Η Saudi Aramco, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει προσωρινά την προμήθεια αργού πετρελαίου σε τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Η απόφαση συνδέεται με τις σοβαρές ζημιές που υπέστη ο αγωγός East-West, ο οποίος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές υποδομές του βασιλείου και βρέθηκε στο στόχαστρο επιθέσεων με drones.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Saudi Aramco ενημέρωσε τουλάχιστον δύο ευρωπαίους πελάτες της, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον τομέα της διύλισης, ότι τον επόμενο μήνα δεν θα παραλάβουν τις συνήθεις ποσότητες σαουδαραβικού αργού. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στις αγορές, καθώς αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την ευπάθεια των διεθνών ενεργειακών αλυσίδων εφοδιασμού απέναντι σε γεωπολιτικές εντάσεις και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.
Γιατί η Saudi Aramco διακόπτει προσωρινά τις παραδόσεις
Ο αγωγός East-West μεταφέρει πετρέλαιο από τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα. Μέσω αυτής της διαδρομής, το σαουδαραβικό αργό μπορεί να φτάσει στη Μεσόγειο και από εκεί σε ευρωπαϊκά διυλιστήρια, χωρίς να χρειάζεται να ακολουθήσει τη θαλάσσια διαδρομή γύρω από την Αραβική Χερσόνησο.
Η λειτουργία του αγωγού διακόπηκε μετά τις επιθέσεις με drones, γεγονός που περιόρισε σημαντικά τις δυνατότητες μεταφοράς πετρελαίου προς τα δυτικά. Παρότι η Saudi Aramco καταβάλλει προσπάθειες για την αποκατάσταση των ζημιών, η εταιρεία φαίνεται ότι δεν μπορεί να διατηρήσει προσωρινά τις συμβατικές παραδόσεις προς όλους τους ευρωπαίους πελάτες της.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προμηθεύονται συνήθως σαουδαραβικό αργό μέσω μακροπρόθεσμων ή σταθερών συμβολαίων προμήθειας. Οι συμφωνίες αυτές εξασφαλίζουν συγκεκριμένες ποσότητες σε μηνιαία βάση, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις εταιρείες διύλισης. Ωστόσο, η επίθεση στον αγωγό East-West αναγκάζει τη Saudi Aramco να περιορίσει προσωρινά τις παραδόσεις, ενώ δεν αποκλείεται το μέτρο να επεκταθεί και σε άλλα διυλιστήρια το επόμενο διάστημα.
Πότε αναμένεται να αποκατασταθεί ο αγωγός East-West
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη ξεκινήσει τις εργασίες επισκευής του αγωγού. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, η λειτουργία του αναμένεται να αποκατασταθεί μερικώς μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ η πλήρης επαναφορά του δικτύου εκτιμάται ότι θα απαιτήσει έως και έξι εβδομάδες.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό θεωρείται κρίσιμο για την ομαλοποίηση των παραδόσεων προς την Ευρώπη. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες, τα διυλιστήρια που βασίζονται στο σαουδαραβικό πετρέλαιο θα πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού. Η ανάγκη αυτή μπορεί να αυξήσει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία και να προκαλέσει μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις τιμές του αργού πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης.
Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια παραλαμβάνουν συνήθως το σαουδαραβικό αργό μέσω του αιγυπτιακού λιμανιού Σίντι Κερίρ, στη Μεσόγειο. Το λιμάνι συνδέεται με την Ερυθρά Θάλασσα μέσω αγωγού, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο δίκτυο ιδιαίτερα σημαντικό για τη μεταφορά πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η θέση των ελληνικών διυλιστηρίων
Παρά τις ανησυχίες που προκαλεί η απόφαση της Saudi Aramco, τα ελληνικά διυλιστήρια δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο εφοδιασμού. Τα τελευταία χρόνια έχουν διαφοροποιήσει σημαντικά το μείγμα των προμηθευτών τους, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από μία μόνο χώρα ή μία συγκεκριμένη διαδρομή μεταφοράς.
Ελληνικές επιχειρήσεις προμηθεύονται αργό πετρέλαιο από διάφορες χώρες, όπως το Καζακστάν, η Λιβύη, το Ιράκ, η Νορβηγία και η Αίγυπτος. Παράλληλα, αξιοποιούνται φορτία από τη Βόρεια Θάλασσα, αλλά και σχιστολιθικό πετρέλαιο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαφοροποίηση αυτή προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και επιτρέπει στα διυλιστήρια να αντιδρούν ταχύτερα σε διαταραχές της αγοράς.
Επιπλέον, για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή δεν διαφαίνεται άμεσος κίνδυνος ανεπάρκειας καυσίμων. Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου επαρκούν για περίπου 90 ημέρες, προσφέροντας ένα σημαντικό περιθώριο ασφαλείας σε περίπτωση παρατεταμένων προβλημάτων στις εισαγωγές. Για τον λόγο αυτό, τα ελληνικά διυλιστήρια δεν θεωρούνται μεταξύ των πιθανότερων υποψηφίων να επηρεαστούν άμεσα από την προσωρινή διακοπή των παραδόσεων.
Πανικός στις αγορές και αναζήτηση εναλλακτικών φορτίων
Η είδηση για την αναστολή των παραδόσεων προκάλεσε κινητικότητα στην ευρωπαϊκή αγορά πετρελαίου. Ορισμένοι πελάτες της Saudi Aramco έσπευσαν να αναζητήσουν εναλλακτικές ποσότητες, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους και να αποφύγουν πιθανές ελλείψεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πολωνική Orlen SA, η οποία προκήρυξε περισσότερους από δέκα διαγωνισμούς μέσα σε λίγες ημέρες, με στόχο να εξασφαλίσει νέες προμήθειες αργού. Η κίνηση αυτή αποτυπώνει την ένταση που επικρατεί στην αγορά και την ανάγκη των διυλιστηρίων να διασφαλίσουν εγκαίρως τα φορτία τους.
