Ξεκινούν σήμερα οι έλεγχοι στις 231 «κόκκινες» δομές υγείας που εντόπισε πιλοτικά το MedWatch, το νέο ψηφιακό εργαλείο εποπτείας της δραστηριότητας ιδιωτικών δομών υγείας και της ιατρικής διαφήμισης. Παράλληλα, θα επανελεγχθούν και οι 424 δομές που κατατάχθηκαν στην «κίτρινη» κατηγορία, όπως έγινε γνωστό κατά την παρουσίαση της πλατφόρμας.
Το MedWatch σαρώνει το ψηφιακό περιβάλλον και επιχειρεί να εντοπίσει περιπτώσεις στις οποίες η διαφημιζόμενη ιατρική υπηρεσία, η ειδικότητα του γιατρού, η κατηγορία της δομής ή ο τρόπος προβολής μιας υπηρεσίας εμφανίζονται να μην συμβαδίζουν με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Στον πιλοτικό έλεγχο στην Αττική εξετάστηκαν 8.563 δομές και 9.838 ψηφιακά περιεχόμενα, μεταξύ των οποίων 8.055 πληρωμένες διαφημίσεις. Συνολικά εντοπίστηκαν 5.069 υποψήφια ευρήματα σε 655 δομές. Από αυτές, 231 χαρακτηρίστηκαν «κόκκινες» και 424 «κίτρινες».
Η «κόκκινη» κατηγορία περιλαμβάνει περίπου 160 μη ιατρικές οντότητες, 50 ιατρεία, 7 πολυϊατρεία και 12 ιδιωτικές κλινικές.
Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν αποτελούν αυτομάτως διαπιστωμένες παραβάσεις. Πρόκειται για ενδείξεις που πρέπει να επιβεβαιωθούν από τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, οι οποίοι παραμένουν υπεύθυνοι για την τελική αξιολόγηση και την τυχόν επιβολή κυρώσεων.
Τι «βλέπει» το MedWatch
Ο δημιουργός της πλατφόρμας, Γιάννης Δοξαράς, εξήγησε, μιλώντας στην εκπομπή «Live Now» του ΕΡΤnews, ότι η βασική φιλοσοφία του MedWatch είναι να συγκεντρώνει σε ένα σύστημα την ψηφιακή πληροφορία που μέχρι σήμερα είναι διάσπαρτη στο διαδίκτυο και να τη διασταυρώνει με τα επίσημα μητρώα.
Η πλατφόρμα παρακολουθεί διαφημίσεις στη Google και στο TikTok, ιστοσελίδες γιατρών, κλινικών και άλλων δομών, ενώ αξιοποιεί και στοιχεία από τα μητρώα των Ιατρικών Συλλόγων.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί, για παράδειγμα, να συγκρίνει τι διαφημίζει ένας γιατρός με την ειδικότητα και την επίσημα καταχωρισμένη εξειδίκευσή του, αλλά και να εξετάζει εάν μια συγκεκριμένη ιατρική πράξη μπορεί να πραγματοποιηθεί στη δομή που τη διαφημίζει.
Σύμφωνα με τον κ. Δοξαρά, η ομάδα του MedWatch έχει κωδικοποιήσει την ισχύουσα νομοθεσία σε 11 δείκτες ελέγχου, οι οποίοι αφορούν μεταξύ άλλων τη διαφήμιση φαρμάκων, την ειδικότητα και την εξειδίκευση του γιατρού, την κατηγορία της δομής, τις επιτρεπόμενες πράξεις, τις απαιτήσεις εξοπλισμού και τις προϋποθέσεις λειτουργίας.
Η λογική είναι ότι δεν αρκεί να διαπιστωθεί τι διαφημίζεται, αλλά πρέπει να εξεταστεί ποιος το διαφημίζει και σε ποιον χώρο επιτρέπεται να παρέχεται η συγκεκριμένη υπηρεσία.
Από τα ιατρεία μέχρι spa και κομμωτήρια
Το πεδίο του ελέγχου δεν περιορίζεται στους γιατρούς και στις ιδιωτικές κλινικές. Το MedWatch εξετάζει και μη ιατρικές επιχειρήσεις, όταν αυτές προβάλλουν υπηρεσίες που σχετίζονται με την υγεία ή την ιατρική.
Στο σύστημα μπορούν να περιλαμβάνονται spa, κέντρα αισθητικής, ινστιτούτα, ακόμη και κομμωτήρια, όταν διαφημίζουν πράξεις που, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο, δεν επιτρέπεται να παρέχονται από μη ιατρικές δομές. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρθηκαν περιπτώσεις διαφήμισης υπηρεσιών όπως το Botox.
Στο μικροσκόπιο μπαίνει επίσης το περιεχόμενο των διαφημίσεων. Το σύστημα καταγράφει, μεταξύ άλλων, μαρτυρίες ασθενών, υπερθετικούς ισχυρισμούς και διαφημιστικές αναφορές σε θεραπευτικά αποτελέσματα.
Ο κ. Δοξαράς αναφέρθηκε χαρακτηριστικά σε διαφημίσεις κλινικών εξωσωματικής γονιμοποίησης, όπου εμφανίζονται μαρτυρίες γυναικών που υποστηρίζουν ότι πέτυχαν εγκυμοσύνη από την πρώτη προσπάθεια. Αντίστοιχα, ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις αφορούν ισχυρισμούς για ίαση ή σημαντική βελτίωση σε ασθενείς με σοβαρές μορφές καρκίνου.
Στον πιλοτικό έλεγχο καταγράφηκαν ακόμη κατηγορίες ευρημάτων που αφορούν ισχυρισμούς περί «θαύματος», detox ή ίασης, διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων στο κοινό, καθώς και περιπτώσεις όπου ιατρική πράξη εμφανίζεται να παρέχεται σε δομή διαφορετικής κατηγορίας από αυτή που προβλέπεται.
Η διασταύρωση με τα επίσημα μητρώα και ο ανθρώπινος έλεγχος
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του MedWatch είναι η δυνατότητα διασταύρωσης της ψηφιακής εικόνας μιας δομής με τα στοιχεία των επίσημων μητρώων.
Στην περίπτωση του ιατρείου γιατρών που έχουν προφυλακιστεί για την υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, ο κ. Δοξαράς ανέφερε ότι η πλατφόρμα εντόπισε στον ιστότοπο της δομής διαφημιζόμενες θεραπείες και ισχυρισμούς που, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν μπορούσαν να πραγματοποιούνται στο συγκεκριμένο ιατρείο. Η διασταύρωση φέρεται να έδειξε επίσης αναντιστοιχία ανάμεσα στην απαιτούμενη εξειδίκευση για τις συγκεκριμένες πράξεις και στα στοιχεία του γιατρού.
Το MedWatch, ωστόσο, δεν αποφαίνεται ότι έχει διαπραχθεί παράβαση. Κατευθύνει τον έλεγχο προς τις περιπτώσεις που χρήζουν διερεύνησης.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο παραμένει κρίσιμος ο ανθρώπινος παράγοντας. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Ματίνα Παγώνη, το υλικό που θα συγκεντρώνει η πλατφόρμα θα παραδίδεται στους Ιατρικούς Συλλόγους, ώστε οι ελεγκτές να επικεντρώνονται στις δομές που έχουν επισημανθεί.
Οι αρμόδιοι ελεγκτές θα εξετάζουν τους φακέλους και θα προχωρούν στους απαραίτητους ελέγχους, καθώς μια αυτοματοποιημένη ένδειξη μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένη και μια δομή που έχει επισημανθεί να μην έχει τελικά διαπράξει παράβαση.
Η ανάγκη για ανθρώπινη επιβεβαίωση συνδέεται και με το γεγονός ότι ο έλεγχος σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτεί επιτόπια αυτοψία και συμμετοχή διαφορετικών ειδικοτήτων, ακόμη και πολιτικού μηχανικού, όταν εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τη διαμόρφωση και τις προδιαγραφές ενός ιατρείου.
Παράλληλα, ο κ. Δοξαράς υποστήριξε ότι ο τρόπος εποπτείας και πειθαρχικού ελέγχου από τους Ιατρικούς Συλλόγους χρειάζεται εκσυγχρονισμό, καθώς η ψηφιακή έκταση του πεδίου καθιστά δύσκολη την αποτελεσματική παρακολούθηση μόνο με παραδοσιακές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, το επόμενο βήμα αφορά και τους πολίτες, μέσω εφαρμογής για κινητά. Μέσω αυτής θα μπορούν να αναζητούν έναν γιατρό και να βλέπουν την επίσημη ειδικότητα, την εξειδίκευση και τη μετεκπαίδευσή του, με βάση τα στοιχεία των επίσημων μητρώων.
Η συγκεκριμένη λειτουργία φιλοδοξεί να προσφέρει στον πολίτη μια επίσημη πηγή πληροφόρησης, ώστε να μπορεί να διασταυρώνει τα στοιχεία που εμφανίζονται στη διαδικτυακή προβολή ενός γιατρού με αυτά που είναι καταχωρισμένα στα αρμόδια μητρώα.
