Ο Νικόλας και η Κυριακή Μαλτέζου μεγαλώνουν τα οκτώ παιδιά τους, ηλικίας από 15 ετών έως μόλις πέντε μηνών, στο Καστελλόριζο, επιλέγοντας να δημιουργήσουν την οικογένειά τους στο ακριτικό νησί, παρά το αυξημένο κόστος ζωής, τις δυσκολίες ανεφοδιασμού και τις περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές.
Ήταν Κυριακή πρωί στο Καστελλόριζο, λίγο πριν ολοκληρωθεί η Θεία Λειτουργία. Ανάμεσα στους πιστούς, οκτώ παιδιά, καλοντυμένα και περιποιημένα, στέκονταν το ένα δίπλα στο άλλο, περιμένοντας υπομονετικά τη σειρά τους για να κοινωνήσουν.
Τα μεγαλύτερα παιδιά βρίσκονταν κοντά στα μικρότερα, ενώ οι γονείς τους φρόντιζαν διακριτικά ώστε όλα να βρίσκονται στη θέση τους. Η εικόνα δεν περνούσε απαρατήρητη, όχι μόνο επειδή επρόκειτο για μια πολύτεκνη οικογένεια, αλλά και επειδή τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ελλάδας. Στο ακριτικό Καστελλόριζο, η καθημερινότητα έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις. Για μια οικογένεια με οκτώ παιδιά, οι ανάγκες είναι αυξημένες, ενώ η απόσταση από τα μεγάλα αστικά κέντρα επηρεάζει το κόστος και τη διαθεσιμότητα των προϊόντων. Παράλληλα, κάθε παιδί συνδέεται με τη συνέχιση της ζωής στο νησί, όπου η παραμονή των νέων αποτελεί διαρκές ζητούμενο. Πίσω από την οικογένεια βρίσκονται ο Νικόλας Μαλτέζος και η σύζυγός του, Κυριακή.
Οι δυο τους έχουν αποκτήσει οκτώ παιδιά, ηλικίας από 15 ετών μέχρι πέντε μηνών, και έχουν επιλέξει να δημιουργήσουν και να μεγαλώσουν την οικογένειά τους στον τόπο τους, μακριά από τις ευκολίες των μεγάλων αστικών κέντρων. Η συνάντηση μαζί τους εκείνο το κυριακάτικο πρωινό αποτέλεσε την αφορμή για μια συζήτηση με το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Οι δύο γονείς μίλησαν για τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, τις δυσκολίες και τις αγωνίες που αντιμετωπίζουν, αλλά και για τη χαρά που τους προσφέρει η ζωή με τα οκτώ παιδιά τους.
Το κόστος ζωής στο Καστελλόριζο
Ο Νικόλας Μαλτέζος περιγράφει την πραγματικότητα μιας δεκαμελούς οικογένειας σε ένα μικρό και απομακρυσμένο νησί. Αγαπά τον τόπο του και αναγνωρίζει τα πλεονεκτήματα της ζωής σε αυτόν, ωστόσο το αυξημένο κόστος των καθημερινών αναγκών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα. «Στο θέμα της διαβίωσης είναι πολύ πιο ωραία εδώ, δεν το συζητάμε. Αλλά όλα τα υπόλοιπα, τα ψώνια, είναι απλησίαστα στο Καστελλόριζο», λέει χαρακτηριστικά. Για μια οικογένεια με οκτώ παιδιά, ακόμη και οι συνηθισμένες αγορές απαιτούν προσεκτικό οικονομικό προγραμματισμό. Τρόφιμα, ρούχα, σχολικά είδη και προϊόντα για τα μικρότερα παιδιά επιβαρύνουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η απόσταση του νησιού και οι ιδιαίτερες συνθήκες ανεφοδιασμού επηρεάζουν τις τιμές και καθιστούν τις αγορές πιο δαπανηρές. Ο Νικόλας είναι ο μοναδικός εργαζόμενος στην οικογένεια, ενώ η Κυριακή έχει αναλάβει τη φροντίδα των οκτώ παιδιών και την οργάνωση του σπιτιού. Πρόκειται για έναν καθημερινό ρόλο με πολλές απαιτήσεις, ο οποίος περιλαμβάνει τον συντονισμό των σχολικών υποχρεώσεων, των δραστηριοτήτων, των μετακινήσεων και των αναγκών κάθε παιδιού.
«Είναι ένας αγώνας συνέχεια»
Η Κυριακή μιλά με ηρεμία για τη ζωή της, χωρίς να παρουσιάζει την καθημερινότητά της ως εύκολη ή να αποσιωπά τις δυσκολίες. Περιγράφει όσα βιώνει μια μητέρα που καλείται να ανταποκριθεί στις ανάγκες οκτώ παιδιών, με διαφορετικές ηλικίες και υποχρεώσεις. «Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όταν ερωτάται πώς είναι να μεγαλώνει οκτώ παιδιά, απαντά: «Είναι ένας αγώνας συνέχεια, ένας αγώνας, δεν το συζητώ». Η ημέρα της οικογένειας ξεκινά από τις πρώτες πρωινές ώρες και συνεχίζεται μέχρι το βράδυ. Πέντε από τα οκτώ παιδιά πηγαίνουν ήδη στο σχολείο. Το μεγαλύτερο από αυτά φοιτά στο Λύκειο, δύο παιδιά είναι στο Δημοτικό και άλλα δύο στο Νηπιαγωγείο. Τα υπόλοιπα παιδιά είναι μικρότερα, με το βρέφος της οικογένειας να είναι μόλις πέντε μηνών. Οι σχολικές υποχρεώσεις συνδυάζονται με το φροντιστήριο, τις δραστηριότητες, τη φροντίδα των μικρότερων παιδιών, την προετοιμασία των γευμάτων και τις ανάγκες του σπιτιού. «Το σχολείο τους, το φροντιστήριό τους, οι δραστηριότητες, τα ρούχα, το φαγητό, όλα αυτά έχουν έναν αγώνα. Πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πρόγραμμα, με όρια, για να λειτουργήσει η οικογένεια. Αλλιώς δεν λειτουργεί», εξηγεί. Για την Κυριακή, η οργάνωση, η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια μεταξύ των μελών της οικογένειας είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να εξελίσσεται ομαλά η καθημερινότητα. Τα μεγαλύτερα παιδιά βρίσκονται κοντά στα μικρότερα, ενώ κάθε μέλος συμμετέχει, ανάλογα με την ηλικία και τις δυνατότητές του, στη λειτουργία του σπιτιού. Η οικογένεια χρειάζεται να προσαρμόζεται διαρκώς και να βρίσκει πρακτικές λύσεις ακόμη και για απλές μετακινήσεις. Χαρακτηριστική ήταν η εικόνα στην εκκλησία, όπου το καροτσάκι του μωρού είχε διαμορφωθεί έτσι ώστε να εξυπηρετεί τις ανάγκες της οικογένειας. Πάνω του είχε προσαρμοστεί ειδικό καλαθάκι για τη μεταφορά του μικρότερου παιδιού. Πρόκειται για μια πρακτική λύση που διευκολύνει τις μετακινήσεις και αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η οικογένεια αντιμετωπίζει τα καθημερινά προβλήματα. «Αν δεν ζεις κάτι, δεν μπορείς να σκεφτείς πώς να το κάνεις», λέει χαρακτηριστικά η Κυριακή. Η ίδια επιλέγει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με αισιοδοξία. «Αν βλέπεις τη ζωή θετικά, μπορείς να τη φτιάξεις με καλό τρόπο», σημειώνει. Η στάση αυτή δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν η κούραση, οι αγωνίες και οι απαιτήσεις. Η φροντίδα οκτώ παιδιών προϋποθέτει συνεχή προσπάθεια και προσαρμογή. Η Κυριακή, ωστόσο, προσπαθεί να βρίσκει τη χαρά στις καθημερινές στιγμές και να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες χωρίς να χάνει την αισιοδοξία της.
Η παραμονή των νέων στο ακριτικό νησί
Η ιστορία της οικογένειας Μαλτέζου συνδέεται με το ευρύτερο ζήτημα της ζωής στο Καστελλόριζο. Σε ένα μικρό ακριτικό νησί, η παραμονή των νέων ανθρώπων αποτελεί διαρκή πρόκληση, καθώς οι επαγγελματικές επιλογές είναι περιορισμένες και το κόστος διαβίωσης αυξημένο. Μια οικογένεια με οκτώ παιδιά αποτελεί μια πολυμελή παρουσία στο νησί, με άμεση σχέση με το μέλλον των σχολείων και τη δυνατότητα του Καστελλόριζου να διατηρήσει νέους κατοίκους. Όπως αναφέρει ο Νικόλας Μαλτέζος, στο νησί υπάρχει ακόμη μία οικογένεια με πέντε παιδιά. Η οικογένεια αυτή εγκαταστάθηκε στο Καστελλόριζο λόγω της επαγγελματικής δραστηριότητας του πατέρα. Η απόφαση μιας πολύτεκνης οικογένειας να ζήσει μόνιμα στο Καστελλόριζο δεν είναι εύκολη. Το κόστος ζωής αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια, καθώς οι τιμές των προϊόντων και των καθημερινών αγαθών είναι υψηλότερες σε σχέση με άλλες περιοχές. «Είναι δύσκολο μια πολύτεκνη οικογένεια να μείνει εδώ πέρα. Γιατί όλα είναι με καπέλο. Ό,τι και να πάρεις», τονίζει ο Νικόλας. Η ακρίβεια, οι περιορισμένες επαγγελματικές δυνατότητες και η γεωγραφική απομόνωση δημιουργούν ένα περιβάλλον με αυξημένες απαιτήσεις για όσους θέλουν να εγκατασταθούν και να δημιουργήσουν οικογένεια σε ένα μικρό νησί. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Πολιτεία πρέπει να ενισχύσει ουσιαστικότερα τους ανθρώπους που επιλέγουν να παραμείνουν στα ακριτικά νησιά. Αναφερόμενος στα πρόσφατα ψηφισμένα μέτρα οικονομικής στήριξης, εκτιμά ότι μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση στους κατοίκους. «Θα είναι μια μεγάλη ανάσα για τα σπίτια και τις οικογένειες στο Καστελλόριζο. Όχι μόνο για μένα που έχω τόσα παιδιά, αλλά για οποιονδήποτε κάτοικο του νησιού», σημειώνει.
«Πρέπει να υπάρχει κίνητρο για να μείνει ένας νέος στο νησί»
Το μέλλον των παιδιών του απασχολεί ιδιαίτερα τον Νικόλα Μαλτέζο. Θα ήθελε να τα δει να συνεχίζουν τη ζωή τους στο Καστελλόριζο, αναγνωρίζει όμως ότι η τελική απόφαση θα ανήκει στα ίδια. Αν κάποιο από τα παιδιά επιλέξει να φύγει για σπουδές ή για να αναζητήσει καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές, ο ίδιος δεν πρόκειται να σταθεί εμπόδιο. Όπως αναφέρει, κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητα, τις δικές του επιθυμίες και το δικαίωμα να χαράξει τη δική του πορεία. «Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο», αναφέρει. Αυτό που θα ήθελε είναι να υπάρχουν οι συνθήκες ώστε η παραμονή στο νησί να αποτελεί πραγματική επιλογή για τους νέους και να μην συνδέεται με οικονομικούς και επαγγελματικούς συμβιβασμούς. «Πρέπει να υπάρξει ένα κίνητρο για να παραμείνει ένας νέος στο νησί», επισημαίνει. Χωρίς επαρκείς θέσεις εργασίας, επαγγελματικές δυνατότητες και οικονομική ενίσχυση, όπως εξηγεί, είναι δύσκολο να ζητηθεί από έναν νέο άνθρωπο να παραμείνει σε έναν τόσο απομακρυσμένο τόπο. Η αγωνία αυτή δεν αφορά μόνο τη δική του οικογένεια. Συνδέεται συνολικά με το μέλλον των μικρών νησιών και με τις δυνατότητες που θα έχουν οι νέοι κάτοικοι να σπουδάσουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν τη ζωή τους στον τόπο όπου μεγάλωσαν. Ο Νικόλας και η Κυριακή μεγαλώνουν σήμερα οκτώ παιδιά στο Καστελλόριζο. Το ερώτημα για το μέλλον τους αφορά το αν θα παραμείνουν στο νησί, αν θα φύγουν για σπουδές ή εργασία και αν θα επιστρέψουν κάποια στιγμή για να δημιουργήσουν τις δικές τους οικογένειες.
Μια οικογένεια με οκτώ παιδιά στο Καστελλόριζο
Η συζήτηση με τον Νικόλα και την Κυριακή Μαλτέζου ολοκληρώνεται, όμως η εικόνα από εκείνο το κυριακάτικο πρωινό στην εκκλησία παραμένει: οκτώ παιδιά, το ένα δίπλα στο άλλο, να περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους για να κοινωνήσουν, και δίπλα τους δύο γονείς που προσπαθούν καθημερινά να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους. Η οικογένεια δεν παρουσιάζει τη ζωή της ως εύκολη διαδρομή ούτε κρύβει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Μιλά για το αυξημένο κόστος διαβίωσης, τις απαιτήσεις της ανατροφής οκτώ παιδιών και την ανάγκη για μεγαλύτερη στήριξη των κατοίκων των ακριτικών νησιών. Παράλληλα, η καθημερινότητά της περιλαμβάνει ένα σπίτι με παιδικές φωνές, γέλια, δραστηριότητες και διαφορετικές ανάγκες. Τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον όπου η οργάνωση και η συνεργασία αποτελούν μέρος της καθημερινής λειτουργίας της οικογένειας. Ο Νικόλας είναι ο μοναδικός εργαζόμενος, ενώ η Κυριακή έχει αναλάβει τη φροντίδα των παιδιών και την οργάνωση του σπιτιού. Μαζί προσπαθούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας δεκαμελούς οικογένειας σε έναν τόπο όπου ακόμη και οι απλές αγορές και μετακινήσεις μπορεί να απαιτούν πρόσθετο σχεδιασμό. Στο Καστελλόριζο, οι αποστάσεις από την υπόλοιπη Ελλάδα είναι μεγάλες. Η οικογένεια Μαλτέζου έχει επιλέξει να ζει και να μεγαλώνει τα παιδιά της εκεί, παρά τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες. Κανείς δεν γνωρίζει ποιον δρόμο θα επιλέξει στο μέλλον καθένα από τα οκτώ παιδιά. Οι γονείς τους, πάντως, δηλώνουν ότι θέλουν να έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν ελεύθερα, με πρόσβαση σε εκπαίδευση, εργασία και συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να επιλέξουν αν θα μείνουν στο νησί ή αν θα φύγουν. Προς το παρόν, η οικογένεια συνεχίζει την καθημερινότητά της στο Καστελλόριζο. Πέρα από την ελληνική σημαία και τα σπίτια που αντικρίζουν τη θάλασσα, στο νησί μεγαλώνουν οκτώ παιδιά, ως μέλη μιας οικογένειας που επέλεξε να ζει, να δημιουργεί και να ανατρέφει τα παιδιά της στον ακριτικό αυτό τόπο.




