Ανθεκτική παραμένει η ελληνική αγορά καφέ σε ένα απαιτητικό σκηνικό που συνθέτουν οι νέες καταναλωτικές τάσεις, οι αλλεπάλληλες αναταράξεις στις τιμές των πρώτων υλών και των μεταφορών καθώς και η κλιματική κρίση που απειλεί ευθέως τις καλλιέργειες και τις σοδιές σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο καταναλωτής εξακολουθεί να θεωρεί τον καφέ σημαντικό μέρος της καθημερινότητάς του, αλλά προσαρμόζει τον τρόπο με τον οποίο τον αγοράζει και τον τόπο που τον καταναλώνει, σύμφωνα με όσα επισημαίνει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ (ΕΕΚ) Αναστάσιος Γιάγκογλου. Εκτός σπιτιού, η συχνότητα των επισκέψεων μπορεί να περιορίζεται υπό την πίεση του κόστους ζωής, σύμφωνα με τον ίδιο. Εντός σπιτιού, όμως, ο καφές παραμένει βασικό προϊόν του καλαθιού, ενώ οι καταναλωτές δείχνουν ενδιαφέρον για espresso, κάψουλες, νέες συσκευές και λύσεις που προσφέρουν ευκολία ή εμπειρία αντίστοιχη με εκείνη της καφετέριας. Η αγορά, επομένως, δεν καταγράφει απλώς αύξηση της αξίας της. Βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού: από τον παραδοσιακό ελληνικό καφέ προς ένα περισσότερο διαφοροποιημένο οικοσύστημα προϊόντων, μορφών παρασκευής και περιστάσεων κατανάλωσης.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο κανονιστικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τον κ. Γιάγκογλου για τις εταιρείες του κλάδου, η άνοδος των διεθνών τιμών συνδυάζεται με ένα εσωτερικό περιβάλλον αυξημένου κόστους. Ενέργεια, ενοίκια, μισθοδοσία και, κυρίως, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στον καφέ, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που θέτει ζητήματα βιωσιμότητας. Παράλληλα, ο ΕΦΚ επιβλήθηκε το 2017 και αποτελεί καίρια δυσχέρεια για την αγορά. Η Ελληνική Ένωση Καφέ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι ο ΕΦΚ, όχι μόνο δεν προσφέρει ουσιαστικά έσοδα για την ενίσχυση της αλυσίδας αξίας, αλλά έχει ανοίξει τον δρόμο για παράνομη διακίνηση και λαθρεμπόριο προϊόντων. Την ίδια στιγμή, αυξάνει την τελική τιμή για τον καταναλωτή, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. «Πάγιο αίτημά μας είναι η κατάργηση ή έστω η μείωση του ΕΦΚ, με στόχο την ανακούφιση επιχειρήσεων και καταναλωτών» αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Γιάγκογλου και συμπληρώνει: «Είναι χαρακτηριστικό ότι χώρες όπως η Δανία, αναγνωρίζοντας το βάρος της ακρίβειας, κατήργησαν πρόσφατα φόρους στον καφέ και τη σοκολάτα για να ανακουφίσουν τα νοικοκυριά. Προτείνουμε στην πολιτεία να ακολουθήσει παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών».
Εστιάζοντας στις προκλήσεις του κλάδου, ο πρόεδρος της ΕΕΚ, τονίζει ότι «οι επιχειρήσεις είναι σημαντικό να λειτουργούν σε περιβάλλον υγιούς ανταγωνισμού χωρίς στρεβλώσεις και αγκυλώσεις που επιβάλλονται από πρακτικές μέτρων παρεμβατικού χαρακτήρα, με κίνδυνο μάλιστα αυτές να λαμβάνουν μόνιμο χαρακτήρα». Σύμφωνα με τον κ. Γιάγκογλου, οι επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να ανταποκριθούν στις προκλήσεις διατηρώντας την ποιότητα, την αξιοπιστία και την ανταγωνιστικότητά τους. Καλούνται να επενδύσουν, να καινοτομήσουν, να προσαρμοστούν σε νέες απαιτήσεις και να λειτουργούν με μεγαλύτερη υπευθυνότητα σε κάθε στάδιο της δραστηριότητάς τους. «Αυτή είναι μια δύσκολη ισορροπία. Είναι όμως και προϋπόθεση για έναν κλάδο ανθεκτικό και βιώσιμο».
Το νέο προφίλ του Έλληνα καταναλωτή
Ο καφές αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά ιδιαίτερα ανθεκτική κατηγορία στην ελληνική αγορά. Τα στοιχεία της NielsenIQ, που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο 1ο Πανελλαδικό Συμπόσιο Καφέ, σκιαγραφούν έναν καταναλωτή περισσότερο προσεκτικό στις δαπάνες του, αλλά ταυτόχρονα αποφασισμένο να διατηρήσει μικρές καθημερινές απολαύσεις, μεταξύ των οποίων και ο καφές. Σχεδόν δύο στους τρεις καταναλωτές δηλώνουν ότι σκοπεύουν να μειώσουν τις εξόδους για φαγητό, ενώ το 45,7% αναφέρει ότι θα επισκέπτεται λιγότερο συχνά καφέ και καφετέριες.
Παράλληλα, ο καφές παραμένει μία από τις πλέον δημοφιλείς επιλογές στο out-of-home περιβάλλον. Στην έρευνα της NielsenIQ για την Ελλάδα, ο καφές -ζεστός ή κρύος- συγκεντρώνει 57,9% μεταξύ των ποτών που καταναλώνονται σε χώρους φιλοξενίας, κοντά στην μπύρα, ενώ τα εστιατόρια και τα fast food εμφανίζουν 78,2% επισκεψιμότητα και οι καφετέριες και αλυσίδες καφέ 74,2%. Οι καφετέριες και οι αλυσίδες καφέ παραμένουν, επομένως, ο φυσικός χώρος κατανάλωσης. Το 43% δηλώνει ότι επισκέπτεται χώρους καφέ μία έως δύο φορές την εβδομάδα, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα επισκέπτονται καφετέρια. Στα ίδια σημεία, ο καφές -ζεστός ή κρύος- αποτελεί μακράν την κυρίαρχη επιλογή, με ποσοστό 74%.
Η δύναμη της κατηγορίας γίνεται ακόμη πιο εμφανής στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Σχεδόν έξι στους δέκα αγοραστές δηλώνουν ότι αγόρασαν συσκευασμένο καφέ ή τσάι στην τελευταία αγοραστική επίσκεψή τους στο σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, η κατηγορία λειτουργεί ως παράγοντας που μπορεί να προκαλέσει την επίσκεψη στο κατάστημα, με ποσοστό 22,6%.
Σε επίπεδο αξίας, ο καφές κινείται ακόμη ταχύτερα από τη συνολική αγορά FMCG. Η NielsenIQ καταγράφει αύξηση 10,1% στο οργανωμένο λιανεμπόριο, έναντι 5,5% για το σύνολο των FMCG κατηγοριών που παρακολουθεί. Η σημασία του αποτυπώνεται και στον τζίρο: ο καφές βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των 171 κατηγοριών FMCG που εξετάζει η NielsenIQ, πίσω από το τυρί και το γάλα. Επιπλέον, δύο κωδικοί καφέ βρίσκονται στις δύο πρώτες θέσεις μεταξύ περίπου 100.000 κωδικών που διακινούνται στο οργανωμένο λιανεμπόριο.
Κερδίζει έδαφος ο espresso
Συνολικά, η αγορά καφέ στο οργανωμένο λιανεμπόριο και στα convenience stores ακολουθεί ανοδική πορεία. Η αξία των πωλήσεων έφθασε το 2025 στα 501,4 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 13,7% σε σχέση με το 2024. Για το πρώτο επτάμηνο του 2026, οι πωλήσεις ανήλθαν σε 304,7 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 8,9% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025. Η μέση ετήσια ανάπτυξη της κατηγορίας την περίοδο 2018-2025 ανέρχεται σε 6,5%. Η ανάπτυξη αυτή αποτελεί μείγμα αυξημένου όγκου ζήτησης, ιδιαίτερα από την πανδημία και έπειτα, και αυξήσεων στις τιμές λόγω πρώτων υλών και ΕΦΚ.
Οι αλλαγές στην αγορά δεν αφορούν μόνο τις πωλήσεις, αλλά και το είδος του καφέ που επιλέγουν οι καταναλωτές για το σπίτι. Ο ελληνικός καφές εξακολουθεί να είναι ο δημοφιλέστερος τύπος σε όγκο, όμως το μερίδιό του υποχωρεί σταδιακά. Στο YTD έως τον Ιούλιο του 2026 αντιστοιχεί στο 44,4% των όγκων, έναντι 51,3% το 2019. Αντίθετα, ο στιγμιαίος καφές ανακάμπτει τα τελευταία χρόνια και φθάνει το 27,1% στο ίδιο διάστημα. Παράλληλα, οι διάφορες μορφές espresso κερδίζουν σταθερά έδαφος. Οι κόκκοι espresso αντιστοιχούν πλέον στο 1,3%, ο αλεσμένος espresso στο 6,1% και οι κάψουλες στο 7,6% των όγκων.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη μετατόπιση των καταναλωτών προς προϊόντα και λύσεις που επιτρέπουν να αναπαραχθεί στο σπίτι η εμπειρία της καφετέριας. Οι κάψουλες, ειδικότερα, διατηρούν υψηλότερη μέση τιμή σε σχέση με τις περισσότερες άλλες μορφές καφέ, γεγονός που δείχνει ότι ένα μέρος των καταναλωτών είναι διατεθειμένο να πληρώσει περισσότερο για ευκολία και σταθερότητα στο αποτέλεσμα.
Η μετατόπιση προς τον espresso δεν περιορίζεται στο προϊόν. Αντικατοπτρίζεται και στις συσκευές παρασκευής. Οι πωλήσεις μηχανών ζεστών ροφημάτων στην Ελλάδα έφθασαν τις 403.000 τεμάχια το 2025, αυξημένες κατά 17,5% σε σχέση με το 2023. Η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 83 ευρώ. Στο YTD Ιουλίου 2026, οι μηχανές espresso με κάψουλες κατέχουν το 43,2% των πωλήσεων σε τεμάχια, ενώ αναπτύσσονται επίσης οι πλήρως αυτόματες μηχανές espresso και οι μηχανές αλεσμένου espresso.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός καταναλωτή που δεν αναζητά απλώς έναν καφέ στο σπίτι, αλλά διαφορετικές εμπειρίες: από την ταχύτητα και την ευκολία έως την αναπαραγωγή της εμπειρίας της καφετέριας και την πιο premium καθημερινή κατανάλωση. Παράλληλα, αναπτύσσεται και η αγορά των έτοιμων (ready-to-drink) καφέδων. Η αξία της κατηγορίας έφθασε το 2025 στα 16,8 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 6,3% σε σχέση με το 2024. Η κατηγορία εξυπηρετεί κυρίως την κατανάλωση «grab and go», με το convenience να αποτελεί το βασικό κανάλι αγοράς. Ωστόσο, στο πρώτο επτάμηνο του 2026 η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη: η αξία αυξήθηκε μόλις κατά 0,6%, καθώς η αύξηση της τιμής κατά 2,4% συνδυάστηκε με υποχώρηση του όγκου κατά 1,8%.
