Προσωρινή μείωση ή αναστολή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και μείωση του ΦΠΑ στις τηλεπικοινωνίες προτείνει ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Μιχάλης Ζουμπουλάκης, ως παρεμβάσεις για την ανακούφιση των οικογενειακών προϋπολογισμών. Μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου, περιέγραψε τις πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά από τις τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, ασκώντας παράλληλα κριτική στην πολιτική των επιδομάτων.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι οικογένειες με δανειακές υποχρεώσεις και έξοδα για παιδιά, σχολεία και φροντιστήρια θα αντιμετωπίσουν και φέτος δυσκολίες, χωρίς ωστόσο να προβλέπει επιδείνωση σε σχέση με τον προηγούμενο χειμώνα.
Όπως εξήγησε, παρά τη βελτίωση μισθών και ορισμένων συντάξεων, η οικονομική πίεση παραμένει για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Η μακρά περίοδος δυσκολιών που άρχισε με την κρίση του 2010 εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Τρόφιμα και ενέργεια πιέζουν τον προϋπολογισμό
Ο κ. Ζουμπουλάκης ανέδειξε τα τρόφιμα και την ενέργεια ως δύο βασικές πηγές επιβάρυνσης. Συνέδεσε τις ανατιμήσεις με την αύξηση της ζήτησης μετά την πανδημία και κυρίως με τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι οι τιμές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
Αναφέρθηκε επίσης στην προσωπική του εμπειρία από αγορές σε ευρωπαϊκές χώρες, σημειώνοντας ότι εντοπίζει στο Παρίσι προϊόντα φθηνότερα από τα αντίστοιχα στην Ελλάδα. «Κάθε φορά που πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ στο Παρίσι, ας πούμε, αισθάνομαι ότι με κοροϊδεύουν στην Ελλάδα», ανέφερε.
Κριτική στα επιδόματα και επιπτώσεις στις μικρές επιχειρήσεις
Κατά την εκτίμησή του, οι επιδοτήσεις της κατανάλωσης μπορούν να συντηρούν τις υψηλές τιμές, καθώς αναπληρώνουν μέρος της απώλειας αγοραστικής δύναμης χωρίς να ενισχύουν την πίεση στις επιχειρήσεις να περιορίσουν τις ανατιμήσεις.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι, όταν οι μεγάλες αλυσίδες διαπιστώνουν πως οι πωλήσεις συνεχίζονται, δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να μειώσουν τις τιμές. Με αυτό το σκεπτικό άσκησε κριτική σε μέτρα όπως το Market Pass.
Αντίθετα, τόνισε ότι οι μικρές επιχειρήσεις πλήττονται άμεσα από τον περιορισμό άλλων αγορών. «Οι πρώτοι που πλήττονται είναι οι μικροί επιχειρηματίες», σημείωσε, περιγράφοντας μετατόπιση της κατανάλωσης προς τις μεγάλες αλυσίδες.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι τα περιθώρια περικοπών στενεύουν για οικογένειες που έχουν ήδη περιορίσει διακοπές και εξόδους. Η θέρμανση, ιδιαίτερα σε σπίτια με παιδιά, ηλικιωμένους ή ευπαθείς ανθρώπους, αποτελεί βασική ανάγκη.
Οι δύο προτεινόμενες παρεμβάσεις
Ο κ. Ζουμπουλάκης υποστήριξε ότι υπάρχουν δυνατότητες πρόσθετης στήριξης χωρίς ανατροπή του δημοσιονομικού προγράμματος. Πρότεινε να επιστρέφεται στους καταναλωτές μέρος των πρόσθετων φορολογικών εσόδων που, όπως ανέφερε, προκύπτουν από την άνοδο των τιμών των καυσίμων.
Ως συγκεκριμένο μέτρο εισηγήθηκε προσωρινή μείωση ή αναστολή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενδεικτικά για τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια παρέμβαση θα είχε άμεσο αποτέλεσμα για όσους θερμαίνονται με πετρέλαιο.
Η δεύτερη πρότασή του αφορά τη μείωση του ΦΠΑ στις τηλεπικοινωνίες. Υποστήριξε ότι, λόγω του μικρού αριθμού παρόχων, το κράτος θα μπορούσε να ελέγξει ευκολότερα εάν η φορολογική ελάφρυνση περνά στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
