Η Ρωσία περιορίζει τις εκτιμήσεις της για την παραγωγή και τις εξαγωγές φυσικού αερίου, καθώς η Ευρώπη προετοιμάζεται να τερματίσει τις τελευταίες αγορές ρωσικού καυσίμου. Οι νέες προβλέψεις αποτυπώνουν τις βαθιές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και τη σημαντική συρρίκνωση των παραδοσιακών εμπορικών ροών μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με προσχέδιο κυβερνητικού εγγράφου που επικαλείται το Reuters, το ρωσικό υπουργείο Οικονομίας εκτιμά πλέον ότι η παραγωγή φυσικού αερίου θα είναι χαμηλότερη από την προηγούμενη πρόβλεψη. Παράλληλα, αναθεωρούνται προς τα κάτω οι εκτιμήσεις για τις εξαγωγές, τόσο μέσω αγωγών όσο και με τη μορφή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Μειωμένη πρόβλεψη για την παραγωγή φυσικού αερίου
Η ρωσική παραγωγή φυσικού αερίου αναμένεται να φτάσει τα 683,1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2026. Η εκτίμηση αυτή είναι μειωμένη κατά 5,3 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με την πρόβλεψη του Μαΐου.
Παρά τη νέα υποβάθμιση, η προβλεπόμενη παραγωγή παραμένει υψηλότερη από τα 662,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα που καταγράφηκαν το 2025. Ωστόσο, η τάση για τα επόμενα χρόνια εμφανίζεται ασθενέστερη από ό,τι αναμενόταν μέχρι σήμερα.
Ενδεικτικά, η πρόβλεψη για την παραγωγή του 2027 μειώθηκε από 711,3 σε 696,1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Η αναθεώρηση αυτή δείχνει ότι η Μόσχα δεν αναμένει άμεση επιστροφή στα επίπεδα παραγωγής που είχαν προβλεφθεί προηγουμένως, γεγονός που συνδέεται κυρίως με τη μειωμένη ζήτηση από την ευρωπαϊκή αγορά και τις δυσκολίες στην ανάπτυξη εναλλακτικών αγορών.
Οι εξαγωγές LNG αυξάνονται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό
Οι θαλάσσιες εξαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου αναμένεται να αυξηθούν από 30,3 εκατομμύρια τόνους το 2025 σε περίπου 35 εκατομμύρια τόνους το 2026. Παρότι η αύξηση αυτή υποδηλώνει ότι το LNG παραμένει σημαντικό εργαλείο για τη ρωσική ενεργειακή στρατηγική, η νέα πρόβλεψη είναι κατά 5,3 εκατομμύρια τόνους χαμηλότερη από την προηγούμενη.
Η Μόσχα αναμένει επίσης ότι οι εξαγωγές LNG θα συνεχίσουν να αυξάνονται τα επόμενα χρόνια, αλλά με πιο αργό ρυθμό. Οι περιορισμοί στις υποδομές, οι κυρώσεις, οι δυσκολίες χρηματοδότησης και η αβεβαιότητα γύρω από νέα έργα υγροποιημένου φυσικού αερίου περιορίζουν τις δυνατότητες ταχείας επέκτασης.
Το LNG έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία για τη Ρωσία, καθώς μπορεί να μεταφέρεται διά θαλάσσης σε αγορές εκτός Ευρώπης. Ωστόσο, η μετατόπιση αυτή δεν είναι απλή. Απαιτεί διαθέσιμα πλοία, τερματικούς σταθμούς, ασφαλιστική κάλυψη και πρόσβαση σε τεχνολογία, παράγοντες που επηρεάζονται από τις δυτικές κυρώσεις.
Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου έχει αλλάξει ριζικά
Οι εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μειώθηκαν κατά 44% το 2025, φτάνοντας μόλις τα 18 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα της δεκαετίας του 1970.
Η πτώση έγινε ακόμη πιο έντονη μετά το κλείσιμο της διαδρομής διαμετακόμισης μέσω Ουκρανίας. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της μεταβολής, οι εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη είχαν αγγίξει περίπου τα 180 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως κατά την περίοδο 2018-2019.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενισχύσει τις προσπάθειες διαφοροποίησης των προμηθευτών της, αυξάνοντας τις εισαγωγές LNG από άλλες χώρες και επενδύοντας σε νέες υποδομές αποθήκευσης και μεταφοράς. Παράλληλα, επιδιώκει να περιορίσει σταδιακά την εξάρτησή της από τη Ρωσία, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τις ρωσικές εξαγωγικές δυνατότητες.
Το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι η Ευρώπη ζημιώνεται οικονομικά, επειδή αγοράζει ακριβότερο φυσικό αέριο από την αγορά spot αντί για φθηνότερες ρωσικές προμήθειες. Η Μόσχα δηλώνει ότι είναι έτοιμη να επαναλάβει τις παραδόσεις προς την Ευρώπη, ακόμη και μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού Nord Stream, ένας από τους κλάδους του οποίου παραμένει άθικτος μετά τις εκρήξεις του Σεπτεμβρίου 2022.
Ωστόσο, η επαναφορά των ροών δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική δυνατότητα. Οι πολιτικές αποφάσεις, οι κυρώσεις, οι νέοι ευρωπαϊκοί κανονισμοί και η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών αποτελούν σημαντικά εμπόδια.
Πιέσεις και στον πετρελαϊκό τομέα
Η αναθεώρηση για το φυσικό αέριο έρχεται λίγο μετά τη μείωση της ρωσικής εκτίμησης για την παραγωγή πετρελαίου το 2026. Η νέα πρόβλεψη τοποθετεί την παραγωγή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών.
Παράλληλα, η Ρωσία αναθεώρησε προς τα κάτω και τις εκτιμήσεις για τις εξαγωγές καυσίμων κατά το τρέχον και το επόμενο έτος. Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν τις ευρύτερες πιέσεις που δέχεται ο ρωσικός ενεργειακός τομέας, ο οποίος αποτελεί βασική πηγή εσόδων για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι νέες εκτιμήσεις για την παραγωγή και τις εξαγωγές ενέργειας θα χρησιμοποιηθούν από τη ρωσική κυβέρνηση για την επικαιροποίηση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού έως το 2029. Η χαμηλότερη προσδοκώμενη παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου ενδέχεται να επηρεάσει τα δημόσια έσοδα, τις κρατικές δαπάνες και τον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής.
Η αναθεώρηση των προβλέψεων για το φυσικό αέριο αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία προσαρμόζεται σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα, όπου η ευρωπαϊκή αγορά δεν μπορεί πλέον να θεωρείται σταθερός και προβλέψιμος προορισμός. Παρά τις προσπάθειες στροφής προς το LNG και άλλες αγορές, η απώλεια των παλαιών ευρωπαϊκών ροών δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για την παραγωγή, τις εξαγωγές και τα δημόσια έσοδα της χώρας.
