Πάγος από το εμβληματικό Μον Μπλαν στη Γαλλία και ένα κομμάτι από τον παγετώνα Γκραν Κομπέν στην Ελβετία είναι τα πρώτα δείγματα που φυλάσσονται στο πρώτο αποθετήριο δειγμάτων πάγου στην Ανταρκτική, γνωστό ως Ice Memory Sanctuary (Ίδρυμα Μνήμης Πάγου). Ο τεχνητός αυτός θάλαμος από πάγο που βρίσκεται κοντά στη γαλλοϊταλική ερευνητική βάση Concordia στο υψηλό οροπέδιο της Ανταρκτικής, εγκαινιάστηκε στις 14 Ιανουαρίου.
Οι πρώτοι δύο πυρήνες πάγου ταξίδεψαν μέσα σε κοντέινερ με θερμοκρασία -20°C από την Ευρώπη μέχρι το σχεδόν νοτιότερο σημείο του πλανήτη και τώρα θα παραμείνουν εννέα μέτρα κάτω από την επιφάνεια του παγωμένου θαλάμου, ως πολύτιμο αρχείο για τους επιστήμονες του μέλλοντος. Τα επόμενα χρόνια θα προστεθούν και δείγματα από παγετώνες από τη Βολιβία μέχρι το Τατζικιστάν, καθώς οι επιστήμονες προσπαθούν να διατηρήσουν αυτό το φυσικό αρχείο της κρυόσφαιρας του πλανήτη μας πριν λιώσει.
Γιατί φυλάσσονται δείγματα πάγου στην Ανταρκτική;
Ο λόγος είναι απλός, σύμφωνα με τον καθηγητή Κάρλο Μπαρμπάντε, Αντιπρόεδρο του Ice Memory Foundation.
«Ο πάγος δεν λέει ψέματα. Όλα τα δείγματα είναι διαφορετικά- οι πυρήνες πάγου από μη πολικές περιοχές μας δίνουν την ιστορία του τοπικού κλίματος από το οποίο προέρχονται» δήλωσε στο Euronews.
Οι πυρήνες πάγου, όπως ονομάζονται τα κυλινδρικά δείγματα που συλλέγονται, διατηρούν πληροφορίες για το κλίμα και τη σύσταση της ατμόσφαιρας του μακρινού παρελθόντος. Η επιστημονική ομάδα ελπίζει ότι στο μέλλον οι ερευνητές θα χρησιμοποιούν τεχνικές που δεν έχουν ακόμη εφευρεθεί για να μελετήσουν ίχνη στον πάγο από τοπικά γεγονότα, όπως σωματίδια σκόνης από καύση, DNA ειδών, ηφαιστειακές εκρήξεις ή δοκιμές πυρηνικών όπλων.
Μικροσκοπικές φυσαλίδες αέρα στον πάγο δίνουν ενδείξεις για τα πρότυπα κυκλοφορίας της ατμόσφαιρας και τις μακροπρόθεσμες τάσεις του καιρού και του κλίματος. Η ιστορία πολλών περιοχών της Γης, καθώς και η ιστορία της επίδρασης της ανθρωπότητας σε αυτές τις περιοχές, διατηρείται στους παγετώνες.
Όχι για πολύ όμως, και αυτός είναι ο λόγος δημιουργίας του Ice Memory Sanctuary. Οι προβλέψεις για το κλίμα των Άλπεων δείχνουν ότι οι παγετώνες κάτω από τα 4.000 μέτρα θα εξαφανιστούν πριν το τέλος του αιώνα, και ακόμη και ο πάγος που επιβιώσει θα υποστεί ζημιά λόγω τήξης, εξηγεί ο Μπαρμπάντε.
Η Σελέστ Σάουλο, Γενική Διευθύντρια του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, υπενθύμισε στην τελετή εγκαινίων ότι οι παγετώνες μας εξαφανίζονται ήδη με ταχύ ρυθμό.
«Από το 1975, οι παγετώνες έχουν χάσει το ισοδύναμο ενός όγκου πάγου στο μέγεθος της Γερμανίας και πάχους 25 μέτρων. Πληροφορίες που χάνονται δεν ανακτώνται ποτέ» εξήγησε.
Αγώνας με τον χρόνο για τη διατήρηση της μνήμης του πλανήτη
Η τελετή εγκαινίων ήταν γιορτή για τους επιστήμονες στη βάση Concordia, που δημιούργησαν τις σπηλιές στον πάγο χρησιμοποιώντας ένα τεράστιο φουσκωτό μπαλόνι. Ωστόσο, υπήρχε και μια πικρή νότα, καθώς το εγχείρημα αναγνωρίζει ότι η κρυόσφαιρα του πλανήτη μας απειλείται και ότι οι επιστήμονες αγωνίζονται ενάντια στον χρόνο για να διασώσουν τη μνήμη της.
Ο επικεφαλής του εγχειρήματος, καθηγητής Ζερόμ Σαπελάζ από το EPFL της Ελβετίας, δήλωσε στο Euronews ότι ένιωσε ένα αίσθημα «υπερηφάνειας αλλά και απόγνωσης λόγω της αργής αντίδρασης στην τρέχουσα παγκόσμια κλιματική πρόκληση».
Προκλήσεις για το μέλλον του Ice Memory Sanctuary
Η φυσική δομή των σπηλαίων πάγου θεωρείται ότι μπορεί να παραμείνει σταθερή για δεκαετίες, ενώ αν το παγωμένο τόξο αρχίσει να μετακινείται, οι επιστήμονες μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα σπηλιά σε κοντινή θέση εντός έξι εβδομάδων.
Το Sanctuary βρίσκεται σε περιοχή προστατευόμενη από τη Συνθήκη της Ανταρκτικής του 1959 και το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης, αλλά εξακολουθεί να απαιτεί συνεχή διπλωματική και πολιτική υποστήριξη από Γαλλία και Ιταλία, καθώς και δέσμευση για νομική προστασία.
Πηγή: Euronews
