Σαράντα οκτώ ιερά κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα, έναν αιώνα και πλέον μετά την αφαίρεσή τους.
Στις 10:30 το πρωί του Σαββάτου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, θα υπογραφούν τα πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Στην τελετή θα παρευρεθούν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του Ρούμεν Ράντεφ.
Η τελετή ολοκληρώνει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, η Λίνα Μενδώνη και ο Εφτίμ Μιλόσεφ. Προηγήθηκαν πολυετείς και συστηματικές διαπραγματεύσεις από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού.
Τα κειμήλια που επιστρέφουν είχαν αφαιρεθεί το 1917, εν μέσω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και από τότε φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια. Προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2026 θα παραμείνουν και θα εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Στη συνέχεια θα παραδοθούν οριστικά στις Μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί.
Η συμφωνία προβλέπει ανταλλαγή. Η ελληνική πλευρά θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που ταυτοποιήθηκαν ως του Τσάρου Σαμουήλ (997-1014), καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες. Τα ευρήματα είχε φέρει στο φως το 1965 ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Η συμφωνία προβλέπει ανταλλαγή. Η ελληνική πλευρά θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που ταυτοποιήθηκαν ως του Τσάρου Σαμουήλ (997-1014), καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες. Τα ευρήματα είχε φέρει στο φως το 1965 ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Θερμά συγχαρητήρια απηύθυνε στους Μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο και Δράμας Δωρόθεο για τις επίμονες προσπάθειές τους. Με ιδιαίτερη συγκίνηση μνημόνευσε τον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο, τον οποίο χαρακτήρισε «αρχιτέκτονα και πρωτεργάτη» του εγχειρήματος.
Όπως τονίζει το υπουργείο Πολιτισμού, η σημερινή υπογραφή δεν σημαίνει το τέλος της διαδικασίας. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την ταυτοποίηση και ένταξη σε επόμενη συμφωνία και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, που δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
