Παρά την ενεργειακή κρίση και την άνοδο του κόστους χρήσης των συμβατικών αυτοκινήτων, η ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται με χαμηλότερους ρυθμούς σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Οι ταξινομήσεις αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων (BEV) έφτασαν τον Αύγουστο στο 10,6% του συνόλου της ελληνικής αγοράς, ενώ, αν συνυπολογιστούν και τα plug-in υβριδικά μοντέλα, το συνολικό ποσοστό αγγίζει θεωρητικά το 16%.
Παρότι τα συγκεκριμένα ποσοστά δείχνουν ότι η ηλεκτροκίνηση έχει πλέον παρουσία στην ελληνική αγορά, η απόσταση από τις χώρες που πρωταγωνιστούν παραμένει μεγάλη. Σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν ξεπεράσει το 25% των νέων ταξινομήσεων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελούν πλέον την πλειονότητα των καινούργιων οχημάτων.
Η ηλεκτροκίνηση στην Ευρώπη καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ember, η Νορβηγία παραμένει η απόλυτη πρωταθλήτρια της ηλεκτροκίνησης, καθώς σχεδόν το 100% των νέων αυτοκινήτων που ταξινομούνται στη χώρα είναι ηλεκτρικά. Ακολουθεί η Δανία, όπου το μερίδιο αγγίζει το 80%, ενώ σημαντικές επιδόσεις καταγράφουν επίσης η Γαλλία με περίπου 30% και η Γερμανία με 27%.
Η Τουρκία, παρά το διαφορετικό οικονομικό και θεσμικό περιβάλλον, έχει φτάσει στο 18%, επιβεβαιώνοντας ότι η ηλεκτροκίνηση δεν αφορά πλέον μόνο τις πιο εύπορες αγορές της Δυτικής Ευρώπης. Ακόμη πιο αξιοσημείωτη είναι η επίδοση της Αλβανίας. Η γειτονική χώρα έχει φτάσει περίπου στο 12% στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ξεπερνώντας την Ελλάδα, παρότι διαθέτει χαμηλότερη αγοραστική δύναμη και μικρότερη αγορά.
Η πρόοδος της Αλβανίας είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, καθώς στις αρχές του 2023 το αντίστοιχο μερίδιο βρισκόταν μόλις στο 1,8%. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, η χώρα κατάφερε να πολλαπλασιάσει τις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων, γεγονός που δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η εικόνα μιας αγοράς όταν υπάρχουν τα κατάλληλα κίνητρα και οι απαραίτητες υποδομές.
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην ίδια ομάδα με χώρες που εμφανίζουν χαμηλή διείσδυση ηλεκτρικών μοντέλων. Σε αυτή περιλαμβάνονται η Κροατία με 4,3%, η Σλοβακία με 6,5%, η Τσεχία με 7,45% και η Ισπανία με περίπου 10%. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η χώρα μας δεν αντιμετωπίζει απλώς μια μικρή καθυστέρηση, αλλά κινδυνεύει να μείνει πίσω σε μια τεχνολογική μετάβαση που εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς.
Γιατί οι Έλληνες οδηγοί διστάζουν να στραφούν στην ηλεκτροκίνηση
Το χαμηλό ποσοστό της Ελλάδας προκαλεί εντύπωση για αρκετούς λόγους. Τα καύσιμα στη χώρα μας επιβαρύνονται με υψηλή φορολογία, γεγονός που θεωρητικά θα έπρεπε να ενισχύει το ενδιαφέρον για οχήματα με χαμηλότερο κόστος χρήσης. Παράλληλα, οι τιμές αρκετών ηλεκτρικών μοντέλων έχουν μειωθεί σημαντικά και σε πολλές περιπτώσεις είναι πλέον συγκρίσιμες με εκείνες αντίστοιχων συμβατικών αυτοκινήτων.
Επομένως, το βασικό πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι πλέον μόνο η τιμή αγοράς. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σχετίζεται με τη φόρτιση και την καθημερινή πρακτικότητα. Πολλοί Έλληνες κατοικούν σε πολυκατοικίες, χωρίς ιδιωτικό χώρο στάθμευσης ή δυνατότητα εγκατάστασης φορτιστή. Τα δημόσια σημεία φόρτισης στις πόλεις παραμένουν σε αρκετές περιπτώσεις περιορισμένα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό τους δεν προσφέρει υψηλές ταχύτητες φόρτισης.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στο εθνικό οδικό δίκτυο. Παρότι έχουν εγκατασταθεί αρκετοί φορτιστές, πολλοί από αυτούς αποδίδουν μόλις 11 kW. Πρόκειται για ισχύ που μπορεί να εξυπηρετεί την παρατεταμένη στάθμευση, δεν είναι όμως ιδανική για έναν οδηγό που θέλει να συνεχίσει γρήγορα το ταξίδι του. Οι ταχυφορτιστές αυξάνονται σταδιακά, χρειάζεται όμως χρόνος μέχρι να δημιουργηθεί ένα πυκνό και αξιόπιστο δίκτυο σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη σε περιόδους μαζικής εξόδου, όπως το Πάσχα ή το καλοκαίρι. Χωρίς επαρκείς και γρήγορους φορτιστές, πολλοί υποψήφιοι αγοραστές φοβούνται ότι θα αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις ή δυσκολίες κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου ταξιδιού.
Τα οικονομικά οφέλη των ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Η έρευνα του Ember υπογραμμίζει ότι η επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης προσφέρει σημαντικά οφέλη όχι μόνο στους οδηγούς, αλλά και στις εθνικές οικονομίες. Η Δανία εξοικονομεί πλέον περίπου 290 εκατομμύρια δολάρια ετησίως από εισαγωγές πετρελαίου που δεν χρειάζεται, ενώ η αντίστοιχη εξοικονόμηση υπολογίζεται σε 220 εκατομμύρια δολάρια για τη Σουηδία, 560 εκατομμύρια για τη Γαλλία και 760 εκατομμύρια για τη Γερμανία.
Τα οφέλη είναι σημαντικά και σε ατομικό επίπεδο. Τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν χαμηλότερο κόστος ενέργειας και συντήρησης, καθώς διαθέτουν λιγότερα μηχανικά μέρη και δεν απαιτούν αλλαγές λαδιών ή άλλες εργασίες που συνδέονται με τους κινητήρες εσωτερικής καύσης. Επιπλέον, οι οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων επηρεάζονται λιγότερο από τις διεθνείς αναταράξεις στις τιμές του πετρελαίου.
Το Ember αναφέρει ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι οδηγοί βενζινοκίνητων επηρεάζονται περίπου πέντε φορές περισσότερο από τις πετρελαϊκές κρίσεις σε σχέση με τους οδηγούς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Στη Βρετανία, μάλιστα, το κόστος οδήγησης ενός ηλεκτρικού οχήματος είναι πλέον έως και εννέα φορές χαμηλότερο από εκείνο ενός αυτοκινήτου με βενζίνη ή πετρέλαιο, ανάλογα με τον τρόπο φόρτισης και τις τιμές ενέργειας.
Η Ελλάδα έχει συνεπώς σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης στην ηλεκτροκίνηση. Για να καλυφθεί η απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη, απαιτούνται περισσότερες υποδομές, αξιόπιστοι ταχυφορτιστές, απλούστερες διαδικασίες εγκατάστασης φορτιστών στις πολυκατοικίες και σταθερά οικονομικά κίνητρα. Η ηλεκτροκίνηση δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή τεχνολογία του μέλλοντος, αλλά μια πραγματικότητα που εξαπλώνεται γρήγορα. Αν η Ελλάδα δεν επιταχύνει τα βήματά της, υπάρχει κίνδυνος να συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις από την τελευταία σειρά, έχοντας ήδη προσπεραστεί ακόμη και από την Αλβανία.
