Τα αποτελέσματα της ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο αναμένεται να γίνουν γνωστά μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου 2027, ανοίγοντας ένα κρίσιμο κεφάλαιο για την ενεργειακή πορεία της Ελλάδας. Η γεώτρηση, η οποία προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του ίδιου έτους, θα πραγματοποιηθεί στη θαλάσσια περιοχή «2» από την κοινοπραξία Energean – ExxonMobil – Helleniq Energy.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο στόχος «Ασωπός 1», που εντοπίστηκε μέσα από τις σεισμικές έρευνες. Η γεώτρηση θα δείξει εάν στην περιοχή υπάρχει φυσικό αέριο ή πετρέλαιο. Ωστόσο, ακόμη και σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, θα χρειαστούν πρόσθετες γεωτρήσεις προκειμένου να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα όρια και το μέγεθος του πιθανού κοιτάσματος, αλλά και να διαπιστωθεί εάν μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά.
Τα αποτελέσματα της γεώτρησης στο Ιόνιο και οι επόμενες κινήσεις
Ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Energean, Μαθιός Ρήγας, μιλώντας στο φόρουμ φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο το κοίτασμα να διαθέτει μέγεθος περίπου 270 δισ. κυβικών μέτρων. Εάν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, η Ελλάδα θα μπορούσε να καταστεί ενεργειακά αυτάρκης και να εξελιχθεί σε εξαγωγέα φυσικού αερίου.
Η προοπτική αυτή, ωστόσο, δεν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα. Οι επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις θα απαιτήσουν περιβαλλοντική αδειοδότηση και εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν περίπου έναν χρόνο. Ως εκ τούτου, τοποθετούνται χρονικά στο 2028, εφόσον τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.
Ακολούθως, σε περίπτωση επιβεβαίωσης των αποθεμάτων, θα χρειαστούν περίπου τρία χρόνια για την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού άντλησης, επεξεργασίας και μεταφοράς των υδρογονανθράκων. Πρόκειται για ένα σύνθετο και ιδιαίτερα απαιτητικό έργο, που θα περιλαμβάνει τόσο υπεράκτιες όσο και χερσαίες υποδομές.
Σημαντικό βήμα για την προετοιμασία της γεώτρησης έγινε με την έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από το Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων. Η απόφαση αφορά τη γεώτρηση στον στόχο «Ασωπός 1» και αποτελεί προϋπόθεση για την προώθηση της σχετικής διαδικασίας.
Σε περίπτωση ανακάλυψης υδρογονανθράκων, η ExxonMobil αναμένεται να αναλάβει τον ρόλο του επικεφαλής της κοινοπραξίας, τον οποίο κατέχει σήμερα η Energean. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη διεθνή τεχνογνωσία και τη χρηματοδοτική δυναμική του έργου.
Navtex για τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου
Η γεώτρηση στο Ιόνιο ήταν ένα από τα βασικά ελληνικού ενδιαφέροντος έργα που συζητήθηκαν στο φόρουμ φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ένα έργο με γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές από τις δύο χώρες, η έκδοση της Navtex για τη συνέχιση των ερευνών βυθού αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες. Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία, γεγονός που καταδεικνύει τη θέση Ελλάδας και Κύπρου ως προς την αρμοδιότητα υλοποίησης των ερευνών.
Παράλληλα, αναμένεται η ολοκλήρωση της οικονομικοτεχνικής μελέτης του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Στο ίδιο πλαίσιο, η Κυπριακή Δημοκρατία καλείται να καταβάλει στον ΑΔΜΗΕ δόση ύψους 25 εκατ. ευρώ για δαπάνες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου
Στο φόρουμ συζητήθηκε επίσης ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου, ο οποίος αποκτά αυξημένη σημασία ενόψει του 2027 και της προγραμματισμένης διακοπής των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βρίσκεται σε εξέλιξη η συγκέντρωση στοιχείων από τις χώρες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Τα δεδομένα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό των επενδύσεων που απαιτούνται, ώστε τα δίκτυα φυσικού αερίου να μπορούν να εξυπηρετήσουν την αυξημένη ζήτηση στην περιοχή.
Τον Ιανουάριο αναμένεται να πραγματοποιηθεί στη Σόφια νέα συνάντηση των διαχειριστών των συστημάτων φυσικού αερίου των χωρών που συμμετέχουν στο εγχείρημα. Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας των υφιστάμενων υποδομών, πριν αποφασιστεί η κατασκευή νέων.
GREGY και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα
Στο ενεργειακό επίκεντρο βρίσκεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου – Ελλάδας, γνωστή ως GREGY, την οποία υποστηρίζουν οι δύο χώρες. Το έργο εντάσσεται στις ευρύτερες προσπάθειες για την ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη διαφοροποίηση των πηγών ηλεκτροδότησης.
Παράλληλα, προχωρά ο σχεδιασμός για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε εξαντλημένο κοίτασμα στον Πρίνο. Η πλωτή εξέδρα που θα χρησιμοποιηθεί για την εισπίεση του διοξειδίου βρίσκεται σήμερα στο Πέραμα και, σύμφωνα με πηγές της Energean, αναμένεται να μεταφερθεί στη θαλάσσια περιοχή της Καβάλας τον Νοέμβριο.
Η ολοκλήρωση των απαιτούμενων υποδομών, όπως οι χερσαίες εγκαταστάσεις υποδοχής και αεριοποίησης του υγροποιημένου διοξειδίου, οι γεωτρήσεις και τα συστήματα εισπίεσης, τοποθετείται χρονικά έως το 2030. Μέχρι τότε, αναμένονται οι επενδυτικές αποφάσεις των βιομηχανιών που εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα, ώστε να οργανωθούν η συλλογή και η μεταφορά του στον Πρίνο.
Η Αίγυπτος, η οποία διαθέτει πολλαπλάσια δυναμικότητα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, φέρεται να ζήτησε τεχνική βοήθεια από την Ελλάδα για την οργάνωση της σχετικής αγοράς και τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου.
Τα αποτελέσματα της γεώτρησης στο Ιόνιο, η έκδοση της Navtex για τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και η προώθηση των περιφερειακών ενεργειακών έργων συνθέτουν ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ενεργειακό περιβάλλον. Οι εξελίξεις των επόμενων ετών θα δείξουν εάν η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ενεργειακή της ασφάλεια, να αξιοποιήσει τα εγχώρια κοιτάσματα και να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.
