Ανησυχία προκαλεί η φετινή έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, καθώς τα επιβεβαιωμένα κρούσματα εμφανίζονται πολλαπλάσια σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η εικόνα αυτή υπενθυμίζει ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν είναι ένα «περαστικό» καλοκαιρινό φαινόμενο, αλλά μια απειλή που επανέρχεται κάθε χρόνο και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή νόσο, ειδικά σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με συγκεκριμένα υποκείμενα προβλήματα υγείας. Οι ειδικοί καλούν τους πολίτες να παραμείνουν σε εγρήγορση και να συνεχίσουν τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια τουλάχιστον έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, καθώς η περίοδος υψηλού κινδύνου παραμένει σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, έχουν καταγραφεί 157 κρούσματα. Από αυτά, τα 116 αφορούν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος —τη σοβαρότερη μορφή της νόσου— ενώ οι θάνατοι ανέρχονται σε 13. Τα σοβαρά περιστατικά αφορούν αποκλειστικά ενήλικες, ηλικίας από 19 έως 99 ετών, με μέση ηλικία τα 74 χρόνια. Ένα θετικό στοιχείο μέσα στη συνολικά επιβαρυμένη εικόνα είναι ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί παιδιά μεταξύ των σοβαρών περιστατικών. Παράλληλα, οι ασθενείς που κατέληξαν ήταν ηλικίας 66 έως 91 ετών, με μέση ηλικία τα 82 έτη, και στην πλειονότητά τους είχαν σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.
Ιός του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα: Τι δείχνουν τα φετινά στοιχεία
Η σύγκριση με το 2025 είναι ενδεικτική του μεγέθους της φετινής έξαρσης. Τον Αύγουστο του 2025 είχαν καταγραφεί 47 κρούσματα, ενώ φέτος ο αριθμός έχει ήδη φτάσει τα 157. Πρόκειται για αύξηση που δεν μπορεί να αγνοηθεί, καθώς υποδηλώνει μεγαλύτερη διασπορά του ιού του Δυτικού Νείλου στο περιβάλλον και, κατ’ επέκταση, περισσότερες πιθανότητες έκθεσης του πληθυσμού.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών. Αυτό σημαίνει πως ο κίνδυνος δεν περιορίζεται μόνο σε «αγροτικές» περιοχές, αλλά μπορεί να αφορά και κατοικημένες ζώνες όπου υπάρχουν στάσιμα νερά ή υψηλή παρουσία κουνουπιών. Επιπλέον, η πιθανότητα μόλυνσης αυξάνεται όταν η προστασία χαλαρώνει, ειδικά κατά τις ώρες που τα κουνούπια είναι πιο δραστήρια (σούρουπο και βράδυ).
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο: Τι αναδεικνύει η νέα μελέτη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει νέα αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση JAMA. Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα 12 ετών για τον ιό του Δυτικού Νείλου, με στόχο να εντοπίσει ποιες ομάδες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν βαριά νόσηση ή νευρολογικές επιπλοκές.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν άτομα με:
– σκλήρυνση κατά πλάκας,
– διαταραχές που σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ,
– λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων,
– αιματολογικές κακοήθειες,
– ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου,
– χρόνια νεφρική νόσο,
– υπέρταση.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι άνδρες εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα σοβαρής νόσησης σε σχέση με τις γυναίκες. Τα παραπάνω ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι υπόλοιποι είναι «ασφαλείς», αλλά βοηθούν να κατανοήσουμε ποιοι χρειάζεται να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί και να επικοινωνούν άμεσα με γιατρό σε περίπτωση συμπτωμάτων.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο
Οι υγειονομικές αρχές υπενθυμίζουν ότι η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο «όπλο» απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου. Επειδή δεν μπορούμε να ελέγξουμε πλήρως την παρουσία κουνουπιών στο περιβάλλον, η καθημερινή, πρακτική προστασία κάνει τη διαφορά —ιδιαίτερα για όσους ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
Βασικά μέτρα προστασίας περιλαμβάνουν:
– χρήση εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα, σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος,
– τοποθέτηση σίτας σε παράθυρα και πόρτες και χρήση κουνουπιέρας όπου χρειάζεται,
– επιλογή κατάλληλου ρουχισμού (μακριά μανίκια/παντελόνια) ειδικά το απόγευμα και το βράδυ,
– αποφυγή έκθεσης σε περιοχές με αυξημένη παρουσία κουνουπιών, κυρίως τις ώρες αιχμής,
– περιορισμός των σημείων όπου μπορεί να λιμνάζει νερό γύρω από το σπίτι (όπου είναι εφικτό), καθώς αποτελούν εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.
Η φετινή αύξηση των κρουσμάτων δείχνει ότι η επαγρύπνηση δεν πρέπει να εξαντλείται στις πρώτες εβδομάδες του καλοκαιριού. Αντίθετα, απαιτείται συνέπεια μέχρι να υποχωρήσει ουσιαστικά η δραστηριότητα των κουνουπιών.
Σε μια χρονιά όπου ο ιός του Δυτικού Νείλου καταγράφει αισθητά μεγαλύτερη διασπορά, η ενημέρωση και η πρόληψη είναι καθοριστικές. Ιδίως οι μεγαλύτεροι σε ηλικία και όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι υψηλότερος. Με απλά, καθημερινά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια και με έγκαιρη ιατρική συμβουλή όταν χρειάζεται, μπορούμε να μειώσουμε ουσιαστικά τις πιθανότητες έκθεσης και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο ιός του Δυτικού Νείλου.
