Τι σημαίνει για δύο κορίτσια 13 και 14 ετών η προοπτική να αποχωριστούν το TikTok και το Instagram; Λίγο πριν από την εφαρμογή του μέτρου που προβλέπει την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027, η εκπομπή του ΕΡΤnews, «Συνδέσεις» τους έδωσε τον λόγο.
Δύο μαθήτριες της Α΄ και της Β΄ Γυμνασίου μίλησαν στη δημοσιογράφο Νίκη Κουτουλούλη για τον χρόνο που περνούν στο κινητό, τις ανησυχίες των γονιών τους, αλλά και όσα τους προσφέρουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: επικοινωνία με φίλους, κοινά ενδιαφέροντα και ακόμη και βοήθεια στα σχολικά μαθήματα.
Αναγνωρίζουν τους κινδύνους που κρύβει η χρήση των social media και καταλαβαίνουν τις ανησυχίες των γονιών τους, ωστόσο αμφισβητούν αν μια καθολική απαγόρευση είναι η λύση. Όπως εξηγούν, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελούν μόνο πηγή ψυχαγωγίας, αλλά και έναν τρόπο επικοινωνίας, ανταλλαγής απόψεων και γνώσεων.
Δείτε το βίντεο:
Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027
Με την εφαρμογή της ρύθμισης, το κατώτατο όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ορίζεται στα 15 έτη.
Ειδικότερα:
- Όριο ηλικίας τα 15 έτη: Οι ανήλικοι κάτω από το συγκεκριμένο όριο δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στη ρύθμιση.
- Έλεγχος ηλικίας από τις πλατφόρμες: Οι πάροχοι θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλους μηχανισμούς, ώστε να ελέγχεται αν οι χρήστες πληρούν το ηλικιακό όριο.
- Προστασία προσωπικών δεδομένων: Οι μέθοδοι επαλήθευσης θα πρέπει να περιορίζουν τη συλλογή δεδομένων και να διασφαλίζουν την ιδιωτικότητα των χρηστών.
- Χωρίς υποχρεωτική χρήση συγκεκριμένης εφαρμογής: Το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεδειγμένες επιλογές, χωρίς να αποκλείονται άλλες ισοδύναμες λύσεις που πληρούν τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Για την εφαρμογή του ορίου προβλέπεται, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, ειδικός κανόνας υπολογισμού της ηλικίας με βάση το ημερολογιακό έτος γέννησης. Η ακριβής εφαρμογή του κανόνα θα πρέπει να εξετάζεται με βάση το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Πώς θα μπλοκάρεται η πρόσβαση στα social media
Η εφαρμογή του μέτρου προϋποθέτει ότι οι ίδιες οι πλατφόρμες θα διαθέτουν μηχανισμούς για τον έλεγχο της ηλικίας των χρηστών τους.
Οι πάροχοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν λύσεις που είναι αποτελεσματικές και αξιόπιστες, αλλά ταυτόχρονα αναλογικές ως προς τα δεδομένα που απαιτούνται για την επαλήθευση.
Στόχος είναι να μπορεί να επιβεβαιώνεται αν ένας χρήστης είναι άνω ή κάτω του προβλεπόμενου ηλικιακού ορίου, χωρίς να είναι απαραίτητη η αποκάλυψη περισσότερων προσωπικών στοιχείων.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση αφορά τις πλατφόρμες και όχι αποκλειστικά τους γονείς. Η ευθύνη συμμόρφωσης των παρόχων δεν υποκαθίσταται από την εποπτεία που ασκεί η οικογένεια.
Ωστόσο, οι πρακτικές λεπτομέρειες για το πώς θα πραγματοποιείται ο έλεγχος σε κάθε υπηρεσία, καθώς και για το πώς θα αντιμετωπίζονται περιπτώσεις λανθασμένης εκτίμησης ηλικίας, εξαρτώνται από τις εφαρμοστέες διατάξεις και τις τεχνικές λύσεις που θα υιοθετηθούν.
Είναι υποχρεωτικό το Kids Wallet;
Όχι. Η ελληνική ρύθμιση δεν επιβάλλει αποκλειστικά τη χρήση του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet για την επαλήθευση της ηλικίας.
Οι δύο εφαρμογές παρουσιάζονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα, καθώς μπορούν να αξιοποιηθούν για την επιβεβαίωση ηλικιακών χαρακτηριστικών με τρόπο που αποσκοπεί στον περιορισμό της διαβίβασης προσωπικών δεδομένων.
Σύμφωνα με την προσέγγιση που έχει παρουσιάσει η κυβέρνηση, η επαλήθευση μπορεί να περιορίζεται στην επιβεβαίωση ότι ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο, χωρίς να κοινοποιείται κατ’ ανάγκη η ακριβής ημερομηνία γέννησής του.
Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες τεχνολογικές λύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας και του ενωσιακού δικαίου.
Το κρίσιμο στοιχείο, επομένως, δεν είναι η υποχρεωτική χρήση μιας συγκεκριμένης εφαρμογής, αλλά η αξιόπιστη επαλήθευση της ηλικίας με σεβασμό στην ιδιωτικότητα.
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση EU Kids Act
Η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αντίθετα, η ευρωπαϊκή πρόταση με την ονομασία EU Kids Act έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και επιδιώκει να διαμορφώσει ένα συνολικότερο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Στο πεδίο της περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο.
- Διαδικτυακά παιχνίδια.
- Καταστήματα εφαρμογών.
- Υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν ως ψηφιακοί συνομιλητές ή AI companions.
- Γενικοί συνομιλιακοί βοηθοί τεχνητής νοημοσύνης.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση προβλέπει διαφορετικές απαιτήσεις ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας και τους κινδύνους που μπορεί να δημιουργεί για τους ανηλίκους.
Σημαντική διαφορά είναι ότι το EU Kids Act αποτελεί ευρωπαϊκή πρόταση και όχι ήδη ισχύοντα ευρωπαϊκό κανονισμό. Η τελική μορφή των κανόνων και η σχέση τους με τις εθνικές ρυθμίσεις θα καθοριστούν μέσα από την ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία.
