωτικό τομέα. Άρα, αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό και κεντρική προτεραιότητα για το Υπουργείο Υγείας αλλά και για εμένα προσωπικά.
Οπότε νομίζω ότι αν δούμε το τρίγωνο υποδομές-άνθρωποι-τεχνολογία, έχουν γίνει σημαντικά βήματα, τα οποία -θα συμφωνήσω μαζί σας- τώρα έχει έρθει η ώρα να τα αφομοιώσουμε, να ξαναδούμε συνολικά τις διαδικασίες μας, να δούμε ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με τον έλεγχο του κόστους.
Δεν μιλήσαμε καθόλου για το κόστος, αλλά προφανώς μας απασχολεί πάρα πολύ το γεγονός ότι η υγεία κοστίζει, άρα η εξοικονόμηση πόρων μέσα από τη σωστή διαχείριση είναι κάτι το οποίο θα το χρειαστούμε, διότι θα χρειαστεί να δαπανάμε περισσότερα χρήματα για την υγεία, είτε μιλάμε για φάρμακα -χαίρομαι που αναφερθήκατε στο Ταμείο Καινοτομίας- είτε μιλάμε για ανθρώπους.
Νομίζω ότι αυτή είναι η δουλειά που συχνά δεν τη βλέπει ο ασθενής, και δεν πρέπει να τη βλέπει, αλλά τη βλέπει το Υπουργείο Υγείας, το οποίο παρακολουθεί με ακρίβεια τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων.
Θέλω να θυμίσω την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τα οικονομικά των νοσοκομείων: πρακτικά το Υπουργείο Υγείας πριν από κάποια χρόνια δεν είχε καμία εικόνα για το τι ξόδευαν τα νοσοκομεία, τι προϋπολογισμοί υπήρχαν. Ούτε ενιαίες αγορές υπήρχαν ούτε τίποτα από αυτά τα οποία αποτελούν τον κανόνα σε πιο προχωρημένα συστήματα υγείας, και τώρα αρχίζουν και ενσωματώνονται.
Μπαίνει, δηλαδή, μία έννοια διαδικασιών, πρωτοκόλλων -δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει- και λελογισμένης, εκεί που απαιτείται, εξοικονόμησης, διότι πια η τεχνολογία μάς επιτρέπει να μπορούμε να εντοπίζουμε φαινόμενα σπατάλης, φαινόμενα ενδεχόμενης υπερσυνταγογράφησης, γιατί ο γιατρός Α γράφει 10 φορές παραπάνω το φάρμακο Χ στους ασθενείς του σε σχέση με τον γιατρό Β. Όλα αυτά πια και τα ξέρουμε και τα μαθαίνουμε και στέλνουμε κι ένα μήνυμα: «μην τα κάνετε, γιατί θα σας βρούμε».
Όλα αυτά, τελικά, είναι χρήματα τα οποία μένουν στο σύστημα υγείας και αυτό που έχω πει στον Υπουργό είναι: «ό,τι μου εξοικονομήσεις θα το κρατήσεις -δεν ζητώ να γυρίσει πίσω στον κρατικό προϋπολογισμό- και να το ανακατανέμεις εκεί όπου έχουμε παραπάνω ανάγκες».
Ερωτηθείς για την πρωτοβουλία χορήγησης προληπτικών εξετάσεων σε εκατομμύρια πολίτες, οι οποίες χρηματοδοτούνται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την παράταση έξι προγραμμάτων για τέσσερα χρόνια:
Καταρχάς, να αναγνωρίσουμε ότι όταν μιλούσαμε στη χώρα μας για υγεία, μιλούσαμε βασικά για νοσοκομεία και ασθένειες. Το Υπουργείο Υγείας δεν ήταν Υπουργείο Υγείας, ήταν «Υπουργείο Νοσοκομείων». Άρα, η πρωτοβάθμια φροντίδα ήταν σε δεύτερη μοίρα, η δε πρόληψη και η δημόσια υγεία πρακτικά ανύπαρκτη.
Για κανένα πρόγραμμα απ’ όλα αυτά τα οποία έχουμε κάνει στο Υπουργείο Υγείας δεν είμαι πιο περήφανος απ’ ότι για το πρόγραμμα «Προλαμβάνω», διότι πολύ απλά αλλάζουμε τη συνολική μας κοσμοθεωρία για τον τρόπο με τον οποίο οι ασθενείς και το σύστημα υγείας αντιμετωπίζουν την υγεία τους.
Νομίζω ότι εσείς θα μπορείτε να μιλήσετε πολύ καλύτερα για τη σημασία του προγράμματος «Φώφη Γεννηματά», παραπάνω από 1,2 εκατομμύρια μαστογραφίες οι οποίες έγιναν δωρεάν. Πήγε το κράτος στις γυναίκες, δεν ήρθαν οι γυναίκες στο κράτος, να τις ενθαρρύνει να κάνουν μια εξέταση που πάντα είναι δύσκολη και λίγο επώδυνη και ο καθένας φοβάται να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο της ασθένειας.
Έχουμε βρει, όμως, παραπάνω από 70.000 περιστατικά καρκίνων σε πρώιμο στάδιο και η συντριπτική πλειονότητα αυτών των γυναικών θα γίνουν καλά. Πολλές από αυτές θα πέθαιναν εάν δεν είχαν βρει τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο.
Φυσικά δεν είναι μόνο αυτό, είναι τα καρδιαγγειακά, είναι οι εξετάσεις για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Όλα αυτά δημιουργούν μια άλλη αντίληψη και στους ίδιους τους ασθενείς: πρέπει να κοιταζόμαστε, να φροντίζουμε τους εαυτούς μας, γιατί αυτό το οποίο μπορεί να προληφθεί θα αντιμετωπιστεί πολύ πιο αποτελεσματικά.
Άρα, δεν μιλάμε μόνο με «σκληρούς» αριθμούς εδώ, μιλάμε για μια συνολική διαφορετική αντίληψη, η οποία μας πηγαίνει και ένα βήμα παραπέρα στα ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με τις βασικές πολιτικές της δημόσιας υγείας, είτε μιλάμε για την παχυσαρκία, παιδική παχυσαρκία -τρέχουμε ένα πολύ ωραίο πρόγραμμα, είναι μεγάλο πρόβλημα στη χώρα μας-, είτε μιλάμε για το αλκοόλ είτε μιλάμε για το τσιγάρο είτε μιλάμε για την άσκηση, για τον καλό ύπνο. Η ψυχική υγεία, ένα εντελώς άλλο κεφάλαιο, ίσως προφτάσουμε να το συζητήσουμε στη συνέχεια.
Όλα αυτά, όμως, είναι καθοριστικοί παράγοντες όχι απλά για να ζούμε περισσότερο, για να ζούμε καλύτερα.
Απαντώ, λοιπόν, ευθέως στο ερώτημά σας. Νομίζω ότι είναι ένα εύλογο ερώτημα και είμαι σήμερα σε θέση να σας ανακοινώσω ότι το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» έχει πια εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, με 75 εκατομμύρια τον χρόνο.
Αυτοί είναι πόροι τους οποίους έχουμε βρει εμείς, δεν είναι πια πόροι εξαρτημένοι από το Ταμείο Ανάκαμψης. Άρα, η Υπουργός είναι πολύ ανακουφισμένη διότι γνωρίζει πια ότι έχει μια εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 300 εκατομμυρίων.
Είναι εθνικοί πόροι. Και αν καταφέρουμε να προσθέσουμε και ευρωπαϊκούς πόρους, τόσο το καλύτερο. Εγώ, όμως, δεσμεύομαι ότι το πρόγραμμα αυτό, το οποίο ήταν τόσο επιτυχημένο, θα συνεχιστεί για την επόμενη τετραετία, με πόρους τους οποίους ήδη έχουμε εγγυηθεί στο Υπουργείο Υγείας, γιατί αναγνωρίζω την τεράστια σημασία του.
Εκεί, νομίζω, φαίνεται και η σημασία του Ταμείου Ανάκαμψης ως ενός καταλύτη για νέες δράσεις, οι οποίες, όμως, στη συνέχεια προφανώς πρέπει να αναληφθούν από εθνικούς πόρους, από τη στιγμή που έχουμε αξιολογήσει τα προγράμματα αυτά ως ιδιαίτερα σημαντικά. Γίνονται μία μακροχρόνια εθνική πολιτική.
Για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των δεδομένων στον τομέα της υγείας ο Πρωθυπουργός σημείωσε:
Να πω μία κουβέντα για τα δεδομένα, γιατί έχουν τεράστια σημασία στην υγεία.
Μιλάμε πολύ για την τεχνητή νοημοσύνη και η Ελλάδα νομίζω ότι είναι στην πρώτη γραμμή των χωρών που έχει μία εθνική στρατηγική τεχνητής νοημοσύνης, καλά σχεδιασμένη, και η οποία θέτει την υγεία στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων μας.
Ίσως η υγεία είναι ένας τομέας όπου αναμφισβήτητα το ισοζύγιο από την τεχνητή νοημοσύνη θα είναι θετικό. Σε άλλους τομείς μπορεί να μην ισχύει το ίδιο.
Αναφερθήκατε στα δεδομένα. Η χώρα μας έχει πια πολλά δεδομένα υπό κεντρική διαχείριση, τα οποία έχουν τεράστια δυνητική αξία για την ανάπτυξη καινούργιων θεραπειών, πρωτοκόλλων, διαγνωστικών εργαλείων.
Μια μαστογραφία σήμερα μπορεί να μην δείχνει τίποτα, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη, αν της δώσεις ένα εκατομμύριο μαστογραφίες, μπορεί ξαφνικά να διαπιστώσουμε ότι αυτή η μαστογραφία -που σήμερα δεν φαίνεται να δείχνει τίποτα- τελικά κάτι έδειχνε και δεν το ξέραμε εκείνη τη στιγμή. Άρα, μπορεί να κοιτάει μπροστά ή και πίσω.
Αυτός, λοιπόν, ο πλούτος δεδομένων, τον οποίον τώρα επεξεργαζόμαστε μέσα από μία στρατηγική ανοιχτών δεδομένων, μπορεί να έχει τεράστια αξία για να μπορέσουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις, καινοτομία, νέες εταιρείες οι οποίες θα κινηθούν στον χώρο της βιοτεχνολογίας εν τη ευρεία εννοία, και αυτό είναι κάτι το οποίο μπορεί να κάνει την Ελλάδα, πραγματικά, ένα επενδυτικό κέντρο για εξαιρετικά καινοτόμες λύσεις.
Το Υπουργείο είναι πολύ ανοιχτό, δοκιμάζουμε και πειραματιζόμαστε και συνεργαζόμαστε, πάντα με σεβασμό, γιατί εδώ μιλάμε για δεδομένα σε επίπεδο πληθυσμού, δεν μιλάμε για ατομικά δεδομένα. Γιατί πάντα υπάρχει η έγνοια: «μα καλά, η δική μου μαστογραφία;» Μα δεν ξέρει κανείς ότι είναι η δική σας μαστογραφία ή της κας Αγαπηδάκη. Αλλά αν έχεις ένα εκατομμύριο μαστογραφίες, αυτό έχει μεγάλη αξία και εμείς θέλουμε αυτή την αξία να την αξιοποιήσουμε και για να προσελκύσουμε επενδύσεις και για να είμαστε στην πρώτη γραμμή της παροχής πραγματικά καινοτόμων λύσεων, διότι συντελείται μια επανάσταση στην ιατρική, ειδικά στην εξατομικευμένη ιατρική.
Αυτή η επανάσταση θα συνδέεται ολοένα και περισσότερο με την πρόληψη, ολοένα και περισσότερο θα βρίσκουμε βιοδείκτες, δηλαδή κάποια έγκαιρα στοιχεία τα οποία θα μας υποδεικνύουν ότι εδώ κάποια στιγμή στο μέλλον κάτι μπορεί να πάει στραβά, άρα το τι θα κάνεις μεταξύ της στιγμής που αποκτάς αυτή την πληροφορία και της στιγμής που ενδεχομένως θα εκδηλωθεί μια νόσος, θα έχει πολύ μεγάλη σημασία.
Όλα αυτά θα μας αναγκάσουν να ξανασκεφτούμε και αυτό το οποίο αποκαλούμε «καλή και υγιεινή ζωή», μέσα από μία διαφορετική οπτική γωνία, διότι γίνονται έρευνες, μελέτες και τα λοιπά, αλλά λίγο-πολύ ξέρουμε τι είναι τα βασικά της δημόσιας υγείας, έτσι; Απλά, πρέπει να τα υπηρετήσουμε και να ενθαρρύνουμε και να εκπαιδεύσουμε τους πολίτες ότι τα πέντε, έξι βασικά πράγματα τα οποία πρέπει να κάνουν για να ζήσουν περισσότερο και να ζήσουν με καλύτερη υγεία, αξίζει τον κόπο να τα κάνουν.
Γιατί οι επιλογές που θα κάνω σήμερα, στα 50 μου, στα 55 μου, στα 60 μου, θα καθορίσουν το πώς θα είμαι στα 70, στα 80 και στα 90. Αυτό είναι μία αλλαγή κουλτούρας και αντίληψης και θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια να εκπαιδεύσουμε την κοινωνία ότι αξίζει τον κόπο να δουν τη δική τους υγεία μέσα από αυτή την οπτική γωνία.
Ερωτηθείς για την προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου Υπουργείου αρμόδιου για την έρευνα και την καινοτομία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε:
Η απάντηση είναι ναι. Το έχουμε πει, το επιβεβαιώνω, το σχεδιάζουμε. Ο σκοπός μας είναι, εφόσον μας εμπιστευθεί και πάλι ο ελληνικός λαός, να δημιουργήσουμε ένα ανεξάρτητο Υπουργείο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, γιατί πρέπει να ενοποιήσουμε τον ερευνητικό χώρο στην πατρίδα μας.
Έχουμε εξαιρετικά πανεπιστήμια τα οποία κάνουν, ειδικά στον τομέα της υγείας, πάρα πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα, αλλά αυτά υπάγονται στο Υπουργείο Παιδείας. Έχουμε τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, που χρηματοδοτεί κυρίως εφαρμοσμένη έρευνα, στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Και αυτά πρέπει με κάποιο τρόπο να συνδεθούν.
Άρα, η απάντηση είναι ναι, η χώρα θα αποκτήσει ένα ανεξάρτητο Υπουργείο το οποίο θα μπορεί να βλέπει ολιστικά την έρευνα, να κάνει κεντρικές επιλογές για το πού θέλει να στρέψει τους εθνικούς πόρους τους οποίους μπορεί να κατευθύνει, διότι οι ευρωπαϊκοί πόροι κατά κανόνα είναι ανταγωνιστικοί πόροι.
Έχουμε εξαιρετικούς ερευνητές, έχουμε εξαιρετικούς επιστήμονες, έχουμε εξαιρετικούς γιατρούς. Θέλουμε να φέρουμε περισσότερη καινοτομία στη χώρα μας, θέλουμε περισσότερες κλινικές μελέτες -γίνεται ήδη αυτό σε μεγάλο βαθμό-, θέλουμε περισσότερες επενδύσεις στη φαρμακοβιομηχανία. Αυτό γίνεται μέσα από ένα πολύ ελκυστικό πρόγραμμα επιδότησης, ουσιαστικά, επενδύσεων με συμψηφισμό του clawback, που ήδη αξιοποιείται από την ελληνική φαρμακοβιομηχανία.
Ποιος θα το περίμενε, κ. Σρόιτερ, ότι στην Τρίπολη θα αναπτύσσαμε ένα cluster φαρμακοβιομηχανίας, με τρεις μέχρι στιγμής σημαντικές επενδύσεις οι οποίες έχουν γίνει; Με αποτέλεσμα πενικιλλινούχα φάρμακα να παράγονται στην Τρίπολη σε τέτοιο βαθμό που θα καλύπτουμε το 10% των ευρωπαϊκών αναγκών.
Και, ταυτόχρονα, δημιουργούμε σχολές μεταλυκειακής εκπαίδευσης μαζί με τη βιομηχανία ώστε να εκπαιδεύουμε νέα παιδιά, διότι οι επενδύσεις αυτές θα χρειαστούν και εργαζόμενους και προφανώς πρέπει αυτοί οι εργαζόμενοι να είναι καλά καταρτισμένοι.
Άρα, πολλά πράγματα μπορούν να γίνουν σε αυτόν τον τομέα και εγώ ευελπιστώ ότι η Ελλάδα θα είναι στην πρώτη γραμμή αυτής της μεγάλης τεχνολογικής επανάστασης η οποία γίνεται στον τομέα της υγείας, όχι μόνο για να καλύψουμε τις δικές μας ανάγκες αλλά για να αναπτύξουμε και προϊόντα, λύσεις, εφαρμογές, γιατί όχι και φάρμακα, τα οποία θα απευθύνονται στην παγκόσμια αγορά.
Σχετικά με τις επενδύσεις που έχουν γίνει στην φαρμακοβιομηχανία και τα κίνητρα που παρέχει η κυβέρνηση ο Πρωθυπουργός επισήμανε:
Εάν δεν είχαμε δώσει κίνητρα, δεν θα είχαν γίνει αυτές οι επενδύσεις. Άρα, δόθηκαν κίνητρα, λογικό είναι πάντα η βιομηχανία να ζητάει κάτι περισσότερο.
Το παράπονο για το clawback είναι δικαιολογημένο. Το ξέρει ο Υπουργός. Έχουμε δώσει έναν οδικό χάρτη για το πώς μπορεί να μειωθεί αυτό. Έχουμε κάνει κάποιους έξυπνους διαχωρισμούς μεταξύ ακριβών φαρμάκων, εισαγόμενων φαρμάκων, γενόσημων, που νομίζω ότι σε έναν βαθμό βοηθούν την ελληνική φαρμακοβιομηχανία.
Αλλά, προφανώς, εκ του αποτελέσματος και αξιολογώντας τις πολύ σημαντικές επενδύσεις που έχουν γίνει στον τομέα της παραγωγής φαρμάκων, ένας τομέας που έχει κρίσιμη σημασία και για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης -δεν μιλάμε μόνο για την Ελλάδα εδώ, μιλάμε για την Ευρώπη-, σημαίνει ότι κάτι καλό έχουμε κάνει. Και είμαστε σε διαρκή συνεννόηση με τη φαρμακοβιομηχανία για να δούμε πώς μπορούμε, στα πλαίσια και των περιορισμών που έχουμε από τον κρατικό προϋπολογισμό, να κάνουμε περισσότερα.
Αναφορικά με την πολιτική συμμετοχής του Δημοσίου για την χορήγηση φαρμάκων υψηλού κόστους και στόχευσης ο Πρωθυπουργός δήλωσε:
Η Ελλάδα είναι γενναιόδωρη με τα ακριβά φάρμακα -θα έλεγα, δυσανάλογα γενναιόδωρη σε σχέση με το οικονομικό μας επίπεδο. Και να προσυπογράψω αυτό το οποίο λέτε. Αυτή είναι μία πολιτική την οποία την υπηρετούμε, θα μας απασχολήσει περισσότερο στο μέλλον, διότι τα φάρμακα γίνονται πιο ακριβά και πιο προσωπικά. Άρα, από εκεί που παίρναμε ένα φάρμακο «οριζόντιο», όσο τα φάρμακα γίνονται πιο στοχευμένα, θα γίνονται και πιο ακριβά.
Αυτό θα δημιουργήσει παγκόσμια πίεση στις τιμές των φαρμάκων και ξέρετε ότι υπάρχει και εμπορικός πόλεμος ως προς τις τιμές των φαρμάκων στην Αμερική σε σχέση με την Ευρώπη. Είναι ζητήματα πολύ σοβαρά, δεν αφορούν μόνο τη χώρα μας, αφορούν συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ελλάδα, ως προς τον τρόπο με τον οποίο χορηγεί φάρμακα, ειδικά ογκολογικά φάρμακα, και ως προς τα θεραπευτικά πρωτόκολλα, είναι πιο γενναιόδωρη από χώρες όπως η Γερμανία, ας πούμε, η οποία μπορεί να είναι πολύ πιο αυστηρή ως προς το ποιο φάρμακο θα συνταγογραφηθεί, για ποια ειδική ασθένεια μπορεί ο γιατρός να κρίνει ότι απαιτείται ένα τέτοιο φάρμακο.
Προφανώς χρειάζονται «κόφτες» και πρωτόκολλα, αλλά προσυπογράφω αυτό το οποίο λέτε, εμείς δίνουμε πάντα μία πιο διασταλτική ερμηνεία και θέλουμε να δίνουμε τη δυνατότητα στους ασθενείς μας να έχουν πρόσβαση στα τελευταίας τεχνολογίας φάρμακα.
Και βέβαια, μην ξεχνάμε ότι είναι άλλα τα φάρμακα γενικής λήψης και άλλα τα φάρμακα τα οποία αφορούν τις πολύ ειδικές κατηγορίες ασθενών, μικρότερες ομάδες, πολύ σπάνιες ασθένειες, όπου τα φάρμακα είναι πανάκριβα. Υπάρχει φάρμακο, ας πούμε, το οποίο να κάνει τους ανθρώπους να μπορούν να βλέπουν, να θεραπεύει την τύφλωση, τα οποία μπορεί να στοιχίζουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ και να αφορούν δέκα ασθενείς στη χώρα μας.
Κι όμως, δεν πρέπει με κάποιο τρόπο αυτούς τους ασθενείς να τους φροντίσουμε, από τη στιγμή που η τεχνολογία έχει προχωρήσει τόσο που μπορούμε να κάνουμε μια τεράστια διαφορά στην ποιότητα ζωής τους ή να σώσουμε τη ζωή τους;
Για την εμπειρία του από τις επισκέψεις του στον «Ευαγγελισμό» λόγω της νοσηλείας της συζύγου του και του στενού συνεργάτη του, Γιώργου Μυλωνάκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:
Η ασθένεια σε χτυπάει κατά κανόνα εκεί που δεν την περιμένεις και εκεί θα χρειαστείς το νοσοκομείο και το σύστημα υγείας.
Να πω για τη σύζυγό μου ότι χρειάστηκε δύο φορές να χειρουργηθεί, ένα διπλό ορθοπεδικό χειρουργείο και ένα πολύ σοβαρό έκτακτο χειρουργείο, το οποίο αφορούσε το πεπτικό της σύστημα. Και τις δύο φορές ανεπιφύλακτα εμπιστευθήκαμε το Εθνικό Σύστημα Υγείας και είμαι πολύ χαρούμενος γι’ αυτό.
Δεν έχω αυταπάτες, ξέρω καλά ότι όταν η γυναίκα του Πρωθυπουργού εμφανίζεται σε ένα δημόσιο νοσοκομείο πολλοί θα σπεύσουν να πουν ότι μπορεί να είχε κάποια ειδική φροντίδα. Είμαι απολύτως πεπεισμένος, όμως, ότι οποιοσδήποτε ασθενής εμφανιζόταν, με τα συμπτώματα που εμφανίστηκε η σύζυγός μου, στα έκτακτα του «Ευαγγελισμού», θα τον χειρουργούσαν με την ίδια ταχύτητα και είμαι σίγουρος την ίδια αποτελεσματικότητα με αυτό το οποίο έγινε στη σύζυγό μου.
Και βέβαια, για τον Γιώργο Μυλωνάκη, εύχομαι πραγματικά να επιστρέψει γερός και δυνατός από ένα πολύ βαρύ αιμορραγικό εγκεφαλικό. Βρέθηκε εκεί, στα εγκεφαλικά ο χρόνος κάνει όλη τη διαφορά, αλλά πάλι αισθάνθηκα πολύ σίγουρος.
Νομίζω ότι μιλώντας με πολλούς ασθενείς, γιατί όταν μπαίνεις σε ένα νοσοκομείο κάθε μέρα, σχεδόν επί έναν μήνα, συναντάς πολύ κόσμο, μεταφέρω αυτή την εικόνα: ότι παρά τις δυσκολίες, παρά τη γκρίνια που μπορεί να υπάρχει για το ξενοδοχειακό επίπεδο, παρά το γεγονός ότι ο «Ευαγγελισμός» είναι ένα νοσοκομείο το οποίο είναι σε συνεχή ανακαίνιση αυτή τη στιγμή, άρα είναι -σκεφτείτε- ένα νοσοκομείο το οποίο ταυτόχρονα είναι κι ένα εργοτάξιο, αλλά πρέπει να δουλεύει το νοσοκομείο, υπάρχει αυτή η αίσθηση ότι είμαστε σε καλά χέρια.
Αυτό, νομίζω, λέει πολλά και νομίζω ότι αυτό επιβεβαιώνεται και από τις αξιολογήσεις των ασθενών.
Είναι πολύ ενδιαφέροντα αυτά τα οποία μας λένε. Είναι μεγάλο το δείγμα πια των ασθενών οι οποίοι έχουν απαντήσει στα SMS που τους στέλνουμε. Μας επισημαίνουν τις αδυναμίες. Και γι’ αυτό θέλουμε βασικά την αξιολόγηση, όχι τόσο για να μας λένε μπράβο όσο για να μας λένε τι πρέπει να κάνουμε καλύτερο. Υπάρχει μια βαθιά, νομίζω, και δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των Ελλήνων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μπορώ να σας πω μετά βεβαιότητας ότι είναι απολύτως δικαιολογημένη.
Κληθείς να σχολιάσει την παρουσίαση του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, ο Πρωθυπουργός δήλωσε:
Τώρα, τι να πω για το όνομα; Φαντάζομαι ότι το ΕΑΜ το άφησε στον κ. Πολάκη, κράτησε μόνο το ΕΛΑΣ.
Μια γενική πολιτική παρατήρηση: αυτή τη στιγμή υπάρχει ένας κατακερματισμένος χώρος στην αντιπολίτευση. Νέα κόμματα δημιουργούνται, αναταραχή μεγάλη υπάρχει, ειδικά στην αριστερά, η οποία έχει καταφέρει να πολυδιασπαστεί με έναν τρόπο που νομίζω ότι ξεπέρασε μέχρι και τις προσδοκίες του Yπουργού Υγείας, ο οποίος συχνά σχολιάζει τα ζητήματα αυτά.
Υπάρχει, όμως, ένας κοινός τόπος σε όλη την αντιπολίτευση και σε όλα τα κόμματα τα καινούργια τα οποία δημιουργούνται: να φύγει αυτή η κυβέρνηση και να φύγει ο Μητσοτάκης από Πρωθυπουργός. Αυτό δεν συνιστά, όμως, εναλλακτική πολιτική πρόταση.
Νομίζω ότι αυτό είναι και το δομικό πρόβλημα, αυτή τη στιγμή, μιας αντιπολίτευσης η οποία ανακυκλώνει τα δικά της εσωτερικά ζητήματα σε έναν διαγκωνισμό απέναντι σε μια κυβέρνηση που, παρά τα προβλήματά της, παρά τα λάθη της, έχει σχέδιο για την επόμενη μέρα. Το ξεδιπλώνει αυτό το σχέδιο. Νομίζω ότι φάνηκε και από τη σημερινή συζήτηση ότι και πράγματα έχουμε κάνει στην υγεία, αλλά και θέλουμε να κάνουμε και πολλά περισσότερα.
Το είπαμε, το κάνουμε, όχι το κάναμε. Το κάνουμε και θα κάνουμε περισσότερα ακόμα. Νομίζω ότι αυτή η σύγκριση θα αποτυπωθεί, εκτιμώ, στο αποτέλεσμα των εκλογών του 2027, όχι μόνο γιατί οι πολίτες θέλουν σε ταραγμένους καιρούς σταθερότητα, αλλά γιατί θέλουν κυρίως προοπτική.
Και νομίζω ότι αυτή την προοπτική και την ελπίδα για το πώς τα πράγματα στη χώρα μπορούν να γίνουν καλύτερα, παρά τα προβλήματα τα οποία υπάρχουν, τη δίνει μόνο, αυτή τη στιγμή, η κυβέρνηση και η Νέα Δημοκρατία.
Για το εάν του έχει λείψει ο κ. Τσίπρας καθώς και για την ίδρυση κόμματος από την Μαρία Καρυστιανού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε:
Σέβομαι όλους τους αντιπάλους μου και δεν θα με ακούσετε να υποτιμώ κανέναν.
Ο κ. Τσίπρας υπήρξε Πρωθυπουργός, κρίθηκε ως Πρωθυπουργός, ήταν αντίπαλός μου όταν ήμουν αρχηγός της αντιπολίτευσης. Κρίθηκε ως αρχηγός της αντιπολίτευσης στις εκλογές του 2023. Θα κριθεί και τώρα ως αρχηγός ενός κόμματος, το οποίο ακόμα δεν έχει δώσει κανένα αποτύπωμα.
Αν θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ με νέο ΑΦΜ ή αν θα είναι κάτι διαφορετικό δεν το ξέρουμε, αλλά, μέχρι στιγμής, αυτό το οποίο άκουσα χθες μου φάνηκε μάλλον μία θεαματική «βουτιά» στο παρελθόν παρά μία συζήτηση για το μέλλον, την οποία πρέπει να κάνουμε ουσιαστικά στην πατρίδα μας.
Όλοι θα κριθούν. Είναι μία ειδική περίπτωση, η κα Καρυστιανού είναι ένα πρόσωπο που συναισθηματικά αναδείχθηκε μέσα από μία εθνική τραγωδία, επέλεξε να κάνει το βήμα να δημιουργήσει ένα κόμμα.
Έχω πάντα μία φυσική επιφυλακτικότητα απέναντι σε αυτούς οι οποίοι θεωρούν ότι όλοι οι άλλοι είναι «κακοί, διεφθαρμένοι» και λίγο-πολύ μάλλον «θα ήταν καλό να ήταν στη φυλακή» και «μόνο εμείς μπορούμε να σώσουμε τη χώρα».
Η χώρα έχει πειραματιστεί με αυτόκλητους σωτήρες, δεν πήγε πολύ καλά αυτό στο παρελθόν. Αλλά από εκεί και πέρα, τονίζω, σέβομαι τον κάθε πολιτικό αντίπαλο, σέβομαι την κα Καρυστιανού ως πρόσωπο, αλλά τώρα που μπήκε στην πολιτική αρένα θα πρέπει να κριθεί για τις θέσεις της.
Μέχρι στιγμής δεν έχω ακούσει τίποτα για τα μεγάλα ερωτήματα τα οποία συζητήσαμε σήμερα. Θα είχε πολύ ενδιαφέρον, ας πούμε, αντίστοιχες συζητήσεις να κάνετε και με τους αρχηγούς των άλλων κομμάτων, για να ακούσετε τις θέσεις τους για την υγεία. Νομίζω ότι τελικά οι πολίτες γι’ αυτά πρωτίστως ενδιαφέρονται.
Υπάρχει, ξέρετε, πάντα μία παραπολιτική συζήτηση η οποία είναι ενδιαφέρουσα, αφορά τελικά λίγους, όπως λέω συχνά, που κατά κανόνα κινούνται πέριξ της πλατείας του Κολωνακίου. Η κοινωνία είναι αλλού, όμως, έχει άλλα προβλήματα. Άλλα πράγματα συζητούν οι πολίτες το βράδυ όταν κάθονται στα οικογενειακά τους τραπέζια.
Κι εγώ προσωπικά προσπαθώ να είμαι όσο το δυνατόν πιο συντονισμένος με τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών και να μπορώ, στο μέτρο των δυνατοτήτων μου και μας, ως κυβέρνηση, να απαντούμε σε αυτά τα προβλήματα.
Για τον χρόνο των εκλογών, ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε:
Εκλογές θα γίνουν το 2027, κ. Σρόιτερ. Με έχετε ρωτήσει.
