Αίσθηση προκαλούν οι δηλώσεις του προέδρου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ενδεχόμενο να ξεσπάσει πόλεμος με την Ελλάδα. Σε συνέντευξή του στον διευθυντή σύνταξης του πρακτορείου Millet, Σινάν Μπουρχάν, από το Κοτζαέλι της Τουρκίας, ο αρχηγός της τουρκικής αντιπολίτευσης αναφέρθηκε στη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο, αλλά και στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη.
Η σχετική συζήτηση ξεκίνησε με αφορμή ερώτηση για το ενδεχόμενο διεξαγωγής πρόωρων εκλογών στην Τουρκία. Ο Κιλιτσντάρογλου υποστήριξε ότι δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί αν οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν νωρίτερα ή θα διεξαχθούν στην προβλεπόμενη ημερομηνία, καθώς οι πολιτικές και γεωπολιτικές συνθήκες μπορούν να αλλάξουν από τη μία στιγμή στην άλλη.
«Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν θα τις κάνουν έναν μήνα νωρίτερα ή στην ώρα τους. Υπό τις σημερινές συνθήκες, έτσι έχουν τα πράγματα. Αύριο μπορεί να αλλάξουν οι συνθήκες. Δεν ξέρω, μπορεί να ξεσπάσει ένας πόλεμος ή μπορεί να συμβούν άλλα πράγματα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, όταν ρωτήθηκε σε ποιο σημείο εντοπίζει τη μεγαλύτερη πιθανότητα μιας κρίσης, ανέφερε την Ελλάδα και τη στρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαχρονική ένταση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, καθώς και τις διαφορετικές ερμηνείες των δύο πλευρών σχετικά με το καθεστώς των νησιών.
Η στρατικοποίηση των ελληνικών νησιών στο επίκεντρο
Ο πρόεδρος του CHP διευκρίνισε ότι, υπό κανονικές συνθήκες, ένα θερμό επεισόδιο ή ένας πόλεμος με την Ελλάδα δεν φαίνεται πιθανό. Ωστόσο, υποστήριξε ότι η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί διαφορετικά αν στην ηγεσία της Τουρκίας βρισκόταν ένας πολιτικός όπως ο Μπουλέντ Ετσεβίτ, πρώην πρωθυπουργός της χώρας, ο οποίος συνδέθηκε με αποφασιστικές κινήσεις σε κρίσιμες περιόδους της τουρκικής ιστορίας.
«Κανονικά, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν φαίνεται πραγματικά πιθανό. Αλλά αν ήταν ο Ετσεβίτ, θα υπήρχε τέτοιο ενδεχόμενο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, η Ελλάδα δεν τηρεί τις διεθνείς συνθήκες που αφορούν το καθεστώς των νησιών.
Ο Κιλιτσντάρογλου υιοθέτησε ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν μπορεί να παρακολουθεί αδρανής τις εξελίξεις στο Αιγαίο. Αναφέρθηκε στην παρουσία Ελλήνων διοικητών στα νησιά και στην προβολή στρατιωτικής ισχύος, θέτοντας ζήτημα αντίδρασης από την τουρκική πλευρά.
Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της πάγιας τουρκικής θέσης, σύμφωνα με την οποία η στρατιωτική παρουσία στα ελληνικά νησιά παραβιάζει διεθνείς συμφωνίες. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα απορρίψει τις τουρκικές αιτιάσεις και υπογραμμίζει ότι η αμυντική της στάση συνδέεται με την ασφάλεια και την προστασία της εδαφικής της ακεραιότητας.
Η Αλεξανδρούπολη και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κιλιτσντάρογλου και στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη. Ο επικεφαλής του CHP διερωτήθηκε για τους λόγους εγκατάστασης των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή και για το κατά πόσο η παρουσία αυτή συνδέεται με τα Στενά, την αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών ή μια ευρύτερη προσπάθεια περιορισμού της τουρκικής ισχύος.
«Γιατί ήρθαν και εγκαταστάθηκαν οι Αμερικανοί στην Αλεξανδρούπολη; Αυτά πρέπει να παρακολουθούνται και να εξετάζονται. Αφορά τα Στενά ή πρόκειται για κάτι άλλο; Αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές; Υπάρχει προσπάθεια αποδυνάμωσης της ισχύος της Τουρκίας;» ανέφερε.
Η Αλεξανδρούπολη έχει αποκτήσει αυξημένη γεωστρατηγική σημασία τα τελευταία χρόνια, καθώς αποτελεί κόμβο μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού και ενέργειας, ενώ βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τα Δαρδανέλλια και τον Εύξεινο Πόντο. Η ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Τουρκία, η οποία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Θράκη και στο Αιγαίο.
Ο ρόλος του CHP και η περιφερειακή πολιτική της Τουρκίας
Ο Κιλιτσντάρογλου υποστήριξε ότι το CHP, ακόμη και όταν δεν βρίσκεται στην εξουσία, θεωρεί τον εαυτό του κόμμα που διαδραματίζει θεσμικό ρόλο και «καθοδηγεί το κράτος». Όπως είπε, το κόμμα διαθέτει ιστορική παρακαταθήκη και πολιτική κουλτούρα που του επιτρέπουν να αναλύει τις εξελίξεις με μακροπρόθεσμη προοπτική.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο και το Πακιστάν. Χαρακτήρισε λανθασμένη την προηγούμενη σύγκρουση της κυβέρνησης Ερντογάν με το Κάιρο, επισημαίνοντας ότι η Αίγυπτος αποτελεί σημαντικό κράτος της περιοχής, με ιστορικό βάρος και επιρροή στον αραβικό κόσμο.
Ο επικεφαλής του CHP τάχθηκε υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων Άγκυρας και Καΐρου, ενώ αναφέρθηκε και στους ιστορικούς δεσμούς της Τουρκίας με το Πακιστάν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεργασία με τις δύο χώρες μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη μεταβάλλεται rapidly.
Οι δηλώσεις Κιλιτσντάρογλου για τη στρατικοποίηση των ελληνικών νησιών και το ενδεχόμενο πολέμου με την Ελλάδα προσθέτουν νέα ένταση στον δημόσιο διάλογο. Παρότι ο ίδιος αναγνώρισε ότι ένα τέτοιο σενάριο δεν θεωρείται σήμερα πιθανό, η ρητορική του αναδεικνύει το υψηλό επίπεδο καχυποψίας που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
