Ζωντανή, αλλά σε κρίσιμη κατάσταση, παραμένει η 50χρονη Αμερικανίδα Κρίστα Γκέιλ Πάικ, η θανατοποινίτισσα από το Τενεσί που επέζησε από δύο χορηγήσεις πεντοβαρβιτάλης μετά την αποτυχημένη διαδικασία εκτέλεσής της.
Η Πάικ μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο του Νάσβιλ, όπου λαμβάνει «σωτήρια για τη ζωή της ιατρική φροντίδα», σύμφωνα με τους δικηγόρους της.
«Η Κρίστα είναι ζωντανή αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο δικηγόρος της Ράνταλ Σπάιβι, ο οποίος ήταν παρών στην απόπειρα εκτέλεσης. «Δεν έχουμε εικόνα για την πρόγνωσή της ούτε κάποια σημαντική ενημέρωση για την υγεία της αυτή τη στιγμή, αλλά ξέρουμε ότι είναι ζωντανή».
Οι δικηγόροι της ζητούν πλέον τη μετατροπή της θανατικής ποινής της σε ισόβια κάθειρξη, υποστηρίζοντας ότι η Πάικ υπέστη αυτό που χαρακτήρισαν «χημικό βασανιστήριο».
Δύο θανατηφόρες δόσεις και η Πάικ παρέμενε ζωντανή
Η εκτέλεση πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης στο σωφρονιστικό ίδρυμα υψίστης ασφαλείας Riverbend στο Νάσβιλ, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ανέτρεψε, μόλις μία ώρα πριν από την εκτέλεση, προσωρινή αναστολή που είχε εκδώσει ομοσπονδιακό εφετείο.
Στην Πάικ χορηγήθηκαν δύο δόσεις πεντοβαρβιτάλης, όμως η διαδικασία δεν είχε το αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με την ανταπόκριση του Associated Press που επικαλείται η Al Jazeera, αρχικά η Πάικ φαινόταν να έχει τις αισθήσεις της. Τα στόρια της αίθουσας εκτέλεσης έκλεισαν στις 19:46 και άνοιξαν ξανά τρία λεπτά αργότερα. Η Πάικ ακούστηκε να ροχαλίζει δυνατά και να παίρνει ανάσες με δυσκολία.
Λίγο μετά τις 20:06 η κουρτίνα έκλεισε οριστικά. Σύμφωνα με δημοσιογράφο του AP που βρισκόταν έξω από την αίθουσα, η Πάικ εξακολουθούσε να ακούγεται να ροχαλίζει και ήταν εμφανώς ζωντανή μέχρι περίπου τις 20:53, όταν οι δημοσιογράφοι κλήθηκαν να αποχωρήσουν.
Οι δικηγόροι της κατέθεσαν μάλιστα νέα προσφυγή ενώ η διαδικασία βρισκόταν σε εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι είχαν χορηγηθεί και οι δύο σύριγγες με το θανατηφόρο φάρμακο, αλλά η Πάικ παρέμενε ζωντανή και ροχάλιζε.
Γιατί απέτυχε η εκτέλεση;
Οι αρχές του Τενεσί δεν έχουν ακόμη εξηγήσει γιατί η διαδικασία απέτυχε.
Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Κλάιβ Στάφορντ Σμιθ, ο οποίος έχει παραστεί σε εκτελέσεις πελατών του, ανέφερε δύο πιθανούς λόγους, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζονται ως επιβεβαιωμένα αίτια.
Ο πρώτος αφορά την κατάσταση του φαρμάκου. Ο ίδιος υποστήριξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι πολιτείες χρησιμοποιούν φάρμακα που έχουν λήξει, καθώς οι φαρμακευτικές εταιρείες συχνά αντιτίθενται στη χρήση των προϊόντων τους για εκτελέσεις και έτσι οι αρχές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προμήθειά τους.
Μια δεύτερη πιθανότητα, σύμφωνα με τον Σμιθ, αφορά τη δυσκολία εντοπισμού φλέβας και σωστής τοποθέτησης της βελόνας.
Ωστόσο, το υπουργείο Διορθωτικών Υπηρεσιών του Τενεσί υπερασπίστηκε τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι ακολουθήθηκε κάθε βήμα του νόμιμου και εγκεκριμένου πρωτοκόλλου εκτέλεσης.
«Η χημική ουσία της θανατηφόρας ένεσης που προβλέπεται στο πρωτόκολλο έχει σταθερά αποδειχθεί αποτελεσματική», ανέφερε η υπηρεσία, προσθέτοντας ότι η Πάικ μεταφέρθηκε σε εξωτερική ιατρική εγκατάσταση.
Η πρώτη γυναίκα που θα εκτελούνταν στο Τενεσί εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια
Η Πάικ ήταν η μοναδική γυναίκα που βρισκόταν στη λίστα των θανατοποινιτών του Τενεσί και, εάν η εκτέλεση είχε ολοκληρωθεί, θα ήταν η πρώτη γυναίκα που εκτελείται στην πολιτεία εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια.
Η υπόθεσή της αφορά τη δολοφονία της 19χρονης Κόλιν Σλέμερ, τον Ιανουάριο του 1995. Η Πάικ ήταν τότε 18 ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, η Πάικ, ο τότε 17χρονος σύντροφός της Ταντάριλ Σιπ και η 18χρονη Σαντόλα Πίτερσον οδήγησαν τη Σλέμερ σε δασώδη περιοχή κοντά στην πόλη Νόξβιλ και τη βασάνισαν και δολοφόνησαν.
Η Πάικ και ο Σιπ ομολόγησαν και καταδικάστηκαν το 1996 για ανθρωποκτονία πρώτου βαθμού. Η Πάικ καταδικάστηκε σε θάνατο, ενώ ο Σιπ, που ήταν 17 ετών κατά τη διάπραξη του εγκλήματος, καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη με δυνατότητα αναστολής.
Οι δικηγόροι της υποστηρίζουν σήμερα ότι η Πάικ είναι μια διαφορετική γυναίκα από την 18χρονη που διέπραξε το έγκλημα και επισημαίνουν ότι έχει εκφράσει μεταμέλεια. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί σε σοβαρή κακοποίηση που, σύμφωνα με τους ίδιους, είχε υποστεί κατά την παιδική της ηλικία.
Η μητέρα του θύματος, Μέι Μαρτίνεζ, έχει εκφράσει αντίθετη θέση και έχει ταχθεί υπέρ της εκτέλεσης.
Είχε ζητήσει εκτέλεση από εκτελεστικό απόσπασμα
Πριν από την εκτέλεση, η Πάικ είχε ζητήσει να εκτελεστεί από αποκλειστικά γυναικείο εκτελεστικό απόσπασμα, αντί να υποβληθεί σε θανατηφόρα ένεση, υποστηρίζοντας ότι φοβόταν πως η ένεση θα ήταν ιδιαίτερα επώδυνη.
Οι δικηγόροι της είχαν επίσης υποστηρίξει ότι η διαδικασία θα μπορούσε να προκαλέσει βασανιστικό πόνο επειδή είχε «μικρές φλέβες». Το αίτημα απορρίφθηκε.
Παγώνουν όλες οι εκτελέσεις στο Τενεσί
Μετά το περιστατικό, ο κυβερνήτης του Τενεσί Μπιλ Λι ανέστειλε όλες τις υπόλοιπες εκτελέσεις που είχαν προγραμματιστεί για το 2026 και διέταξε ολοκληρωμένη ανεξάρτητη έρευνα.
Το τι θα συμβεί τώρα στην Πάικ παραμένει ασαφές. Παραμένει νοσηλευόμενη και δεν έχει διευκρινιστεί αν θα επιστρέψει στη φυλακή και στη λίστα των θανατοποινιτών.
Οι αποτυχημένες εκτελέσεις και το ερώτημα για τη θανατική ποινή
Η υπόθεση έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις για τη διαδικασία της θανατικής ποινής στις ΗΠΑ.
Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τις αυθαίρετες εκτελέσεις, Μόρις Τίνταλ-Μπιντς, είχε δηλώσει πριν από την προγραμματισμένη εκτέλεση ότι, εάν πραγματοποιούνταν, η Πάικ θα ήταν «θύμα βασανιστηρίων μέχρι θανάτου» και ότι θα επρόκειτο για σοβαρή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Κλάιβ Στάφορντ Σμιθ, ο οποίος έχει παραστεί σε εκτελέσεις πελατών του, υποστήριξε ότι τέτοιες διαδικασίες συχνά δεν είναι τόσο «κλινικές» όσο παρουσιάζονται.
«Έχω βρεθεί στην αίθουσα εκτέλεσης με έξι από τους πελάτες μου και ποτέ δεν είναι η κλινική διαδικασία που θα ήθελαν να πιστεύεις», ανέφερε.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει η Al Jazeera από τον νομικό μελετητή Όστιν Σάρατ και το Death Penalty Information Center, από το 1890 έως το 2010 πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ 8.776 εκτελέσεις και 276 από αυτές, δηλαδή περίπου 3,15%, παρουσίασαν κάποιου είδους σοβαρή δυσλειτουργία. Για τις θανατηφόρες ενέσεις, το αντίστοιχο ποσοστό που αναφέρεται για εκείνη την περίοδο ήταν 7,2%.
Η υπόθεση της Κρίστα Πάικ προσθέτει πλέον ένα ακόμη κεφάλαιο στη συζήτηση για τις διαδικασίες εκτέλεσης στις ΗΠΑ, ενώ η ίδια παραμένει στο νοσοκομείο μετά την πρωτοφανή αποτυχία να ολοκληρωθεί η θανατική ποινή της.
