Η ψυχολόγος Άννα Κανδαράκη, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, τοποθετήθηκε με έντονη συναισθηματική φόρτιση για ζητήματα εφηβείας, οικογένειας και κοινωνικής πίεσης, με αφορμή πρόσφατα τραγικά περιστατικά που έχουν συγκλονίσει την κοινή γνώμη. Όπως τόνισε, «δεν είμαστε εδώ για να κρίνουμε ή να αναπαράγουμε προσωπικά δεδομένα, αλλά για να καταλάβουμε τι συμβαίνει βαθύτερα μέσα στην κοινωνία και στις οικογένειες».
Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκε η πίεση που βιώνουν οι νέοι, ιδιαίτερα γύρω από τις πανελλαδικές εξετάσεις και την έννοια της σχολικής επιτυχίας. Η ίδια σημείωσε ότι το δημόσιο αφήγημα γύρω από τις εξετάσεις ενισχύει συχνά ένα κλίμα άγχους, όπου η αξία του παιδιού ταυτίζεται με την επίδοσή του.
Ωστόσο, όπως είπε, το ουσιαστικό ζητούμενο δεν είναι η συνεχής στόχευση στους βαθμούς, αλλά η καλλιέργεια μιας καθημερινότητας με συναισθηματική ασφάλεια και χαρά. «Ξεχνάμε να δίνουμε στα παιδιά το μήνυμα ότι εκεί έξω υπάρχει κάτι όμορφο που τα περιμένει», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η έννοια της τρυφερότητας συνδέεται με τον χρόνο, το παιχνίδι και τη συναισθηματική παρουσία των γονιών. «Τρυφερότητα είναι να δίνω χρόνο στο μη σημαντικό και να κάνω σημαντικό το μη απαραίτητο, που σημαίνει το παιχνίδι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η σιωπή στο σπίτι ως μορφή βίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη δυναμική της οικογένειας, υπογραμμίζοντας ότι η συναισθηματική απομάκρυνση των γονιών μπορεί να λειτουργήσει πιο επιβαρυντικά από μια ανοιχτή σύγκρουση.
«Η πιο σκληρή βία είναι η σιωπή μέσα στο ζευγάρι», ανέφερε, περιγράφοντας οικογενειακά περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχουν καβγάδες μπροστά στα παιδιά, αλλά κυριαρχεί μια παρατεταμένη ψυχρότητα και απουσία επικοινωνίας.
Όπως εξήγησε, αυτή η συνθήκη δημιουργεί ένα «γκρίζο συναισθηματικό τοπίο» μέσα στο σπίτι, το οποίο τα παιδιά καταγράφουν βαθιά, ακόμη κι αν δεν εκφράζεται λεκτικά.
Οι γονείς που αναζητούν «σωστά παιδιά»
Ένα ιδιαίτερα αιχμηρό σημείο της τοποθέτησης αφορούσε τη φύση των αιτημάτων που φέρνουν οι γονείς στην ψυχοθεραπεία. Η Άννα Κανδαράκη ανέφερε ότι, στην πράξη, τα πιο συχνά ζητήματα που φέρνουν οι οικογένειες δεν σχετίζονται με τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών, αλλά με την επίδοση και την ταυτότητά τους.
Όπως σημείωσε, τα δύο βασικά θέματα που συναντά επαναλαμβανόμενα είναι «αν το παιδί είναι καλός μαθητής» και «ζητήματα που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό, όπως η ομοφυλοφιλία». Αντίθετα, πολύ λιγότερο συχνά οι γονείς ανησυχούν για το αν το παιδί τους είναι χαρούμενο, αν έχει φίλους ή αν αισθάνεται ότι έχει προοπτική στη ζωή του.
Η ίδια τόνισε ότι αυτή η ιεράρχηση αποκαλύπτει μια βαθύτερη κοινωνική αγωνία γύρω από την εικόνα και την «επιτυχία», σε βάρος της συναισθηματικής ευημερίας.
Κρυφή κατάθλιψη και «χαρούμενα» παιδιά
Αναφερόμενη στην ψυχική υγεία των εφήβων, η ψυχολόγος σημείωσε ότι η κατάθλιψη συχνά δεν είναι ορατή. Μπορεί να υπάρχει ακόμη και σε παιδιά που εμφανίζονται κοινωνικά ενεργά ή χαμογελαστά.
«Υπάρχει η κρυφή κατάθλιψη των χαρούμενων ανθρώπων», είπε, εξηγώντας ότι η ευερεθιστότητα, η απόσυρση ή ο διαρκής θυμός μπορεί να αποτελούν εξίσου σημαντικά σημάδια με τη θλίψη.
Social media, αποδοχή και «like»
Ένα ακόμη κεντρικό σημείο της συζήτησης ήταν ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων. Η Άννα Κανδαράκη επισήμανε ότι οι έφηβοι βρίσκονται σε μια φάση έντονης ανάγκης για αποδοχή και ότι τα social media ενισχύουν μια κουλτούρα συνεχούς σύγκρισης.
Όπως είπε, «η ζητιανιά των likes είναι πιο ακραία από ποτέ», καθώς η αξία των νέων συχνά μεταφράζεται σε αριθμούς, ακολούθους και ψηφιακή αποδοχή.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ακόμη και οι ενήλικες επηρεάζονται από αυτή τη λογική, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η κοινωνική εικόνα, ακόμη και η επαγγελματική προβολή, συνδέεται με την online απήχηση.
Οι ενήλικες ως καθρέφτης πίεσης
Η ψυχολόγος στάθηκε και στον ρόλο των γονιών, σημειώνοντας ότι συχνά η ανάγκη για κοινωνική επιβεβαίωση περνά μέσα από τα παιδιά. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα παιδιά χρησιμοποιούνται άθελά τους ως μέσο προβολής στα social media, γεγονός που εντείνει την πίεση και θολώνει τα όρια ανάμεσα στην προσωπική και δημόσια ζωή. «Είναι πως τελικά μέσα από το παιδί μου εγώ θα αλλάξω κοινωνικό στάτους, θα δείξω πώς τα κατάφερα, θα δείξω πως θα κάνω τη δική μου προσωπική διαφήμιση» δήλωσε.
Παιδιά χωρίς «πυξίδα»
Κλείνοντας, η Άννα Κανδαράκη υπογράμμισε ότι τα σημερινά παιδιά συχνά μεγαλώνουν χωρίς σταθερές συναισθηματικές αναφορές. Όπως είπε, λείπει η αίσθηση ενός ενήλικα που λειτουργεί ως «πυξίδα», δίνοντας ασφάλεια αλλά και χώρο για λάθη και ανάπτυξη.
«Τα παιδιά σηκώνουν στους ώμους τους δυσκολίες που δεν τους αναλογούν», σημείωσε, περιγράφοντας μια γενιά που συχνά καλείται να διαχειριστεί ενήλικες αγωνίες πριν ακόμη προλάβει να διαμορφώσει τη δική της ταυτότητα.
