Η Κίνα άσκησε έντονη κριτική στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια ομιλίας της στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, εκφράζοντας ανησυχία για τις πιέσεις που ασκούνται στο Ιράν και την Κούβα. Χωρίς να κατονομάσει ευθέως την Ουάσιγκτον, ο αντιπρόεδρος της Κίνας, Χαν Ζενγκ, ζήτησε τον σεβασμό της κυριαρχίας και της ασφάλειας των χωρών της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων των κρατών του Κόλπου. Παράλληλα, κάλεσε «τη σχετική χώρα» να σταματήσει τις απειλές εναντίον της Κούβας και να άρει τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις που, σύμφωνα με το Πεκίνο, επιβαρύνουν περαιτέρω την ανθρωπιστική κατάσταση στο νησί.
Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς διατυπώθηκαν λίγες ημέρες μετά τη θερμή συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ, στον Λευκό Οίκο. Η υποδοχή περιλάμβανε στρατιωτικές αεροπορικές επιδείξεις και επίσημο δείπνο, δημιουργώντας την εικόνα μιας προσπάθειας προσέγγισης μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων. Ωστόσο, η τοποθέτηση της Κίνας στον ΟΗΕ ανέδειξε ότι οι διαφωνίες τους σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής παραμένουν βαθιές.
Η Κίνα ζητά σεβασμό της κυριαρχίας στον Κόλπο
Ο Χαν Ζενγκ τόνισε ότι οι μεγάλες χώρες έχουν ιδιαίτερες ευθύνες για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Όπως ανέφερε, τα ισχυρά κράτη οφείλουν να πρωτοστατούν στην τήρηση των διεθνών κανόνων, στην υπεράσπιση του κράτους δικαίου και στην προώθηση μιας υπεύθυνης στάσης στις διεθνείς σχέσεις.
«Η Κίνα υποστηρίζει ότι η κυριαρχία και η ασφάλεια των χωρών της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων των χωρών του Κόλπου, πρέπει να γίνονται σεβαστές», δήλωσε ο Κινέζος αντιπρόεδρος. Η διατύπωση αυτή θεωρείται σαφής αναφορά στις εντάσεις που έχουν αυξηθεί στην περιοχή, αλλά και στις πιέσεις που δέχεται το Ιράν από την αμερικανική πολιτική.
Η Κίνα έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι διαφορές μεταξύ κρατών πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων, χωρίς απειλές χρήσης βίας ή μονομερείς ενέργειες. Το Πεκίνο επιδιώκει, παράλληλα, να ενισχύσει τον ρόλο του ως δύναμης που τάσσεται υπέρ μιας πολυπολικής διεθνούς τάξης, στην οποία οι αποφάσεις δεν θα καθορίζονται αποκλειστικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Η προειδοποίηση των ΗΠΑ για το Ιράν
Η παρέμβαση της Κίνας στον ΟΗΕ ήρθε μετά την προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Σι Τζινπίνγκ να μην παράσχει στήριξη στο Ιράν. Σύμφωνα με δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Κίνα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έλαβε διαβεβαιώσεις ότι το Πεκίνο δεν θα ενισχύσει την Τεχεράνη.
Η προειδοποίηση συνδέθηκε με αναφορές ότι η Κίνα είχε προμηθεύσει το Ιράν με φορητούς εκτοξευτές πυραύλων. Παράλληλα, υπήρξαν πληροφορίες ότι η Τεχεράνη είχε καταφέρει να παρακάμψει μέρος των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου, με τη βοήθεια κινεζικών δικτύων και εταιρειών.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία στην Ουάσιγκτον, η οποία θεωρεί ότι η οικονομική και υλικοτεχνική υποστήριξη προς το Ιράν μπορεί να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών κυρώσεων. Από την πλευρά της, η Κίνα έχει διατηρήσει εμπορικές και διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι οι μονομερείς κυρώσεις δεν αποτελούν νόμιμο ή αποτελεσματικό τρόπο επίλυσης διεθνών διαφορών.
Η έκκληση για άρση του αποκλεισμού στην Κούβα
Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν η τοποθέτηση του Χαν Ζενγκ για την Κούβα. «Η Κίνα καλεί τη σχετική χώρα να σταματήσει αμέσως να χρησιμοποιεί την απειλή βίας εναντίον της Κούβας και να άρει άμεσα και πλήρως τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις εναντίον της Κούβας», ανέφερε.
Η κινεζική πλευρά συνδέει τις αμερικανικές πιέσεις με τη σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης στο νησί. Το ηλεκτρικό δίκτυο της Κούβας κατέρρευσε ολοκληρωτικά νωρίτερα μέσα στον μήνα, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Η κρίση επηρέασε νοικοκυριά, επιχειρήσεις, νοσοκομεία και βασικές δημόσιες υπηρεσίες.
Το ενεργειακό σύστημα της χώρας αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρά προβλήματα. Οι παλαιωμένες μονάδες παραγωγής, η έλλειψη ανταλλακτικών και η ανεπαρκής συντήρηση έχουν καταστήσει το δίκτυο ιδιαίτερα ευάλωτο. Η έλλειψη καυσίμων έχει επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση, οδηγώντας σε εκτεταμένες και συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης.
Σύμφωνα με την Κίνα, ο αποκλεισμός πετρελαίου που επιβλήθηκε από τις ΗΠΑ και ξεκίνησε τον Ιανουάριο έχει εντείνει την κρίση, περιορίζοντας την ικανότητα της Κούβας να εξασφαλίσει τις απαραίτητες ενεργειακές προμήθειες. Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι οι κυρώσεις αποτελούν μέσο πολιτικής πίεσης προς την κουβανική κυβέρνηση.
Το μήνυμα του Πεκίνου για μια πολυπολική διεθνή τάξη
Ο Χαν Ζενγκ αξιοποίησε την ομιλία του και για να παρουσιάσει την Κίνα ως αξιόπιστο εταίρο των αναπτυσσόμενων χωρών. Υποστήριξε ότι όλα τα κράτη, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή την οικονομική τους ισχύ, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ισότιμα μέλη της διεθνούς κοινότητας.
«Η Κίνα υποστηρίζει ότι όλες οι χώρες, μεγάλες ή μικρές, είναι ίσα μέλη της διεθνούς κοινότητας και ότι οι παγκόσμιες υποθέσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται από όλους μέσω διαβουλεύσεων», δήλωσε.
Το μήνυμα αυτό αντανακλά τη γενικότερη προσπάθεια του Πεκίνου να ενισχύσει την επιρροή του στον παγκόσμιο Νότο και να προωθήσει ένα μοντέλο διεθνών σχέσεων που βασίζεται στον διάλογο, την κρατική κυριαρχία και την απόρριψη μονομερών παρεμβάσεων. Η κριτική προς τις ΗΠΑ για το Ιράν και την Κούβα εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές αντιλήψεις των δύο χωρών για την ασφάλεια, τις κυρώσεις και τη διεθνή νομιμότητα.
Με την παρέμβασή της στον ΟΗΕ, η Κίνα κατέστησε σαφές ότι, παρά τη διπλωματική προσέγγιση με την Ουάσιγκτον, εξακολουθεί να διαφωνεί με την αμερικανική πολιτική απέναντι στο Ιράν και την Κούβα. Το Πεκίνο επιμένει στον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών, στην άρση των μονομερών κυρώσεων και στην επίλυση των διεθνών κρίσεων μέσω διαβουλεύσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι εντάσεις αυτές θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις σχέσεις των δύο μεγάλων δυνάμεων.
