Μια ασυνήθιστη συγκέντρωση άστρων μπορεί να αντιπροσωπεύει τα απομεινάρια ενός νάνου γαλαξία που ο Γαλαξίας μας καταβρόχθισε πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Οι αστρονόμοι έχουν ονομάσει αυτόν τον αρχαίο γαλαξία Λόκι, από το όνομα του σκανδιναβικού θεού της σκανδαλιάς.
Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν την τρέχουσα αντίληψή μας για το πώς εξελίχθηκε ο Γαλαξίας μας (Milky Way) στο μακρινό παρελθόν.
Ο Milky Way εκτείνεται σε ένα πλάτος 100.000 ετών φωτός και περιέχει μεταξύ 100 και 400 δισεκατομμυρίων άστρων. Δεν ήταν πάντα ένας κοσμικός γίγαντας. Μεγαλώνει με την πάροδο του χρόνου, εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια, συγχωνευόμενος με μια πληθώρα γαλαξιών – νάνων. Αλλά το αρχικό μέγεθος και η μάζα του Γαλαξία μας παραμένουν ένα αναπάντητο ερώτημα, ωθώντας τους επιστήμονες να αναζητήσουν στοιχεία για τους γαλαξίες που «κανιβάλισε», ώστε να προσδιορίσουν την ιστορία και την εξέλιξή του.
Για να εντοπίσουν αυτά τα κομμάτια του παζλ που λείπουν, οι αστρονόμοι έχουν πλέον εστιάσει σε ένα σμήνος άστρων χωρίς μέταλλα που εντοπίστηκαν κοντά στον γαλαξιακό δίσκο.
Οι αστρονόμοι ενδιαφέρονται για αυτά τα αστέρια κοντά στον δίσκο – μια τεράστια περιστρεφόμενη περιοχή που μοιάζει με τηγανίτα και περιέχει πολλά από τα αστέρια του Γαλαξία μας – επειδή τα πρώτα αστέρια στο σύμπαν αποτελούνταν από υδρογόνο και ήλιο, τα οποία συντήκουν βαρύτερα στοιχεία στους πυρήνες τους πριν εκραγούν και απελευθερώσουν τα βαριά στοιχεία που εμπλούτισαν τις μελλοντικές γενιές άστρων.
Τα άστρα φτωχά σε μέταλλα συνδέονται συχνά με αρχαίους νάνους γαλαξίες, τους οποίους ο Γαλαξίας μας μπορεί να απορρόφησε με την πάροδο του χρόνου για να φτάσει στην τρέχουσα ογκώδη κατάστασή του – και υπολείμματα αυτών των «κοσμικών γευμάτων» μπορεί να κρύβονται βαθιά μέσα στον Milky Way.
Η αναζήτηση για άστρα φτωχά σε μέταλλα
Οι αστρονόμοι είναι σαν τους ντετέκτιβ του σύμπαντος, που αναζητούν στο σύμπαν ενδείξεις για την προέλευσή του, και τα άστρα πολύ φτωχά σε μέταλλα είναι ένα ισχυρό εργαλείο σε αυτή την αναζήτηση, δήλωσε η Δρ. Κάρα Μπάτερσμπι, αναπληρώτρια καθηγήτρια φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ.
Σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Αστροφυσικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Hertfordshire στην Αγγλία εντοπίστηκαν περίπου 20 άστρα φτωχά σε μέταλλα σε μικρή απόσταση από τον γαλαξιακό δίσκο, όπου υπάρχει μια αφθονία νεαρών και πλούσιων σε μέταλλα αστεριών.
Η ακριβής ηλικία των άστρων αυτών είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, αλλά η χημική τους σύνθεση υποδηλώνει ότι είναι ηλικίας άνω των 10 δισεκατομμυρίων ετών, είπε ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Φεντερίκο Σεστίτο, και όλα τους βρίσκονται περίπου 7.000 έτη φωτός από το ηλιακό μας σύστημα. Τα αστέρια έχουν επίσης παρόμοιες χημικές συνθέσεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι όλα προέρχονται από τον ίδιο φτωχό σε μέταλλα νάνο γαλαξία.
Έντεκα από τα αστέρια κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση του γαλαξιακού δίσκου, ενώ εννέα βρίσκονταν σε ανάδρομη τροχιά προς την αντίθετη κατεύθυνση — πιθανά υπολείμματα ενός νάνου γαλαξία που καταβροχθίστηκε από τον Γαλαξία μας μόλις λίγα δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη που δημιούργησε το σύμπαν πριν από περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια.
Οι συγγραφείς της μελέτης πιστεύουν ότι τα άστρα που «παγιδεύτηκαν» απλά παρέμειναν ως μέρος του Milky Way, καταλήγοντας σε διαφορετικά τροχιακά μοτίβα.
Ο Σεστίτο εμπνεύστηκε να ονομάσει τον αρχαίο νάνο γαλαξία Λόκι επειδή οι προθέσεις του απατεώνα θεού ήταν δύσκολο να αποκρυπτογραφηθούν στις μυθολογικές ιστορίες, είπε.
«Ομοίως, για τα συσσωρευμένα αστέρια δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε την προέλευσή τους», συμπληρώνει.
Κοσμικός κανιβαλισμός
Ο Milky Way έχει αναπτυχθεί μέσω του γαλαξιακού κανιβαλισμού. Όταν ένας μεγάλος γαλαξίας «τρώει» έναν μικρό γαλαξία χρησιμοποιεί την τεράστια βαρυτική του δύναμη για να απορροφήσει τα αστέρια και το αέριό του. Τα υπολείμματα τέτοιων γευμάτων επιτρέπουν στους αστρονόμους να συναρμολογήσουν την «ιστορία της κατανάλωσης» του γαλαξία, εξηγεί ο Δρ. Αλεξάντερ Τζι, επίκουρος καθηγητής στο τμήμα αστρονομίας και αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Ο Τζι αμφιβάλλει αν ο Λόκι ήταν ένας προηγουμένως άγνωστος γαλαξίας, δεδομένου ότι οι πιθανές ανακαλύψεις γεγονότων συγχώνευσης γαλαξιών συχνά αποδεικνύονται επεκτάσεις άλλων γνωστών συστημάτων. «Είναι μια ενδιαφέρουσα νέα πιθανότητα που αξίζει να διερευνηθεί και αναμένω ότι θα υπάρξουν άνθρωποι που θα θέλουν να δοκιμάσουν εάν ο Λόκι είναι πραγματικός με μεγαλύτερα σύνολα δεδομένων», είπε ο Τζι.
Πηγή: CNN
