Στον απόηχο των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών, αλλά και με αναφορές στην επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, την αντιμετώπιση της ακρίβειας και τις νέες ρυθμίσεις για τους δανειολήπτες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσιάζει τον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει επίσης στα αποτελέσματα του «ελληνικού FBI», στις 90 κυβερνητικές προτεραιότητες για το επόμενο εξάμηνο, αλλά και στις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της οικονομίας, της άμυνας και της καθημερινότητας των πολιτών.
Η ανάρτηση του πρωθυπουργού:
Καλημέρα σε όλες και όλους. Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της εβδομάδας, καθώς άλλαξαν τις πολιτικές ισορροπίες και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ωστόσο, έχουν ισχυρά θεμέλια και υπερβαίνουν τους εκλογικούς κύκλους. Είναι ασφαλώς ευχάριστο ότι Ελληνοαμερικανοί εξελέγησαν ή επανεξελέγησαν στο Κογκρέσο, όπως και ότι σε κρίσιμες επιτροπές για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική θα συμμετέχουν πρόσωπα με τα οποία η ελληνική κυβέρνηση έχει πολύ καλές σχέσεις, κάτι σημαντικό για τη χώρα μας, ιδίως σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας στην περιοχή μας.
Την Παρασκευή εκδόθηκε η άδεια εκτέλεσης εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου (Great Sea Interconnector, GSI), καθώς και η σχετική navtex, σημαντικά βήματα για την προώθηση της υλοποίησης του έργου. Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών για ένα έργο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και στο οποίο συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες. Είναι σημαντικό να είναι απολύτως κατανοητό ότι έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ο GSI, αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια και την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Επανέρχομαι στο αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών, από το οποίο κρατώ και κάτι ακόμη. Το κόστος ζωής ήταν από τις βασικές ανησυχίες των ψηφοφόρων. Κάτι που, φυσικά, δεν μας είναι καθόλου ξένο. Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά και στη χώρα μας, παρά τη βελτίωση αρκετών οικονομικών δεικτών. Γι’ αυτό και παρατείνουμε έως το τέλος του χρόνου την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, με περίπου 1.000 βασικά προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές, ανάμεσά τους και τρόφιμα που βρίσκονται στο τραπέζι κάθε οικογένειας. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι στην αγορά, ώστε οι καταναλωτές να γνωρίζουν ότι οι μειώσεις που ανακοινώνονται εφαρμόζονται και στην πράξη.
Στην ίδια κατεύθυνση, της οικονομικής ελάφρυνσης των πολιτών, κινείται και το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε αυτή την εβδομάδα στη Βουλή, με 16 ευνοϊκές ρυθμίσεις, στις οποίες προσθέσαμε δύο ακόμη σημαντικές παρεμβάσεις για τους δανειολήπτες. Από την 1η Δεκεμβρίου, οι ευάλωτοι και οι επιλέξιμοι οφειλέτες που ρυθμίζουν τα χρέη τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα έχουν σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί για κυμαινόμενο που μπορεί να φτάσει το 5,67%. Για να δώσω ένα παράδειγμα, σε μια οφειλή 100.000 ευρώ με αποπληρωμή σε 20 χρόνια, το όφελος μπορεί να φτάσει τα 20.200 ευρώ, αν η οφειλή έχει εξασφάλιση, και τα 28.000 αν δεν έχει. Ταυτόχρονα, δεκαπλασιάζουμε το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers για σοβαρές παραβάσεις, από 500.000 σε 5 εκ. ευρώ. Και έχει σημασία ότι οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις συγκέντρωσαν ευρύτερη στήριξη στη Βουλή, πέρα από την κυβερνητική πλειοψηφία.
Θέλω εδώ να θυμίσω ότι από το 2019 έχουμε προχωρήσει σε τουλάχιστον 27 παρεμβάσεις στο τραπεζικό σύστημα. Με τον «Ηρακλή» μειώσαμε τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών από το 48,5% το 2016 στο 3,4% φέτος, δημιουργήσαμε τον εξωδικαστικό μηχανισμό για τη ρύθμιση οφειλών, προστατεύσαμε την κύρια κατοικία και περιορίσαμε τις τραπεζικές προμήθειες και τις χρεώσεις στα ΑΤΜ, με ετήσιο όφελος περίπου 150 εκ. ευρώ για τους πολίτες. Κι έτσι σήμερα, το ιδιωτικό χρέος βρίσκεται στο 96,6% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 119,3%.
Αυτήν την εβδομάδα είχαμε και τα «γενέθλια» του «ελληνικού FBI», το οποίο κλείνει 2 χρόνια λειτουργίας. Όταν το 2023 δεσμευτήκαμε στη μάχη για την εμπέδωση της νομιμότητας σε κάθε πεδίο της δημόσιας ζωής και της καθημερινότητας, εννοούσαμε ότι η Πολιτεία δεν θα κάνει πίσω απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα, όσο ισχυρά κι αν είναι τα συμφέροντα που έχει απέναντί της. Και σήμερα έχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα: μέσα σε αυτά τα 2 χρόνια, η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος έχει χειριστεί περισσότερες από 1.500 υποθέσεις, έχει αποδώσει κατηγορίες σε πάνω από 5.400 πρόσωπα και έχει εξαρθρώσει 259 εγκληματικές ομάδες. Από κυκλώματα λαθρεμπορίου καυσίμων και τσιγάρων μέχρι δίκτυα διαφθοράς σε εφορίες, πολεοδομίες και φυλακές. Η προσπάθεια αυτή, βέβαια, δεν ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια. Από το 2019 έχουν εξαρθρωθεί δεκάδες κυκλώματα, από τις εικονικές συνταγογραφήσεις και τις απάτες σε βάρος του ΕΟΠΥΥ και του ΕΦΚΑ μέχρι τις παράνομες εκδόσεις διπλωμάτων, τον χρηματισμό σε δημόσιες υπηρεσίες όπως το Κτηματολόγιο και τις αυθαίρετες καταλήψεις παραλιών. Και σε αρκετές από αυτές τις υποθέσεις εμπλέκονταν δημόσιοι υπάλληλοι, ακόμη και αστυνομικοί. Θέλω να είμαι σαφής: δεν υπάρχουν άβατα, ούτε πρόσωπα που εξαιρούνται από τον έλεγχο. Η νομιμότητα πρέπει να ισχύει για όλους, χωρίς αστερίσκους.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της προσπάθειας είναι η αντιμετώπιση των κυκλωμάτων παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων. Ξέρω ότι η μετάβαση στο νέο σύστημα έχει δημιουργήσει δυσκολίες σε αρκετούς αγρότες, ιδιαίτερα στην υποβολή των αιτήσεων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εργάζονται καθημερινά για την επίλυση των τεχνικών προβλημάτων και την ολοκλήρωση των πληρωμών. Ήδη πληρώνονται περίπου 40.000 δικαιούχοι, οι προκαταβολές θα καταβληθούν έως τις 30 Νοεμβρίου και οι εκκαθαρίσεις τον Δεκέμβριο. Ενώ, όσοι παραγωγοί δεν έχουν ακόμη υποβάλει αίτηση, μπορούν να κάνουν χρήση της παράτασης που δόθηκε έως την Τρίτη 10 Νοεμβρίου.
Περνώ τώρα στα υπόλοιπα θέματα της εβδομάδας:
1. Στο Υπουργικό Συμβούλιο αυτής της εβδομάδας παρουσιάσαμε τις 90 προτεραιότητες της κυβέρνησης για τους επόμενους έξι μήνες, μέχρι τις εκλογές. Από τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού με στόχο τα 1.000 ευρώ έως τις αρχές του 2028 και τις παρεμβάσεις για τη στέγαση μέχρι την αναβάθμιση της Υγείας και της Παιδείας και την ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής. Έχουμε συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα, αλλά και πολλή δουλειά ακόμη μπροστά μας. Στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε όσα έχουμε δεσμευτεί, ώστε οι πολίτες να μας κρίνουν για το σύνολο του έργου μας.
2. Δέκα μεγάλα επενδυτικά σχέδια προχωρούν μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου σε Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία και Κρήτη, συνολικού ύψους 226,2 εκ. ευρώ, με κρατική ενίσχυση άνω των 104 εκ. ευρώ και περισσότερες από 400 νέες θέσεις εργασίας. Αφορούν κλάδους από το τσιμέντο και το αλουμίνιο έως τα τρόφιμα, τα φάρμακα και την επεξεργασία δεδομένων. Παράλληλα, απλοποιούνται οι διαδικασίες για τις επιχειρήσεις, καθώς μικρές αλλαγές σε ένα επενδυτικό σχέδιο δεν θα χρειάζονται πλέον ξεχωριστή έγκριση, μπαίνουν σαφείς προθεσμίες και οι μακροχρόνιες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων μειώνονται από έξι σε τρία χρόνια για τις μικρές και σε πέντε για τις μεσαίες και τις μεγάλες.
3. Θέτουμε κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία, με το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε από το Υπουργείο Οικονομικών (μία από τις 90 προτεραιότητες που ανέφερα παραπάνω). Ειδικότερα, για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, προβλέπεται διαφάνεια στα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις που τους αφορούν, υποχρεωτικός ανθρώπινος έλεγχος στις σημαντικές αποφάσεις και προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, ενώ αποσαφηνίζεται και το εργασιακό τους καθεστώς.
4. Δύο αλλαγές στην εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ. Πρώτον, από την 1η Νοεμβρίου, γιατροί, διαγνωστικά εργαστήρια και όλοι οι συμβεβλημένοι πάροχοι πρέπει υποχρεωτικά να καταχωρούν τα αποτελέσματα των εξετάσεων στο νέο Ψηφιακό Αποθετήριο, ώστε κάθε πολίτης και ο γιατρός του να έχουν συγκεντρωμένο το ιστορικό των εξετάσεών του, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν παλιές εξετάσεις. Δεύτερον, με τη νέα εφαρμογή myEOPYYapp, οι ασφαλισμένοι μπορούν από το κινητό τους να κλείνουν ραντεβού στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, να ζητούν παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους στο σπίτι και να υποβάλλουν δικαιολογητικά για αποζημίωση.
5. Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα ανακοίνωσα 6+2 πρωτοβουλίες για τη στήριξη των δήμων: 300 εκ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης και 240 εκ. ευρώ εντός Νοεμβρίου για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς παρόχους ενέργειας. Αυξάνουμε το τέλος παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1% και διπλασιάζουμε την ετήσια κρατική επιχορήγηση για τη συντήρηση των σχολικών κτηρίων. Προβλέπουμε ακόμη 200 εκ. ευρώ ετησίως για έργα εσωτερικής οδοποιίας, όταν ομαλοποιηθεί η αγορά καυσίμων, και 50 εκ. ευρώ για την εγκατάσταση μπαταριών, ώστε οι δήμοι να αξιοποιούν για τις δικές τους ανάγκες την ενέργεια που παράγεται από τοπικές ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, προχωρούμε σε ρύθμιση των υπολειπόμενων χρεών, ύψους έως 60 εκ. ευρώ, ενώ δεσμευτήκαμε και για ειδικό δημοτικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος, μόλις αρχίσει να αποκλιμακώνεται η σημερινή αναταραχή στην αγορά ενέργειας.
6. Η Καλαμάτα ήταν και η πρώτη στάση της περιοδείας μου στην Πελοπόννησο, όπου είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ τα έργα στον οδικό άξονα Καλαμάτα-Μεθώνη, την αναβάθμιση του αεροδρομίου και τη νέα Μονάδα Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος, που αξιοποιεί την ηλιακή ενέργεια για την επεξεργασία αποβλήτων. Στη Μεγαλόπολη υπογράφηκε η σύμβαση για το νέο σωφρονιστικό κατάστημα, ενώ στην Τρίπολη εγκαινιάστηκε η νέα φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, που θα στεγάσει 96 φοιτητές σε ένα πρώην ξενοδοχείο, με τις θέσεις στέγασης του Πανεπιστημίου να φτάνουν, έτσι, τις 426.
7. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Ελλάδα αποκτά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, με την προμήθεια τριών Embraer KC-390 από την Πορτογαλία και δυνατότητα απόκτησης άλλων τριών. Έτσι, τα μαχητικά μας θα μπορούν να ανεφοδιάζονται στον αέρα, αρχικά τα Rafale και τα Mirage και σε έναν χρόνο και τα F-16, αυξάνοντας την εμβέλεια και τη διάρκεια των αποστολών τους. Παράλληλα, το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε δύο ακόμη ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα MH-60R Seahawk, ενώ τα δύο τελευταία από τα επτά συνολικά αναμένονται έως το τέλος του έτους.
8. Με τη συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων ξεκινά και μια πρωτοβουλία πρωτοποριακή σε διεθνές επίπεδο: κανένας δημοσιογράφος δεν θα πηγαίνει πλέον σε εμπόλεμη ζώνη απροετοίμαστος. Σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, δημιουργείται πρόγραμμα εκπαίδευσης και πιστοποίησης για όσους καλύπτουν πολέμους και αποστολές υψηλού κινδύνου. Στον πρώτο κύκλο θα συμμετάσχουν 25 δημοσιογράφοι των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, ενώ θα ακολουθήσει εκπαίδευση και για όσους καλύπτουν φυσικές καταστροφές.
9. Μια ξεχωριστή στιγμή για τη Ροδόπη: έπειτα από αιώνες, στον βυζαντινό ναό της Μαξιμιανούπολης, λίγο έξω από την Κομοτηνή, τελέστηκε ξανά αγιασμός! Ο ναός αποκαταστάθηκε με χρηματοδότηση 1,5 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και είναι πλέον ανοιχτός στους επισκέπτες. Παράλληλα, σχεδιάζεται η αξιοποίηση του Ιμαρέτ και του παλιού Παγοποιείου της Κομοτηνής, με μια έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία της πόλης και των κοινοτήτων της.
10. Επιστρέφουν στις Σέρρες, έπειτα από 109 χρόνια, 48 πολύτιμα εκκλησιαστικά κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη βουλγαρική κατοχή στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και φυλάσσονταν έκτοτε στη Σόφια. Η επιστροφή τους, έπειτα από διακρατική συμφωνία με τη Βουλγαρία, ικανοποιεί ένα αίτημα δεκαετιών της τοπικής κοινωνίας. Είναι, λοιπόν, μεγάλη η χαρά και η συγκίνησή μου που βρίσκομαι σήμερα στις Σέρρες για να παραστώ σε αυτή την ιστορική στιγμή.
Κλείνοντας, θέλω να αναφερθώ και σε δύο πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα. Η Eurobank ανακοίνωσε αύξηση μισθού 5% στις εργαζόμενες μητέρες με το πρώτο παιδί και επιπλέον 10% με το δεύτερο, μετά την επιστροφή τους από την άδεια μητρότητας, ενώ διατηρεί την εφάπαξ ενίσχυση των 25.000 ευρώ για το τρίτο παιδί και των 30.000 ευρώ για το τέταρτο. Από την πλευρά της, η Telekom διπλασιάζει ή και τριπλασιάζει, χωρίς επιπλέον χρέωση, τις ταχύτητες σε περίπου 700.000 συνδέσεις οπτικής ίνας. Δύο διαφορετικές πρωτοβουλίες, που αξίζει να βρουν μιμητές. Καλή Κυριακή!
