Ενισχυμένο αποθεματικό για τις συντάξεις από το οποίο είναι πιθανό να πληρωθούν και τα αναδρομικά σε όλους τους συνταξιούχους «χτίζει» η κυβέρνηση με πρόβλεψη εσόδων από την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, που μπορεί αυτή τη στιγμή να είναι εξαιρετικά περιορισμένα, πλην όμως οι ενδείξεις λένε ότι θα αυξάνονται στα επόμενα χρόνια.
Το νέο αποθεματικό θα στηριχθεί στη διάταξη του νόμου 4162/2013 με την οποία προβλέφθηκε η σύσταση και λειτουργία του Εθνικού Λογαριασμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΛΚΑΓ). Ο λογαριασμός αυτός θα αντικαθιστούσε το σημερινό Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) και θα χρηματοδοτούνταν με έσοδα από την εκμετάλλευση κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου που σύμφωνα με έρευνες υπάρχουν στον ελληνικό χώρο.
Προβλέψεις
Την προαναγγελία για τον ενισχυμένο κουμπαρά έκανε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή στις 17 Δεκεμβρίου 2024.
Επί λέξει ο κ. Πετραλιάς ανέφερε ότι «με πρωτοβουλία των αρμόδιων Υπηρεσιών του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει πραγματοποιηθεί σχετική συνάντηση προς την κατεύθυνση του προσδιορισμού των εσόδων του Ελληνικού Δημοσίου από τις εταιρίες που αναλαμβάνουν την έρευνα και εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που θα μπορούσαν, μέσω μια σαφώς προσδιορισμένης διαδικασίας, να αποδίδονται ως πόρος του ΑΚΑΓΕ. Επισημαίνεται ωστόσο ότι, έως και σήμερα, είναι εξαιρετικά χαμηλό το ύψος των σχετικών εσόδων από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων».
Παρεμβάσεις
Αν και είναι σχετικά πρόωρο να γίνει κάποια εκτίμηση για το ύψος των πιθανών εσόδων που θα κατευθύνονται στο ΑΚΑΓΕ από την εξόρυξη και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, ωστόσο, πιθανολογείται ότι η όποια χρηματοδότηση του κουμπαρά από αυτή την πηγή εσόδων μπορεί να σημάνει ακόμη και το τέλος των κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) που έχουν σήμερα οι συνταξιούχοι, ή την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από 670.000 συνταξιούχους.
Ενα από τα σενάρια που εξετάζονται μάλιστα είναι και αυτό της πληρωμής των αναδρομικών από περικοπές επικουρικών συντάξεων που κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Το σχέδιο που συζητείται είναι οι 370.000 συνταξιούχοι που έχουν κάνει αγωγές για τα αναδρομικά να τα πληρωθούν στο ακέραιο με ποσά ως και 4.000 ευρώ και οι περίπου 900.000 συνταξιούχοι που είχαν μεν τις ίδιες αντισυνταγματικές περικοπές αλλά δεν έκαναν αγωγές, να πληρωθούν ένα ποσό εφάπαξ ενίσχυσης της τάξης των 500 ως 800 ευρώ αντί αναδρομικών.
Εσοδα – έξοδα
Τα μόνα έξοδα που κάνει το ΑΚΑΓΕ από το 2008 που δημιουργήθηκε είναι για να αγοράζει κρατικά ομόλογα και να συμβάλει στη μείωση του χρέους.
Στην πράξη ο κουμπαράς για τις συντάξεις χρησιμοποιείται για επενδυτικούς σκοπούς χωρίς να έχει πληρωθεί ούτε ένα ευρώ για συμπληρωματικές παροχές προς τους συνταξιούχους.
Αυτή τη στιγμή στον κουμπαρά του Ασφαλιστικού υπάρχουν αποθεματικά που αγγίζουν τα 18 δισ. ευρώ.
Για το 2025 προβλέπονται συνολικά έσοδα 2,7 δισ. ευρώ από τα οποία 653 εκατ. ευρώ προέρχονται από την εισφορά αλληλεγγύης που καταβάλλουν οι συνταξιούχοι.
Τα έξοδα θα ανέλθουν σε 1,25 δισ. ευρώ όχι για να στηριχθούν οι συντάξεις, αλλά για να αυξηθούν τα μερίδια από τα ομόλογα που κατέχει στο Κοινό Κεφάλαιο της Τράπεζας της Ελλάδος όπου είναι τοποθετημένα τα αποθεματικά των 18 δισ. ευρώ.
Το ταμειακό πλεόνασμα που θα έχει ο κουμπαράς για το 2025 (αφαιρουμένου του 1,25 δισ. ευρώ που θα πάει για αγορά ομολόγων) θα διαμορφωθεί σε 1,45 δισ. ευρώ.
Το οξύμωρο είναι ότι οι συνταξιούχοι του ΕΦΚΑ εισφέρουν κάθε χρόνο στο ΑΚΑΓΕ χωρίς να λαμβάνουν καμία αντισταθμιστική ενίσχυση, παρότι σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο (ν.3655/2008) ο λογαριασμός αυτός συστάθηκε για να στηρίζει τις συντάξει από το 2019 και μετά.
