Πρόσθετο φόρο 22% στο ποσό που θα λείπει από το απαιτούμενο όριο θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι που δεν θα συγκεντρώσουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ηλεκτρονικές δαπάνες ίσες με το 30% του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματός τους.
Την προειδοποίηση απηύθυνε η φοροτεχνικός Αρλέτα Βελισσαράκου, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews. Η υποχρέωση αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και συνταξιούχους, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν πραγματοποιήσει τις απαιτούμενες πληρωμές με ηλεκτρονικά μέσα.
Στις ηλεκτρονικές δαπάνες περιλαμβάνονται αγορές και πληρωμές που γίνονται με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα, μέσω e-banking ή με τη χρήση της υπηρεσίας IRIS. Η συγκέντρωση των απαιτούμενων αποδείξεων είναι απαραίτητη, καθώς σε διαφορετική περίπτωση η διαφορά επιβαρύνεται με πρόσθετο φόρο.
Ηλεκτρονικές δαπάνες: Πώς υπολογίζεται το απαιτούμενο ποσό
Το όριο των ηλεκτρονικών δαπανών ανέρχεται στο 30% του ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος. Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ θα πρέπει να έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές πληρωμές συνολικού ύψους τουλάχιστον 6.000 ευρώ.
Αν, όμως, έχει συγκεντρώσει ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους 5.000 ευρώ, θα υπάρχει έλλειμμα 1.000 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, ο πρόσθετος φόρος υπολογίζεται με συντελεστή 22% επί της διαφοράς. Έτσι, ο φορολογούμενος θα επιβαρυνθεί με επιπλέον φόρο 220 ευρώ.
Η φοροτεχνικός σημείωσε ότι το ζήτημα επανέρχεται κάθε χρόνο, καθώς αρκετοί πολίτες δεν ελέγχουν έγκαιρα το ύψος των ηλεκτρονικών συναλλαγών τους. Όταν πλησιάζει η προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, διαπιστώνουν ότι δεν έχουν καλύψει το απαιτούμενο ποσοστό και βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόσθετη επιβάρυνση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2024 ο πρόσθετος φόρος από τη μη κάλυψη των ηλεκτρονικών δαπανών ανήλθε σε 87 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 60% σε σχέση με το 2023.
Πού εμφανίζονται οι ηλεκτρονικές δαπάνες
Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών και πληρωμών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ στη φορολογική δήλωση. Συγκεκριμένα, καταχωρίζονται στον κωδικό 049 για τον φορολογούμενο και στον κωδικό 050 για τον ή τη σύζυγο.
Οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν την πορεία των δαπανών τους μέσα από τις κινήσεις του τραπεζικού τους λογαριασμού ή της κάρτας που χρησιμοποιούν. Ο έλεγχος σε τακτά χρονικά διαστήματα βοηθά ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως τυχόν ελλείψεις και να προγραμματίζονται οι απαραίτητες πληρωμές μέχρι το τέλος του έτους.
Είναι σημαντικό οι φορολογούμενοι να κρατούν τα σχετικά στοιχεία των συναλλαγών τους, ειδικά σε περιπτώσεις όπου υπάρχει αμφιβολία για το αν μια πληρωμή έχει καταγραφεί ή αν ανήκει στις επιλέξιμες κατηγορίες δαπανών.
Ποιες αποδείξεις υπολογίζονται με αυξημένη αξία
Ορισμένες κατηγορίες δαπανών έχουν ειδική μεταχείριση και μπορούν να συμβάλουν περισσότερο στην κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.
Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται οι πληρωμές προς γιατρούς, οφθαλμιάτρους και κτηνιάτρους. Οι συγκεκριμένες δαπάνες υπολογίζονται διπλάσιες για την κάλυψη του αφορολόγητου. Για παράδειγμα, ηλεκτρονική πληρωμή 100 ευρώ σε επαγγελματία που ανήκει στις συγκεκριμένες κατηγορίες μπορεί να υπολογιστεί ως δαπάνη 200 ευρώ.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά πληρωμές προς υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, υπηρεσίες ταξί και κομμωτήρια. Όταν οι υπηρεσίες εξοφλούνται ηλεκτρονικά, το φορολογητέο εισόδημα μειώνεται κατά 30% της συγκεκριμένης δαπάνης, με ανώτατο όριο μείωσης τα 5.000 ευρώ.
Η ρύθμιση στοχεύει, μεταξύ άλλων, σε επαγγελματικούς κλάδους όπου εκτιμάται ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος φοροδιαφυγής. Η κα Βελισσαράκου ανέφερε, επίσης, ότι αναμένεται παράταση του μέτρου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Πότε μειώνεται το απαιτούμενο όριο
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών μειώνεται από 30% σε 20%. Αυτό ισχύει όταν οι συνολικές πληρωμές για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δόσεις δανείων και ενοίκια υπερβαίνουν το 60% του ετήσιου εισοδήματος.
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να εξετάσουν αν εμπίπτουν στη συγκεκριμένη κατηγορία, καθώς η μείωση του ορίου μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον κίνδυνο επιβολής πρόσθετου φόρου. Ο υπολογισμός θα πρέπει να γίνεται με βάση τα πραγματικά ποσά που έχουν καταβληθεί και τα στοιχεία που εμφανίζονται στη φορολογική δήλωση.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα μεταφοράς του πλεονάσματος ηλεκτρονικών αποδείξεων από τον έναν σύζυγο στον άλλο, όταν ο δεύτερος δεν έχει συγκεντρώσει το απαιτούμενο ποσό. Η ρύθμιση μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα όταν το μεγαλύτερο μέρος των ηλεκτρονικών πληρωμών πραγματοποιείται από έναν μόνο σύζυγο.
Τι ισχύει για τα φιλοδωρήματα
Στο νομοσχέδιο που βρίσκεται σε διαβούλευση προβλέπεται αλλαγή στη φορολογική μεταχείριση των φιλοδωρημάτων. Το αφορολόγητο όριο αναμένεται να αυξηθεί από 300 σε 500 ευρώ και η ρύθμιση θα ισχύει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026 για εργαζομένους στην εστίαση και τον τουρισμό.
Η πρόβλεψη αφορά φιλοδωρήματα που αφήνουν απευθείας οι πελάτες μέσω κάρτας. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η προστασία των εργαζομένων, ενώ ιδιαίτερα ωφελημένοι αναμένεται να είναι οι εποχικά απασχολούμενοι.
Ένας εργαζόμενος που απασχολείται για έξι μήνες μπορεί, σύμφωνα με την αναφορά της φοροτεχνικού, να λάβει έως 1.000 ευρώ τον μήνα σε φιλοδωρήματα, με ετήσιο όριο τα 6.000 ευρώ. Η ακριβής εφαρμογή των αλλαγών θα εξαρτηθεί από την τελική μορφή και ψήφιση του νομοσχεδίου.
Η έγκαιρη παρακολούθηση των ηλεκτρονικών δαπανών είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να αποφευχθεί ο πρόσθετος φόρος. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγχουν συστηματικά τις συναλλαγές τους, να αξιοποιούν τις ειδικές κατηγορίες δαπανών και να εξετάζουν αν δικαιούνται μειωμένο όριο. Οι ηλεκτρονικές δαπάνες παραμένουν, επομένως, κρίσιμο παράμετρος για τον τελικό φορολογικό λογαριασμό.
