Νέα ώθηση στην αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας δίνει η απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς απλοποιούνται οι διαδικασίες εγκατάστασης και λειτουργίας φωτοβολταϊκών συστημάτων, με ή χωρίς μπαταρία. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να συμβάλει σε μόνιμη μείωση των λογαριασμών ρεύματος, επιτρέποντας σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και φορείς να παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν.
Η αγορά μικρών φωτοβολταϊκών, τα οποία εγκαθίστανται σε ταράτσες, στέγες, αυλές και μπαλκόνια, αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Η τάση ενισχύεται από τις υψηλές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και την ανάγκη των καταναλωτών να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το δίκτυο. Παράλληλα, οι μικροί σταθμοί παραγωγής ενέργειας καταρρίπτουν διαδοχικά ρεκόρ, αποδεικνύοντας τον σημαντικό ρόλο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Η αύξηση των τιμών του ρεύματος συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την εκτόξευση των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου. Χωρίς τη συνεισφορά των ΑΠΕ, η επιβάρυνση για τους καταναλωτές θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Μέσω της αυτοκατανάλωσης, η παραγόμενη ενέργεια αξιοποιείται άμεσα από το νοικοκυριό ή την επιχείρηση, ενώ η περίσσεια μπορεί, ανάλογα με το ισχύον καθεστώς, να συμψηφίζεται ή να αποζημιώνεται.
Νέο ρεκόρ για την ηλιακή ενέργεια και τα φωτοβολταϊκά
Για πρώτη φορά στην ιστορία, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ember. Η επίδοση αυτή καταδεικνύει τη σημαντική διείσδυση των φωτοβολταϊκών στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα.
Στην Ελλάδα, τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν τον ίδιο μήνα το 31,6% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής. Συγκεκριμένα, παρήγαγαν 1.456,5 γιγαβατώρες από σύνολο 4.608,6 γιγαβατωρών. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας ανήλθε στο 21%.
Εάν συνυπολογιστούν και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά, το μερίδιο των φωτοβολταϊκών αυξάνεται ακόμη περισσότερο. Για τον Ιούνιο πλησίασε το 34%, ενώ στο εξάμηνο ανήλθε στο 25,1%, σύμφωνα με τα στοιχεία του Green Tank. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ηλιακή ενέργεια δεν αποτελεί πλέον συμπληρωματική πηγή, αλλά βασικό πυλώνα της ηλεκτροπαραγωγής.
Φωτοβολταϊκά για αυτοκατανάλωση: Τι αλλάζει στο νέο πλαίσιο
Η νέα απόφαση του ΥΠΕΝ περιλαμβάνει σειρά ρυθμίσεων που αποσαφηνίζουν τις διαδικασίες και διευκολύνουν την εγκατάσταση συστημάτων αυτοκατανάλωσης. Τα σημαντικότερα σημεία, όπως κωδικοποιούνται από τον Σύνδεσμο Εταιριών Φωτοβολταϊκών, είναι τα εξής:
– Καθορίζονται οι διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και οι οικονομικές συναλλαγές μεταξύ αυτοκαταναλωτή, Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης, προμηθευτή και διαχειριστή δικτύου.
– Καταργείται η υποχρέωση τριμερούς σύμβασης στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό. Προβλέπονται πλέον δύο ξεχωριστές διμερείς συμβάσεις, μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΦοΣΕ.
– Για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά προβλέπονται αντίστοιχες ξεχωριστές συμβάσεις μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
– Στο πρόγραμμα «Οικιακά Φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW» διευκρινίζεται ότι μπορούν να ενταχθούν καταναλωτές με οικιακή παροχή, είτε πρόκειται για φυσικά είτε για νομικά πρόσωπα.
– Για τους δήμους, τα νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα και τα κοινωφελή ιδρύματα, η οικονομική αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης.
– Η αποζημίωση για την περίσσεια ενέργειας υπολογίζεται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή την Ειδική Τιμή Αγοράς για τις τεχνολογίες ΑΠΕ.
– Επεκτείνεται η δυνατότητα συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε καταναλωτές που βρίσκονται εντός συγκροτημάτων κατοικιών.
– Διευκρινίζεται ότι τα έσοδα από την πλεονάζουσα ενέργεια στη συλλογική αυτοκατανάλωση καταβάλλονται στους ίδιους τους αυτοκαταναλωτές και όχι στον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό τους.
– Προβλέπεται εκπροσώπηση από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ για σταθμούς που εγχέουν ενέργεια στο δίκτυο, αλλά δεν επιθυμούν να αποζημιώνονται για αυτή.
– Για τους συγκεκριμένους σταθμούς δεν απαιτείται σύμβαση ταυτοχρονισμένου ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, αλλά εγγραφή στο αντίστοιχο μητρώο.
– Ρυθμίζεται η προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε φωτοβολταϊκά. Στο διασυνδεδεμένο σύστημα, η μπαταρία μπορεί να φορτίζει από το φωτοβολταϊκό και, υπό προϋποθέσεις, από το δίκτυο, εφόσον δεν εγχέει ενέργεια σε αυτό.
– Στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, το σύστημα αποθήκευσης δεν ανταλλάσσει ενέργεια με το δίκτυο.
– Επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης χωρίς έγχυση από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η ισχύς τους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 100% της συμφωνημένης ισχύος της παροχής.
– Για την εγκατάσταση μπαταρίας μπορεί να απαιτείται επαύξηση της παροχής, αισθητήρας κατεύθυνσης και σύστημα τηλεμέτρησης.
– Θεσπίζεται διαδικασία ηλεκτρονικής ενημέρωσης του διαχειριστή για μικρά ηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη, έως 800 Watt μέγιστης ισχύος έγχυσης.
– Σε περίπτωση αυτοκατανάλωσης μέσω τρίτου προσώπου, ο κάτοχος του σταθμού μπορεί να αναλαμβάνει τις σχετικές άδειες και υποχρεώσεις, όμως τη σύμβαση συμψηφισμού υπογράφει ο αυτοκαταναλωτής, ο οποίος λαμβάνει το οικονομικό όφελος.
– Προβλέπεται ξεχωριστός μετρητής για τον σταθμό και εφαρμογή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.
– Οι προμηθευτές μπορούν να επεκτείνουν το χρονικό διάστημα εκκαθάρισης κατά την εφαρμογή ενεργειακού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.
– Σε περίπτωση αλλαγής προμηθευτή ή ΦοΣΕ, η υφιστάμενη σύμβαση λύεται και συνάπτεται νέα για το υπόλοιπο της αρχικής εικοσαετίας.
Πώς μπορούν να μειωθούν οι λογαριασμοί ρεύματος
Η εγκατάσταση ενός μικρού φωτοβολταϊκού συστήματος μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ενέργεια που αγοράζει ένα νοικοκυριό από το δίκτυο. Η εξοικονόμηση είναι μεγαλύτερη όταν η κατανάλωση πραγματοποιείται τις ώρες ηλιοφάνειας, δηλαδή όταν το σύστημα παράγει ενέργεια. Με την προσθήκη μπαταρίας, μέρος της ημερήσιας παραγωγής μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται το βράδυ.
Το τελικό οικονομικό όφελος εξαρτάται από την ισχύ του συστήματος, το προφίλ κατανάλωσης, το κόστος εγκατάστασης, την ύπαρξη μπαταρίας και τους όρους του εκάστοτε προγράμματος συμψηφισμού. Απαραίτητη είναι επίσης η σωστή μελέτη, ώστε το φωτοβολταϊκό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της παροχής.
Η απλοποίηση των διαδικασιών, η ανάπτυξη της αποθήκευσης και η δυνατότητα εγκατάστασης ακόμη και πολύ μικρών συστημάτων διευρύνουν την πρόσβαση στην αυτοκατανάλωση. Έτσι, τα φωτοβολταϊκά για αυτοκατανάλωση μπορούν να αποτελέσουν πρακτική λύση για τη μείωση των λογαριασμών ρεύματος και ταυτόχρονα να ενισχύσουν την ενεργειακή ανεξαρτησία των καταναλωτών.
