Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποφεύγει, τουλάχιστον προς το παρόν, την πολιτική ήττα στις ισραηλινές εκλογές, καθώς τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δείχνουν ότι το δεξιό και ακροδεξιό μπλοκ διατηρεί ισχυρή στήριξη μεταξύ των Εβραίων ψηφοφόρων. Ωστόσο, η παράταξή του δεν φαίνεται να εξασφαλίζει την πλειοψηφία των 120 εδρών της Κνεσέτ, ενώ η αντιπολίτευση δυσκολεύεται να συγκεντρώσει τις απαραίτητες συμμαχίες για να τον απομακρύνει από την εξουσία.
Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε περίπου το 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων δεκαετιών, αποτυπώνοντας τη σημασία που απέδωσαν οι Ισραηλινοί στην αναμέτρηση. Η καταμέτρηση συνεχίζεται και τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται τις επόμενες ημέρες, καθώς απομένουν να ενσωματωθούν και ψήφοι από στρατιωτικούς και διπλωμάτες.
Σύμφωνα με τις προβολές ισραηλινών μέσων ενημέρωσης που επικαλείται το Reuters, με καταμετρημένο περίπου το 70,7% των ψήφων, το μπλοκ του Νετανιάχου προβλεπόταν να συγκεντρώσει 54 έδρες, έναντι 47 εδρών για το αντιπολιτευόμενο στρατόπεδο του κεντρώου πρώην αρχηγού του στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ. Τα κόμματα που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ προβλεπόταν να καταλάβουν 19 έδρες. Τα ποσοστά και οι προβολές ενδέχεται να μεταβληθούν όσο προχωρά η καταμέτρηση.
Ο Νετανιάχου ζητά κυβέρνηση της Δεξιάς
Μιλώντας στους υποστηρικτές του τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, ο Νετανιάχου κάλεσε στον σχηματισμό μιας «ισχυρής, δεξιάς, εθνικής κυβέρνησης», αποκλείοντας τη συνεργασία με αραβικά κόμματα, τα οποία χαρακτήρισε αντισιωνιστικά.
«Δεν πρέπει να θέσουμε σε κίνδυνο το Ισραήλ σχηματίζοντας μια κυβέρνηση που θα στηρίζεται σε αντισιωνιστικά αραβικά κόμματα», δήλωσε, επιμένοντας στην ανάγκη να διατηρηθεί η δεξιά κατεύθυνση της χώρας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέδειξε επίσης τις στρατιωτικές επιτυχίες της χώρας και έκανε λόγο για μια ιστορική ευκαιρία, σε συνεργασία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την εξάλειψη της ιρανικής απειλής. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου τα πήγε «πολύ καλά» και απέδωσε μέρος της επίδοσής του στη δική του δημόσια στήριξη.
Παρά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που διέθετε ο κυβερνητικός συνασπισμός, η ισχυρή επίδοση των δεξιών και ακροδεξιών κομμάτων καθιστά δύσκολη την απομάκρυνσή του. Ακόμη και αν δεν σχηματίσει νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου αναμένεται να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Ο Άιζενκοτ ζητά την αποχώρηση Νετανιάχου
Ο βασικός αντίπαλος του πρωθυπουργού, Γκάντι Άιζενκοτ, υποστήριξε ότι οι ψηφοφόροι απέρριψαν τον Νετανιάχου και τον κάλεσε να αποσυρθεί από την πολιτική. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει ζητήματα εθνικής ασφάλειας για την εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων.
«Ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς εντολή ή την εμπιστοσύνη του λαού», δήλωσε, απευθυνόμενος στους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης και καλώντας τους να παραμείνουν προσηλωμένοι στο κράτος και στους πολίτες.
Ο Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με αραβικά κόμματα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ωστόσο, η προοπτική μιας τέτοιας συμμαχίας παραμένει πολιτικά δύσκολη, καθώς ορισμένα κόμματα που θα μπορούσαν να στηρίξουν την αντιπολίτευση έχουν αποκλείσει μια τέτοια επιλογή.
Οι αραβικές παρατάξεις στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων – Ζητούν συνεργασία για ανατροπή Νετανιάχου
Η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της εκλογικής αναμέτρησης. Οι Άραβες πολίτες αποτελούν περισσότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού του Ισραήλ, αλλά τα κόμματα που τους εκπροσωπούν έχουν παραδοσιακά περιορισμένη συμμετοχή στις κυβερνητικές συμμαχίες.
Η αυξημένη συμμετοχή τους στις κάλπες συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την αντίθεση στην πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου και τις καταγγελίες για διακρίσεις σε βάρος των Αράβων πολιτών.
Ο επικεφαλής ενός από τους εκλογικούς συνδυασμούς που εκπροσωπούν κυρίως Άραβες πολίτες του Ισραήλ απηύθυνε κάλεσμα τη δημιουργία μιας «γνήσιας εβραϊκής-αραβικής συνεργασίας», με στόχο την απομάκρυνση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
«Όποιος θέλει να προσφέρει μια ουσιαστική και γνήσια εναλλακτική στην αιματοβαμμένη κυβέρνηση του Νετανιάχου, θα πρέπει να συνομιλήσει μαζί μας, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την αλλαγή που προσδοκά ο ισραηλινός λαός», δήλωσε στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ο Γιούσεφ Τζαμπαρέν, επικεφαλής της ακροαριστερής Κοινής Λίστας.
Η συνεργασία με τις αραβικές παρατάξεις θα μπορούσε να αποτελέσει τον δρόμο για μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία της αντιπολίτευσης, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι απαραίτητες συμφωνίες θα επιτευχθούν. Ο ίδιος ο Νετανιάχου έχει αποκλείσει μια τέτοια συνεργασία, ενώ και οι αραβικές παρατάξεις έχουν διατυπώσει τις δικές τους επιφυλάξεις.
Εάν κανένα στρατόπεδο δεν καταφέρει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές στις αρχές του επόμενου έτους. Η χώρα έχει βιώσει επανειλημμένες εκλογικές αναμετρήσεις τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της αδυναμίας σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων.
Πόλεμος, στρατιωτική θητεία και δικαστική ανεξαρτησία
Η εκλογική αναμέτρηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης, μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν.
Οι επικριτές του Νετανιάχου τον κατηγορούν ότι παρατείνει τον πόλεμο στη Γάζα για πολιτικούς λόγους, ότι υπονομεύει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και ότι επιτρέπει τη συνέχιση των εξαιρέσεων από τη στρατιωτική θητεία για σημαντικό μέρος του υπερορθόδοξου εβραϊκού πληθυσμού. Ο πρωθυπουργός, αντίθετα, παρουσιάζει την πολιτική του ως αναγκαία για την προστασία της ασφάλειας και της εβραϊκής ταυτότητας του Ισραήλ.
Η ισχυρή επίδοση του δεξιού μπλοκ, παρά τη φθορά της κυβέρνησης και τη δυσαρέσκεια για τη διαχείριση του πολέμου, καταδεικνύει ότι ο Νετανιάχου παραμένει κεντρικός παράγοντας της ισραηλινής πολιτικής σκηνής. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν θα μπορέσει να εξασφαλίσει τις απαραίτητες κοινοβουλευτικές συμμαχίες ή αν η χώρα θα εισέλθει σε έναν νέο κύκλο παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας.
