Η «ατσάλινη φιλία» Σερβίας και Κίνας αναδεικνύεται και πάλι με τη συνάντηση των προεδρικών ηγετών, Αλεξάνταρ Βούτσιτς και Σι Τζινπίνγκ, στο Πεκίνο.
Ο Σέρβος πρόεδρος, ο οποίος πραγματοποιεί επίσημη τετραήμερη επίσκεψη στην Κίνα από τις 24 Μαΐου, εξέφρασε την πεποίθηση ότι αυτή η επίσκεψη θα αποτελέσει ένα νέο ορόσημο στις διμερείς σχέσεις. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επιβεβαίωσε τη στρατηγική συνεργασία, δηλώνοντας ότι θα ανέλθει σε νέα ύψη υπό τους σημερινούς συνθήκες.
Η σημασία της συναντήσεως
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Σι Τζινπίνγκ απένειμε στον Βούτσιτς το «Παράσημο της Φιλίας», την ανώτατη διάκριση που απονέμεται σε ξένους ηγέτες στην Κίνα. Αυτή η τιμητική διάκριση καθιερώθηκε το 2018 και ο πρώτος αποδέκτης της ήταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Η συνάντηση επικεντρώθηκε στην υπογραφή μιας κοινής δήλωσης για τη μακροπρόθεσμη προώθηση και οικοδόμηση μιας κοινότητας Σερβίας-Κίνας με κοινούς στόχους και αναπτυξιακές στρατηγικές.
Συνολικά, υπεγράφησαν 30 συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας που επικεντρώνονται κυρίως στην οικονομία. Η Σερβία, που έχει αποτελέσει στρατηγικό εταίρο της Κίνας από το 2014, κατέχει σήμερα τη θέση του σημαντικότερου εταίρου της Κίνας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Ο ρόλος της Σερβίας στην κινεζική πολιτική
Η τρέχουσα πολιτική κατάσταση στην Ουγγαρία έχει αυξήσει τη σημασία της Σερβίας για το Πεκίνο. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς προσπαθεί να εκμεταλλευθεί αυτή την κατάσταση για να εξασφαλίσει τη συνέχιση των κινέζικων επενδύσεων στη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό, δήλωσε ότι η Σερβία θα παραμείνει αφοσιωμένη στην ατσάλινη φιλία και συνεργασία με την Κίνα.
Σημειώνεται ότι η Σερβία διαθέτει την πιο ανεπτυγμένη σχέση με την Κίνα σε σύγκριση με άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.
Αυτή η σχέση έχει οικοδομηθεί μέσω διακρατικών συμφωνιών, της λειτουργίας κινεζικών εργοστασίων και ορυχείων και της παροχής δανείων για μεγάλα έργα υποδομής.
Οι προκλήσεις στην οικονομία
Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι οι κινέζικες επενδύσεις στη Σερβία ενδέχεται να περιοριστούν. Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) από την Κίνα μειώθηκαν αισθητά, με το 2025 οι επενδύσεις να μην ξεπερνούν τα δέκα εκατομμύρια ευρώ.
Οικονομικοί αναλυτές αναφέρουν ότι η Σερβία δεν έχει την ικανότητα να προσελκύσει περισσότερες ξένες επενδύσεις λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού, ενώ οι Κινέζοι έχουν σχεδόν εξαντλήσει όλες τις φυσικές πόρους που μπορεί να τους προσφέρει η χώρα.
Η στρατηγική κατεύθυνση που φαίνεται να ακολουθεί ο Βούτσιτς για την προσέλκυση κινέζικων επενδύσεων στον τομέα των νέων τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης, προμηνύει μια στροφή στην ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, η Κίνα προγραμματίζει να επενδύσει ένα δισεκατομμύριο ευρώ μέχρι το 2027 στους τομείς αυτούς.
Στρατιωτική συνεργασία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στρατιωτική συνεργασία Σερβίας και Κίνας. Οι ειδικές δυνάμεις των δύο χωρών πραγματοποίησαν την πρώτη τους κοινή στρατιωτική άσκηση τον Ιούλιο του 2025.
Η Σερβία, που είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα εκτός της Λευκορωσίας που προμηθεύεται προηγμένα κινέζικα όπλα, εισάγει το 61% των οπλικών συστημάτων της από την Κίνα.
Μεταξύ των σημαντικών προμηθειών συγκαταλέγονται τα αντιαεροπορικά συστήματα FK-3 και HQ-17AE, όπως και τα κινέζικα μαχητικά ντρόουν. Σημαντική είναι επίσης η προμήθεια υπερηχητικών πυραύλων από την Κίνα, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία στις γειτονικές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.
