Ισχυρή ζήτηση πετρελαίου θέρμανσης καταγράφεται από την πρώτη ημέρα διάθεσής του στην αγορά, καθώς η επιδείνωση του καιρού συμπίπτει με τις άδειες δεξαμενές πολλών πρατηριούχων. Οι επαγγελματίες του κλάδου, που το προηγούμενο διάστημα είχαν περιορίσει τις προμήθειες περιμένοντας αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών και γρήγορη εξομάλυνση του πολέμου στο Ιράν, καλούνται πλέον να ανταποκριθούν σε αυξημένες παραγγελίες.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες και η ανάγκη των νοικοκυριών να εξασφαλίσουν θέρμανση για το επόμενο διάστημα δημιουργούν ένα σκηνικό έντονης κινητικότητας. Σύμφωνα με τον Μιχάλη Κιούση, πρόεδρο της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδας, τα τηλέφωνα στα πρατήρια «χτυπάνε» διαρκώς, γεγονός που δείχνει ότι η ζήτηση αναμένεται να παραμείνει υψηλή και τις επόμενες ημέρες.
Η περυσινή αναμονή και η σημερινή αυξημένη ζήτηση πετρελαίου θέρμανσης
Κατά την προηγούμενη σεζόν, ιδιαίτερα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης είχε διαμορφωθεί περίπου στα 1,75 ευρώ το λίτρο. Το υψηλό κόστος είχε οδηγήσει σε σχεδόν μηδενικές πωλήσεις από αρκετούς πρατηριούχους, καθώς τόσο οι επαγγελματίες όσο και οι καταναλωτές περίμεναν ότι οι διεθνείς εξελίξεις θα οδηγούσαν σύντομα σε αποκλιμάκωση.
Η προσδοκία αυτή ενισχυόταν από τις εκτιμήσεις ότι ο πόλεμος θα τελείωνε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τότε, όπως είχε δηλώσει και ο Ντόναλντ Τραμπ, υπήρχε η πεποίθηση ότι μια γρήγορη πολιτική λύση θα επανέφερε τις τιμές στην κανονικότητα. Έτσι, πολλά νοικοκυριά ανέβαλαν τις αγορές τους, περιμένοντας φθηνότερο πετρέλαιο.
Η φετινή εικόνα είναι διαφορετική. Με την έναρξη της διάθεσης, οι καταναλωτές φαίνεται να προτιμούν να προμηθευτούν εγκαίρως τις απαραίτητες ποσότητες, ώστε να μην αιφνιδιαστούν από νέα άνοδο των τιμών ή από περαιτέρω επιδείνωση του καιρού. Η ζήτηση πετρελαίου θέρμανσης ενισχύεται, επομένως, τόσο από τις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών όσο και από την επιθυμία τους να περιορίσουν το ρίσκο μελλοντικών ανατιμήσεων.
Οι τιμές στην αγορά
Στα αστικά κέντρα, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης κατά την πρώτη ημέρα διάθεσης διαμορφώθηκε περίπου στα 1,55 ευρώ ανά λίτρο, σύμφωνα με την εικόνα που παρουσίασε το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Ωστόσο, οι τιμές δεν είναι ίδιες σε ολόκληρη τη χώρα και διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή, το κόστος μεταφοράς, τον ανταγωνισμό και την εμπορική πολιτική κάθε πρατηρίου.
Στην αγορά δραστηριοποιούνται τόσο ανεξάρτητοι πρατηριούχοι όσο και μεγάλα δίκτυα εταιρειών που διαθέτουν διυλιστήρια και ιδιόκτητα πρατήρια. Ενδεικτικά, οι αλυσίδες ECO και BP ξεκίνησαν με τιμές περίπου 1,49 και 1,51 ευρώ το λίτρο αντίστοιχα, ενώ ο ανταγωνισμός κινήθηκε σε επίπεδα κοντά στα 1,50-1,51 ευρώ.
Σε γενικές γραμμές, για την Αττική, τη Θεσσαλονίκη και ορισμένα μεγάλα αστικά κέντρα, η μέση τιμή κινείται γύρω από τα 1,55 ευρώ το λίτρο. Υπάρχουν, ωστόσο, πρατήρια που διαθέτουν το προϊόν σε χαμηλότερες τιμές, περίπου στα 1,53-1,54 ευρώ. Αντίθετα, σε πιο απομακρυσμένες ή ορεινές περιοχές, το κόστος είναι υψηλότερο. Στα Γιάννενα αναφέρονται τιμές από 1,57 έως 1,60 ευρώ το λίτρο, ενώ στην Καστοριά η τιμή ξεπερνά σε ορισμένες περιπτώσεις τα 1,58 ευρώ.
Το πετρέλαιο θέρμανσης παραμένει ακριβό, αλλά θεωρείται προσιτό
«Το πετρέλαιο θέρμανσης δεν είναι φθηνό φέτος, αλλά είναι προσιτό στα 1,55 ευρώ το λίτρο», σχολιάζει ο κ. Κιούσης, συνυπολογίζοντας την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 30%. Η ενίσχυση μπορεί να περιορίσει σημαντικά την επιβάρυνση για τα νοικοκυριά που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια, χωρίς όμως να καλύπτει το σύνολο του πληθυσμού.
Τα κριτήρια παραμένουν σταθερά, γεγονός που σημαίνει ότι το επίδομα αφορά κυρίως όσους το έλαβαν και κατά την προηγούμενη περίοδο. Περισσότερο ευνοημένοι είναι οι κάτοικοι των βόρειων και ψυχρότερων περιοχών της χώρας, όπως η Καστοριά και το Νευροκόπι, όπου οι ανάγκες θέρμανσης είναι αυξημένες και η διάρκεια του χειμώνα μεγαλύτερη.
Παρά την οικονομική στήριξη, οι καταναλωτές εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Πολλά νοικοκυριά προχωρούν σε τμηματικές αγορές, ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες, ενώ άλλοι συγκρίνουν τις τιμές μεταξύ πρατηρίων πριν πραγματοποιήσουν την παραγγελία τους.
Η προκαταβολή του επιδόματος μπορεί να ενισχύσει την αγορά
Ένα μέτρο που θα μπορούσε να προσφέρει άμεση ανακούφιση τόσο στα νοικοκυριά όσο και στην αγορά θα ήταν η νωρίτερη καταβολή της προκαταβολής του επιδόματος θέρμανσης. Συνήθως, η σχετική ενίσχυση εκταμιεύεται λίγο πριν από τα Χριστούγεννα. Ωστόσο, λόγω των έκτακτων συνθηκών και της αυξημένης ζήτησης πετρελαίου θέρμανσης, οι επαγγελματίες του κλάδου εκτιμούν ότι θα ήταν χρήσιμο να δοθεί νωρίτερα.
Εάν καταβληθεί περίπου το 70% της επιδότησης στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, αρκετά νοικοκυριά θα μπορέσουν να αγοράσουν πετρέλαιο πριν από τις γιορτές. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τη ρευστότητα των καταναλωτών και θα βοηθούσε την αγορά να λειτουργήσει ομαλότερα.
Το επίδομα δεν αφορά αποκλειστικά το πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και άλλες μορφές θέρμανσης, όπως το φυσικό αέριο, τα καυσόξυλα, τα πέλετ και την ηλεκτρική ενέργεια. Επομένως, η έγκαιρη καταβολή του θα μπορούσε να στηρίξει συνολικά τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Αβέβαιη η πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα
Δεν είναι εύκολο να γίνει ασφαλής πρόβλεψη για την πορεία των τιμών τις επόμενες εβδομάδες. Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι αποφάσεις της κυβέρνησης για το πλαίσιο στήριξης.
Η κυβέρνηση αναμένεται να επανεξετάζει τα μέτρα ανά δεκαπενθήμερο, γεγονός που σημαίνει ότι οι συνθήκες στην αγορά μπορεί να αλλάξουν γρήγορα. Παράλληλα, οι καιρικές συνθήκες θα επηρεάσουν άμεσα τη ζήτηση. Ένας παρατεταμένος και βαρύς χειμώνας θα αυξήσει την κατανάλωση και ενδέχεται να πιέσει περαιτέρω τις τιμές, ενώ μια ήπια περίοδος θα μπορούσε να περιορίσει τις αγορές.
Η φετινή σεζόν ξεκινά, λοιπόν, με έντονη κινητικότητα και αυξημένη ζήτηση πετρελαίου θέρμανσης. Οι καταναλωτές αναζητούν τις καλύτερες δυνατές τιμές, οι πρατηριούχοι προσπαθούν να καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς και η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τον καιρό, τις διεθνείς εξελίξεις και την έγκαιρη καταβολή του επιδόματος θέρμανσης.
