Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας, Λουκ Πόλαρντ, ανακοίνωσε μια νέα αμυντική ναυτική πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στα βόρεια ευρωπαϊκά ύδατα, καθώς η ρωσική ναυτική δραστηριότητα γύρω από το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κινήσεις ρωσικών πλοίων και υποβρυχίων αυξήθηκαν κατά 41% κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους.
Η πρωτοβουλία αφορά τη συνεργασία του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ολλανδία, τις σκανδιναβικές χώρες και τα κράτη της Βαλτικής. Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η αξιοποίηση θαλάσσιων μη επανδρωμένων σκαφών, τα οποία θα μπορούν να επιχειρούν σε συνδυασμό με πολεμικά πλοία των συμμετεχουσών χωρών. Η προσέγγιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια περίοδο κατά την οποία ο αριθμός των διαθέσιμων βρετανικών φρεγατών και υποβρυχίων περιορίζεται.
Η πρωτοβουλία των «χωρών που πίνουν μπύρα»
Ο Λουκ Πόλαρντ χαρακτήρισε «τεράστια» την αύξηση της ρωσικής ναυτικής δραστηριότητας και παρουσίασε τη νέα συνεργασία ως μια πρακτική απάντηση στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις ασφαλείας. Με χαρακτηριστικό τρόπο, αναφέρθηκε στη συμμαχία ως συνεργασία των «χωρών που πίνουν μπύρα», υπογραμμίζοντας τους στενούς πολιτικούς, γεωγραφικούς και αμυντικούς δεσμούς μεταξύ των βόρειων ευρωπαϊκών κρατών.
«Το μοντέλο που θέλουμε είναι τα βρετανικά μη επανδρωμένα σκάφη να μπορούν να συνδυαστούν με ένα πολεμικό πλοίο, ώστε να προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία σε ένα πλοίο συμμαχικού έθνους», δήλωσε ο Βρετανός υπουργός Άμυνας.
Η ιδέα βασίζεται στη δημιουργία ενός δικτύου επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων, τα οποία θα μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα και να πραγματοποιούν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και ανίχνευσης. Με αυτόν τον τρόπο, ένα πολεμικό πλοίο θα μπορεί να καλύπτει μεγαλύτερη θαλάσσια περιοχή χωρίς να χρειάζεται να επιχειρεί συνεχώς μόνο του ή να εκθέτει το πλήρωμά του σε αυξημένους κινδύνους.
Περιορισμένος αριθμός πλοίων και υποβρυχίων
Η ανακοίνωση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την προειδοποίηση της διακομματικής Επιτροπής Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου. Η επιτροπή είχε επισημάνει ότι το Βασιλικό Ναυτικό αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να μην μπορεί να αποτρέψει αποτελεσματικά τη ρωσική επιθετικότητα στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από τη Βρετανία.
Το πρόβλημα συνδέεται κυρίως με τον περιορισμένο αριθμό διαθέσιμων πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων. Οι ανάγκες επιτήρησης στον Βόρειο Ατλαντικό, στη Βόρεια Θάλασσα και στις θαλάσσιες οδούς που συνδέουν τη Βρετανία με τους συμμάχους της έχουν αυξηθεί, ενώ οι διαθέσιμες επιχειρησιακές μονάδες δεν επαρκούν πάντα για τη συνεχή κάλυψη όλων των περιοχών.
Ο Πόλαρντ απέδωσε μέρος των ελλείψεων στις προηγούμενες κυβερνήσεις των Συντηρητικών, κατηγορώντας τις ότι περιόρισαν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς και καθυστέρησαν κρίσιμες επενδύσεις. Η αντιπαράθεση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η ενίσχυση του Βασιλικού Ναυτικού αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της βρετανικής αμυντικής πολιτικής.
Επενδύσεις σε θαλάσσια drones
Στον προϋπολογισμό του Οκτωβρίου προβλέφθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 10 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως για την άμυνα από το 2030. Ο υπουργός υποστήριξε ότι η προοπτική αυτή θα μπορούσε να στείλει «ένα σαφές μήνυμα ζήτησης στη βιομηχανία», ενθαρρύνοντας τις βρετανικές εταιρείες να επενδύσουν στην ανάπτυξη νέων αμυντικών τεχνολογιών.
Ωστόσο, μετά την ανακοίνωση του προϋπολογισμού δεν έχουν παρουσιαστεί νέα συγκεκριμένα προγράμματα αμυντικών δαπανών. Η κυβέρνηση εξακολουθεί να εφαρμόζει το σχέδιο στρατιωτικών επενδύσεων που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο και χρηματοδοτείται από τον υφιστάμενο βρετανικό προϋπολογισμό.
Το σχέδιο περιλαμβάνει κονδύλι 1,5 δισεκατομμυρίου λιρών για την ανάπτυξη και προμήθεια θαλάσσιων μη επανδρωμένων σκαφών σε διάστημα τεσσάρων ετών. Τα συστήματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περιπολίες, συλλογή πληροφοριών, ανίχνευση ναρκών και παρακολούθηση ύποπτης ναυτικής δραστηριότητας. Η χρήση τους μειώνει το λειτουργικό κόστος και επιτρέπει την παρουσία σε περιοχές όπου η ανάπτυξη ενός μεγάλου πολεμικού πλοίου θα ήταν δυσκολότερη ή πιο επικίνδυνη.
Παρακολούθηση ρωσικών υποβρυχίων
Επιπλέον 90 εκατομμύρια λίρες θα διατεθούν για υποβρύχια drones και προηγμένους αισθητήρες. Στόχος είναι η ενίσχυση της παρακολούθησης των ρωσικών υποβρυχίων στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο χάσμα Γροιλανδίας-Ισλανδίας-Ηνωμένου Βασιλείου, γνωστό ως GIUK Gap.
Η συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί βασικό πέρασμα μεταξύ του Αρκτικού Ωκεανού και του Βόρειου Ατλαντικού. Ο έλεγχος και η παρακολούθησή της θεωρούνται κρίσιμα για την προστασία των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας και των υποδομών των ευρωπαϊκών χωρών και του ΝΑΤΟ.
Ο Πόλαρντ δήλωσε ότι ο ρωσικός Βόρειος Στόλος, με βάση στη Θάλασσα του Μπάρεντς, διατηρεί «μια πραγματικά τρομερή υποθαλάσσια παρουσία». Όπως ανέφερε, η Μόσχα συνέχισε να επενδύει στις υποβρύχιες δυνατότητές της καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, χρησιμοποιώντας τις ως μέσο πίεσης και απειλής απέναντι στο Ηνωμένο Βασίλειο και τους συμμάχους του.
Η νέα πρωτοβουλία των «χωρών που πίνουν μπύρα» δείχνει ότι η Βρετανία επιδιώκει να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη ρωσική δραστηριότητα όχι μόνο με περισσότερα πολεμικά πλοία, αλλά και με τεχνολογίες μη επανδρωμένων συστημάτων και στενότερη συνεργασία μεταξύ των βόρειων ευρωπαϊκών κρατών. Η αποτελεσματικότητα του σχεδίου θα εξαρτηθεί από τη χρηματοδότηση, τον συντονισμό των συμμετεχόντων και την ταχύτητα με την οποία τα νέα συστήματα θα περάσουν από την ανάπτυξη στην επιχειρησιακή χρήση.
