Αποκλιμάκωση καταγράφουν σήμερα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, καθώς οι καθησυχαστικές δηλώσεις της αμερικανικής ηγεσίας για τη διέλευση επαρκών ποσοτήτων ενεργειακών προϊόντων από τα Στενά του Ορμούζ περιορίζουν, προσωρινά, τις ανησυχίες στις αγορές. Ωστόσο, η βελτίωση στο διεθνές μέτωπο δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε αντίστοιχη υποχώρηση στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα. Η πίεση στην αντλία παραμένει έντονη, επιβαρύνοντας νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Στην πτώση των διεθνών τιμών συνέβαλε και η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να ανακατευθύνει φορτία πετρελαίου προς το Ομάν. Εκεί, τα φορτία μεταφορτώνονται σε άλλα δεξαμενόπλοια, προκειμένου να αποφεύγεται η επικίνδυνη θαλάσσια διαδρομή από τα Στενά του Ορμούζ. Η λύση αυτή επιτρέπει τη συνέχιση των μεταφορών, συνοδεύεται όμως από σημαντικά υψηλότερο κόστος.
Σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές, η ανακατεύθυνση των φορτίων και οι επιπλέον μεταφορτώσεις αυξάνουν τις δαπάνες μεταφοράς, ενώ παράλληλα εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από την εφοδιαστική αλυσίδα. Έτσι, ακόμη και όταν οι τιμές στις διεθνείς αγορές υποχωρούν, το κόστος δεν περνά άμεσα και στο σύνολό του στους τελικούς καταναλωτές.
Διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η εξέλιξη αποτυπώνεται στην τιμή του Brent, η οποία υποχωρεί στα επίπεδα των 103 δολαρίων το βαρέλι. Σε εβδομαδιαία βάση, η μεταβολή είναι αρνητική κατά περίπου 4,2%, γεγονός που δείχνει μια πρώτη αποκλιμάκωση μετά τις έντονες διακυμάνσεις των προηγούμενων ημερών. Παρά τη βελτίωση, όμως, η τιμή του Brent παραμένει αυξημένη κατά περίπου 13% σε διάστημα ενός μήνα.
Η εικόνα επιβεβαιώνει ότι η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να κινείται σε περιβάλλον υψηλής μεταβλητότητας. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι κίνδυνοι για τις θαλάσσιες μεταφορές και η ανάγκη εξασφάλισης επαρκών ποσοτήτων ενέργειας εξακολουθούν να επηρεάζουν τις προσδοκίες των επενδυτών και των προμηθευτών.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο φυσικό αέριο. Η τιμή του υποχωρεί κάτω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, παραμένει όμως σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Σε ετήσια βάση, η αύξηση ξεπερνά το 130%, γεγονός που διατηρεί σημαντικές πιέσεις στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής, στη λειτουργία των επιχειρήσεων και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Καύσιμα: Η πίεση παραμένει στην αντλία
Το αυξημένο ενεργειακό κόστος των προηγούμενων ημερών έχει ήδη μεταφερθεί στις τιμές λιανικής των καυσίμων στην Ελλάδα. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται περίπου στα 2,17 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται κοντά στα 2,15 ευρώ.
Στις περιφέρειες της χώρας, οι τιμές είναι σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη υψηλότερες, ξεπερνώντας τα 2,20 ή ακόμη και τα 2,30 ευρώ το λίτρο. Οι διαφορές μεταξύ των περιοχών συνδέονται, μεταξύ άλλων, με το κόστος μεταφοράς, την απόσταση από τα διυλιστήρια, τον ανταγωνισμό στην τοπική αγορά και τη γενικότερη λειτουργική επιβάρυνση των πρατηρίων. Την ίδια ώρα, το υγραέριο κίνησης πλησιάζει το 1 ευρώ το λίτρο.
Μέσα σε μία εβδομάδα, η τιμή της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης έχει αυξηθεί κατά περίπου 6 έως 7 λεπτά το λίτρο. Σε διάστημα δύο εβδομάδων, η συνολική αύξηση κυμαίνεται από 10 έως 14 λεπτά το λίτρο, ανάλογα με την περιοχή και το είδος του καυσίμου.
Οι αυξήσεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στις καθημερινές μετακινήσεις. Για τους οδηγούς που χρησιμοποιούν συστηματικά το αυτοκίνητό τους, ακόμη και μια μικρή μεταβολή στην τιμή του λίτρου μεταφράζεται σε αισθητά υψηλότερη μηνιαία δαπάνη. Παράλληλα, το ακριβότερο πετρέλαιο κίνησης αυξάνει το κόστος μεταφοράς προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στις τελικές τιμές της αγοράς.
Νέες αυξήσεις προμηνύουν τα διυλιστήρια
Τα μηνύματα από τα διυλιστήρια παραπέμπουν σε πιθανές νέες αυξήσεις το επόμενο διάστημα. Οι τιμές με τις οποίες προμηθεύονται καύσιμα τα πρατήρια διαμορφώνονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια απορρόφησης του κόστους από την πλευρά των επιχειρήσεων.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η σημερινή υποχώρηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου δεν αρκεί για να οδηγήσει άμεσα σε μείωση της τιμής στην αντλία. Η μετακύλιση των διεθνών μεταβολών πραγματοποιείται με χρονική καθυστέρηση, καθώς παρεμβάλλονται τα αποθέματα, οι τιμές διύλισης, τα μεταφορικά έξοδα, οι φόροι και τα λειτουργικά κόστη.
Στο επίκεντρο και το πετρέλαιο θέρμανσης
Οι ανησυχίες επεκτείνονται και στην επόμενη περίοδο, καθώς η ενεργειακή ακρίβεια αναμένεται να συνεχιστεί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου.
Με βάση τις σημερινές τιμές, οι προβολές τοποθετούν την τιμή έναρξης κοντά στα 1,90 έως 2 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,13 ευρώ το λίτρο πέρυσι. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε σημαντικά υψηλότερο κόστος για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου η χρήση πετρελαίου θέρμανσης παραμένει βασική επιλογή.
Η εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει τις αποφάσεις των καταναλωτών σχετικά με τη θέρμανση, ενώ ενδέχεται να αυξήσει τη ζήτηση για επιδόματα και άλλα μέτρα στήριξης. Για πολλές οικογένειες, το ενεργειακό κόστος αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της συζήτησης στο Eurogroup. Εκεί θα εξεταστούν οι δυνατότητες αντίδρασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και τα περιθώρια που διαθέτουν οι εθνικές κυβερνήσεις για τη λήψη μέτρων στήριξης, με δεδομένους τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές, τα καύσιμα παραμένουν ακριβά και η πίεση στην αντλία εξακολουθεί να είναι αισθητή. Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η υποχώρηση του Brent θα έχει διάρκεια και, κυρίως, αν θα περάσει τελικά στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Μέχρι τότε, η ενεργειακή ακρίβεια συνεχίζει να επιβαρύνει την καθημερινότητα και να διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση για νέα μέτρα στήριξης.
