Η μέση τιμή του ντίζελ στη Βρετανία έχει εκτοξευθεί στα 2,28 ευρώ το λίτρο, πλησιάζοντας επικίνδυνα το ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε το 2022. Την ίδια ώρα, η μέση τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται περίπου στα 2,01 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και το κόστος μετακίνησης.
Η νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αυξήσεων που επηρεάζει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις και έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στους βασικούς οικονομικούς δείκτες της χώρας.
Η τιμή του ντίζελ πλησιάζει το ιστορικό ρεκόρ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Royal Automobile Club (RAC), το ντίζελ έχει ακριβύνει σχεδόν κατά 0,14 ευρώ το λίτρο μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους οδηγούς, καθώς η αύξηση μεταφράζεται σε σημαντικά υψηλότερο κόστος για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητό τους.
Παράλληλα, σχεδόν 300 πρατήρια καυσίμων στη Βρετανία πωλούν ήδη ντίζελ σε τιμή υψηλότερη από 2,33 ευρώ το λίτρο. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι σε αρκετές περιοχές η πραγματική τιμή στην αντλία έχει ξεπεράσει το επίπεδο του εθνικού μέσου όρου, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους καταναλωτές.
Το RAC προειδοποιεί ότι, αν συνεχιστεί η σημερινή ανοδική πορεία, το ιστορικό ρεκόρ των 2,32 ευρώ το λίτρο για το ντίζελ μπορεί να καταρριφθεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Η προοπτική αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τις έντονες ανατιμήσεις του 2022, όταν οι διεθνείς εξελίξεις στις αγορές ενέργειας είχαν οδηγήσει τις τιμές των καυσίμων σε πρωτοφανή επίπεδα.
Η άνοδος δεν περιορίζεται μόνο στο ντίζελ. Παρότι η βενζίνη παραμένει φθηνότερη, η μέση τιμή της, στα περίπου 2,01 ευρώ το λίτρο, αποτελεί επίσης σημαντική επιβάρυνση για εκατομμύρια οδηγούς. Οι διαφορές μεταξύ των πρατηρίων είναι μεγάλες, ενώ η τελική τιμή επηρεάζεται από την περιοχή, το κόστος μεταφοράς και τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών.
Οι αυξήσεις στα καύσιμα ενισχύουν τον πληθωρισμό
Η άνοδος στην τιμή του ντίζελ και της βενζίνης έχει πλέον περάσει εμφανώς στον πληθωρισμό της Βρετανίας. Τα επίσημα στοιχεία της βρετανικής στατιστικής υπηρεσίας ONS, τα οποία ανακοινώθηκαν στις 16 Σεπτεμβρίου, δείχνουν ότι ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,1% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο.
Τα καύσιμα αποτέλεσαν τον σημαντικότερο παράγοντα που ώθησε τον δείκτη προς τα πάνω. Η επίδρασή τους δεν περιορίζεται, άλλωστε, στο κόστος που καταβάλλουν οι οδηγοί στην αντλία. Οι αυξήσεις μεταφέρονται σταδιακά και στις τιμές των προϊόντων, καθώς το ντίζελ χρησιμοποιείται ευρέως στις μεταφορές, στις εμπορευματικές μετακινήσεις και σε πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες.
Όταν αυξάνεται το κόστος μεταφοράς, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερες δαπάνες για την παράδοση πρώτων υλών και προϊόντων. Μέρος αυτών των επιβαρύνσεων μετακυλίεται στους καταναλωτές, γεγονός που μπορεί να εντείνει την ακρίβεια σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα καθημερινά έξοδα.
Πολιτική αντιπαράθεση για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης
Το κόστος των καυσίμων έχει βρεθεί πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης. Ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, σερ Εντ Ντέιβι, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του κόμματός του στο Μπράιτον, πρότεινε νέα μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κατά 10 πέννες το λίτρο.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι απαιτείται άμεση παρέμβαση για την ανακούφιση των νοικοκυριών από την αυξανόμενη πίεση του κόστους ζωής. Μια τέτοια μείωση θα μπορούσε να περιορίσει προσωρινά την τελική τιμή στην αντλία, χωρίς όμως να εξαλείφει τους διεθνείς παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά πετρελαίου.
Η κυβέρνηση είχε ήδη παρέμβει τον Μάιο, μετά την άνοδο των ενεργειακών τιμών που συνδέθηκε με τη σύγκρουση με το Ιράν. Τότε αποφάσισε να παρατείνει την υφιστάμενη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 5 πέννες το λίτρο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της πολιτικής που θα εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο, με την τελική απόφαση να αναμένεται στον προϋπολογισμό.
Οι επόμενες αποφάσεις και το κόστος ζωής
Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, σχολιάζοντας την άνοδο του πληθωρισμού αυτή την εβδομάδα, χαρακτήρισε την κατάσταση ανησυχητική. Παράλληλα, δήλωσε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει την πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά από το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, σημαντική οικονομική πρόκληση ενόψει του προϋπολογισμού της 28ης Οκτωβρίου. Οι διεθνείς εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις τιμές του πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, την τιμή του ντίζελ στη Βρετανία.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες. Αν η ανοδική τάση διατηρηθεί, το ιστορικό ρεκόρ στην τιμή του ντίζελ μπορεί να σπάσει, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στον πληθωρισμό και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Το ζήτημα αναμένεται να παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας, καθώς η κυβέρνηση θα πρέπει να αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε νέα φορολογική ελάφρυνση ή αν θα διατηρήσει την υφιστάμενη πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, η τιμή του ντίζελ στη Βρετανία βρίσκεται πλέον μια ανάσα από το ιστορικό υψηλό, με τις επιπτώσεις να γίνονται αισθητές σε ολόκληρη την οικονομία.
