Η αύξηση των επιθέσεων με όπλα και βόμβες στη Σουηδία την τελευταία δεκαετία έχει προκαλέσει ανησυχίες στους πολίτες και τις αρχές της χώρας. Δεκάδες από αυτές τις επιθέσεις έχουν διαπραχθεί από ανηλίκους, γεγονός που έχει οδηγήσει σε έναν καυτό διάλογο σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα παιδιά που διαπράττουν σοβαρά εγκλήματα, όπως ο φόνος και η απόπειρα δολοφονίας.
Οι επικείμενες εκλογές του Σεπτεμβρίου έχουν ωθήσει το θέμα αυτό στο προσκήνιο, καθώς η εγκληματικότητα θεωρείται κεντρικό ζήτημα.
Η μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης
Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Σουηδίας, η οποία υποστηρίζεται από τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες, προτείνει μια δραστική αλλαγή: τη μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης από τα 15 στα 13 χρόνια. Αυτή η απόφαση δικαιολογείται από τη διαρκή αύξηση της εγκληματικότητας, και ιδίως της βίας που σχετίζεται με συμμορίες, με δίκτυα που δραστηριοποιούνται στην εμπορία ναρκωτικών και εγκλήματα κατά της περιουσίας.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γκούναρ Στρόμερ, τόνισε την ανάγκη για σφιχτότερη πολιτική, αναφέροντας ότι πέρυσι 52 παιδιά κάτω των 15 ετών εμφανίστηκαν στο δικαστήριο κατηγορούμενα για σοβαρά εγκλήματα. «Αυτό δεν είναι απλώς κλοπή, αλλά φόνος», δήλωσε, υπογραμμίζοντας την έκταση του προβλήματος.
Οι επιπτώσεις της νέας υποστήριξης
Σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο, οι ανήλικοι που θα καταδικάζονται για σοβαρά εγκλήματα θα φυλακίζονται σε ειδικές εγκαταστάσεις και οι ποινές θα είναι αυστηρές. Ανάμεσα στις νέες ρυθμίσεις, η κυβέρνηση πιστεύει ότι η φυλάκιση και τα εντατικά προγράμματα αποκατάστασης θα αποτρέψουν τη υποτροπή και θα βοηθήσουν στη διάσπαση δεσμών με τις συμμορίες.
Η αστυνομία εκτιμά ότι υπάρχουν περίπου 17.500 ενεργά μέλη συμμοριών και 50.000 συνεργατών. Αυτές οι συμμορίες χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να στρατολογούν νέους, μερικές φορές παιδιά ηλικίας μόλις 11 ετών, ενθαρρύνοντάς τους να συμμετάσχουν σε εγκληματικές ενέργειες.
Προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης και εκπαίδευσης
Στη φυλακή Ρόζερσμπεργκ, που βρίσκεται βόρεια της Στοκχόλμης, οι νέοι κρατούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα κατά τη διάρκεια της κράτησής τους. Ο διοικητής των φυλακών, Γκάμπριελ Γουέσμαν, αναγνωρίζει ότι η υποστήριξη προς τους ανήλικους είναι καθοριστική, καθώς πολλοί από αυτούς δεν έχουν ζήσει ποτέ μακριά από τους γονείς τους. Τα κελιά θα είναι κλειδωμένα τα βράδια και οι κρατούμενοι θα έχουν πρόσβαση σε δραστηριότητες που στοχεύουν στην προσωπική ανάπτυξή τους.
Ωστόσο, διατυπώνονται ανησυχίες ότι η φυλάκιση αυτών των νεαρών ατόμων δεν θα αντιμετωπίσει ριζικά το πρόβλημα της εγκληματικότητας. Πολλοί υποστηρικτές της αναμόρφωσης επισημαίνουν ότι τα ανήλικα άτομα χρειάζονται θεραπεία και υποστήριξη, όχι ποινές. Η εκπρόσωπος του Κόμματος του Κέντρου, Βίλμα Ροθ, δήλωσε ότι ο 13χρονος είναι ακόμα παιδί και θα πρέπει να δίνεται έμφαση στην αποκατάσταση και όχι στην τιμωρία.
Στο διεθνές πλαίσιο, η Σουηδία δεν είναι η μοναδική που εξετάζει την ποινική ευθύνη ανηλίκων. Η Δανία, για παράδειγμα, είχε προσπαθήσει να μειώσει το όριο ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 χρόνια, αλλά τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρξε καμία απτή επίδραση στην εγκληματικότητα. Στη Σουηδία, αν και οι αρχές πιστεύουν ότι η νέα πολιτική μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η φυλάκιση αυτών των παιδιών από μόνα τους δεν αρκεί για να λύσει το πρόβλημα της εγκληματικότητας.
