Η αναταραχή στις βασικές ενεργειακές αρτηρίες διατηρεί τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας πιέσεις σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα. Οι επιπτώσεις έχουν ήδη φτάσει στην ελληνική αγορά, όπου η μέση πανελλαδική τιμή στα καύσιμα παραμένει πάνω από τα 2,10 ευρώ το λίτρο και η αμόλυβδη ξεπερνά πλέον τα 2,16 ευρώ το λίτρο.
Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία σε νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς οι αυξήσεις μεταφέρονται σταδιακά στο κόστος μετακίνησης, μεταφορών, θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, τα διυλιστήρια προαναγγέλλουν νέες ανατιμήσεις, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω επιβάρυνσης των καταναλωτών τις επόμενες ημέρες.
Διεθνείς πιέσεις στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Οι κύριες και εναλλακτικές οδοί μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα παραμένουν ουσιαστικά περιορισμένες. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη μειωμένη δυναμικότητα των ρωσικών διυλιστηρίων και τις ακυρώσεις ή αναβολές παραδόσεων σαουδαραβικού πετρελαίου προς ευρωπαϊκά διυλιστήρια, προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Μοναδική ανάσα για τις διεθνείς αγορές αποτέλεσε η αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού πετρελαίου, βενζίνης και προϊόντων διύλισης. Τα αποθέματα αυξήθηκαν την περασμένη εβδομάδα, παρά τις αντίθετες εκτιμήσεις των αναλυτών, περιορίζοντας προσωρινά την ένταση των πιέσεων.
Ωστόσο, το πετρέλαιο Μπρεντ παραμένει κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, ενώ ενδοσυνεδριακά έφτασε ακόμη και τα 110 δολάρια. Η άνοδος ξεπερνά το 18% σε μηνιαία βάση, ενώ από την έναρξη του πολέμου η συνολική αύξηση υπερβαίνει το 45%.
Τιμή πετρελαίου Μπρεντ:
– Τρέχουσα τιμή: περίπου 108 δολάρια/βαρέλι
– Εβδομαδιαία μεταβολή: +6,5%
– Μηνιαία μεταβολή: +18,3%
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βρίσκεται υπό έντονη πίεση. Η προσφορά παραμένει περιορισμένη, ενώ οι ευρωπαϊκές οικονομίες ανταγωνίζονται για την αναπλήρωση των αποθεμάτων τους ενόψει του χειμώνα. Η ευρωπαϊκή τιμή κινείται κοντά στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας ετήσια αύξηση που ξεπερνά το 150%.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηλεκτροπαραγωγής βασίζεται στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις να μεταφέρονται στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος.
Χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας:
– Μέση τιμή Σεπτεμβρίου: 157,45 ευρώ/MWh
– Μέση τιμή Αυγούστου: 133,40 ευρώ/MWh
Καύσιμα: Πάνω από 2,16 ευρώ η αμόλυβδη
Οι διεθνείς εξελίξεις έχουν ήδη αποτυπωθεί στις τιμές λιανικής των καυσίμων. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης διαμορφώθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου στα 2,16 ευρώ το λίτρο, ενώ σε αρκετούς νομούς και περιφέρειες ξεπερνά ακόμη και τα 2,30 ευρώ το λίτρο.
Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης κινείται κατά μέσο όρο στα 2,12 ευρώ το λίτρο, ενώ σε αρκετές περιοχές η τιμή του υπερβαίνει τα 2,20 ευρώ. Η μέση τιμή για το υγραέριο κίνησης διαμορφώθηκε περίπου στα 0,98 ευρώ το λίτρο.
Μέση πανελλαδική τιμή λιανικής καυσίμων στις 14/9:
– Αμόλυβδη: 2,16 ευρώ/λίτρο
– Πετρέλαιο κίνησης: 2,12 ευρώ/λίτρο
– Υγραέριο κίνησης: 0,98 ευρώ/λίτρο
Στη χονδρική αγορά, στις 16 Σεπτεμβρίου, η αμόλυβδη διαμορφώθηκε στα 1,62 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης στα 1,61 ευρώ το λίτρο. Η διαφορά μεταξύ χονδρικής και λιανικής τιμής περιλαμβάνει φόρους, τέλη, περιθώρια διακίνησης και εμπορίας, καθώς και το κόστος λειτουργίας των πρατηρίων.
Τα διυλιστήρια έχουν ήδη προαναγγείλει νέες αυξήσεις για την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου. Εφόσον επιβεβαιωθούν, οι τιμές στην αντλία αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τους οδηγούς που χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητό τους.
Ανησυχία για το πετρέλαιο θέρμανσης
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και το κόστος θέρμανσης των νοικοκυριών. Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να ξεκινήσει στις 15 Οκτωβρίου, όμως τα σημερινά επίπεδα του πετρελαίου κίνησης δημιουργούν ανησυχία για την τιμή εκκίνησης.
Εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν στα ίδια επίπεδα, το πετρέλαιο θέρμανσης θα μπορούσε να ξεκινήσει μεταξύ 1,80 και 1,90 ευρώ το λίτρο. Πέρυσι, η αντίστοιχη τιμή εκκίνησης ήταν περίπου 1,13 ευρώ το λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος θα μπορούσε να είναι υψηλότερο κατά περίπου 60%, προκαλώντας σημαντική επιβάρυνση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένα είναι τα νοικοκυριά που δεν έχουν πρόσβαση σε εναλλακτικές μορφές θέρμανσης, καθώς και οι κάτοικοι περιοχών με χαμηλές θερμοκρασίες και αυξημένες ανάγκες κατανάλωσης.
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και εξετάζει παρεμβάσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, τα μέτρα θα πρέπει να κινηθούν εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας.
Με τις διεθνείς τιμές ενέργειας να παραμένουν ευμετάβλητες, η πορεία των καυσίμων το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στις θαλάσσιες μεταφορές, τη διαθεσιμότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τη στάση των μεγάλων παραγωγών. Για τους Έλληνες καταναλωτές, το βασικό ζητούμενο είναι αν η αμόλυβδη θα σταθεροποιηθεί πάνω από τα 2,16 ευρώ το λίτρο ή αν οι νέες αυξήσεις που προαναγγέλλουν τα διυλιστήρια θα οδηγήσουν σε ακόμη υψηλότερες τιμές.
