Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσκάλεσε τον Καναδά να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ. Ο Μαρκ Κάρνεϊ τάχθηκε υπέρ βαθύτερης συνεργασίας σε ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά και άμυνα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσκάλεσε τον Καναδά να αποτελέσει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά την ομιλία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ανοίγοντας συζήτηση για βαθύτερη συνεργασία σε ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά, οικονομική ασφάλεια και άμυνα, χωρίς να διαταραχθούν οι σχέσεις της Οτάβα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για στενότερη θεσμική σύνδεση του Καναδά με την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το περιεχόμενο και το εύρος της.
Η εμβάθυνση των δεσμών Καναδά και Ευρώπης συνδέεται με την ανάγκη να διατηρηθούν παράλληλα οι σχέσεις της Οτάβα με την Ουάσινγκτον. Κατά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ο Καναδός πρωθυπουργός παρουσίασε τη χώρα του ως εταίρο που επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία του τόσο με την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ένας ισχυρότερος, πιο ανθεκτικός Καναδάς θα είναι ένας πιο αποτελεσματικός εταίρος με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο Μαρκ Κάρνεϊ.
Η τοποθέτηση του Καναδού πρωθυπουργού αναπαράχθηκε και από τον αμερικανικό Τύπο, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια διατήρησης ισορροπίας στις σχέσεις με τους δύο βασικούς διεθνείς εταίρους της χώρας. Την ίδια ώρα, στις Βρυξέλλες, διπλωματικοί και δημοσιογραφικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι η πρόσκληση προς τον Καναδά αποτέλεσε αιφνιδιαστική εξέλιξη. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φέρεται να μην είχε ενημερώσει ή προειδοποιήσει προηγουμένως για την πρωτοβουλία σύνδεσης που απηύθυνε στην καναδική πλευρά.
Ενεργειακή ασφάλεια μέσω κρίσιμων ορυκτών
Στην ομιλία του, ο Μαρκ Κάρνεϊ υποστήριξε ότι ο Καναδάς και η Ευρώπη μπορούν να ενισχύσουν τη «στρατηγική τους αυτονομία» μέσω «βαθιάς συνεργασίας σε όλο το φάσμα των στρατηγικών δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων ορυκτών». Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς διαθέτουν ήδη εκτεταμένο εμπορικό πλαίσιο μέσω της Συνολικής Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας, γνωστής ως CETA. Ο Κάρνεϊ υποστήριξε, ωστόσο, ότι απαιτείται πρόσθετη συνεργασία στους τομείς της ενέργειας και της οικονομικής ασφάλειας, από τις σπάνιες γαίες έως την άμυνα.
Στο ενεργειακό πεδίο, ανέφερε ότι ο Καναδάς θα μπορούσε να προμηθεύσει την Ευρώπη με υγροποιημένο φυσικό αέριο και υδρογόνο, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Παράλληλα, η καναδική πλευρά θα μπορούσε να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Η συνεργασία στα κρίσιμα ορυκτά, στις σπάνιες γαίες και στις ενεργειακές υποδομές εντάσσεται, κατά την καναδική πλευρά, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οικονομικής ασφάλειας. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνεται και η αμυντική συνεργασία, χωρίς να έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει η σύνδεση με την ΕΕ. Ο Καναδός πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι οι σχετικές προτάσεις θα συζητηθούν και θα τεθούν σε ψηφοφορία στο καναδικό Κοινοβούλιο. Παράλληλα, τόνισε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ακόμη στην «αρχή ενός νέου δρόμου».
Η σύνοδος κορυφής στον Καναδά
Ενόψει της συνόδου κορυφής Καναδά-Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Μόντρεαλ στα τέλη Οκτωβρίου, ο Μαρκ Κάρνεϊ επανέλαβε ότι η διαδικασία βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Η δήλωσή του απαντά και στις επικρίσεις που διατυπώνονται στο εσωτερικό του Καναδά για το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις και διευκρινίσεις. Βουλευτές του Συντηρητικού Κόμματος της αντιπολίτευσης έχουν ήδη καλέσει τον πρωθυπουργό να εξηγήσει τι ακριβώς σημαίνει ο όρος «συνδεδεμένο μέλος στην ΕΕ».
«Θα μπορούσε να είναι μια συγκεκριμένη, ουσιαστική πρόταση και όχι λόγια του αέρα», δήλωσε ο Άνταμ Τσάμπερς, βουλευτής του Σίμκοου Νορθ στο Οντάριο. Η συζήτηση αφορά και την εφαρμογή της ήδη υφιστάμενης CETA. Παρά το γεγονός ότι η Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία έχει τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή, η πλήρης επικύρωσή της εξακολουθεί να εκκρεμεί σε αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ζήτημα χρησιμοποιείται από αρκετούς επικριτές ως παράδειγμα των δυσκολιών που μπορεί να αντιμετωπίσει μια νέα, ευρύτερη συμφωνία σύνδεσης.
Οι στάσεις των Καναδών απέναντι στην ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται, σε αρκετές πτυχές, ως ασφαλέστερος εταίρος για τους Καναδούς σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού του Καναδά δήλωσε ευρωπαϊκή καταγωγή στην τελευταία απογραφή. Παράλληλα, πρόσφατη έρευνα της Abacus Data κατέγραψε ότι το 80% των Καναδών θεωρεί πως η χώρα θα πρέπει να εμβαθύνει τη στρατηγική συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση αντί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρόταση για καθεστώς συνδεδεμένου μέλους και οι δηλώσεις του Μαρκ Κάρνεϊ αναμένεται να εξεταστούν στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη σύνοδο κορυφής στο Μόντρεαλ. Μέχρι τότε, παραμένουν ανοικτά τόσο το περιεχόμενο της ευρωπαϊκής πρόσκλησης όσο και ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να συνδυαστεί με τις υφιστάμενες σχέσεις του Καναδά με την Ουάσινγκτον.
