Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης απειλεί να αποκαλύψει τα μυστικά μας

Το ενδεχόμενο οικονομικής κατάρρευσης εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: τι θα συμβεί στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που έχουν συγκεντρώσει; Σε μια περίοδο κατά την οποία εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν chatbot για εργασία, ψυχαγωγία, συμβουλές ή προσωπικές συζητήσεις, οι συνομιλίες αυτές μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία σε περίπτωση πτώχευσης. Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν απειλεί, επομένως, μόνο επενδύσεις και επιχειρηματικά σχέδια. Ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο και τα προσωπικά μας μυστικά.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Character.ai, μιας πλατφόρμας που επιτρέπει στους χρήστες να συνομιλούν με ψηφιακούς χαρακτήρες και chatbot. Η εταιρεία κατέθεσε πρόσφατα αίτηση πτώχευσης, προκαλώντας ανησυχία σχετικά με την τύχη των μηνυμάτων, των συνομιλιών και των υπόλοιπων δεδομένων των χρηστών της. Όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC, όταν μια εταιρεία οδηγείται σε πτώχευση, οι πληροφορίες που έχει συλλέξει μπορεί να αποκτήσουν σημαντική εμπορική αξία και να αποτελέσουν αντικείμενο πώλησης.

Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης και η αξία των δεδομένων

Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν εδώ και καιρό για τη δημιουργία μιας «φούσκας» στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης. Το κόστος ανάπτυξης, εκπαίδευσης και λειτουργίας των σύγχρονων μοντέλων είναι εξαιρετικά υψηλό, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι όλες οι εταιρείες θα καταφέρουν να μετατρέψουν τις υπηρεσίες τους σε σταθερά κέρδη.

Εάν η φούσκα σκάσει, αρκετές επιχειρήσεις ενδέχεται να οδηγηθούν σε συγχωνεύσεις, εξαγορές ή οριστικό κλείσιμο. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τα δεδομένα των χρηστών μπορεί να περάσουν σε νέους ιδιοκτήτες ή να πωληθούν σε τρίτους. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά δεν είναι ξεκάθαρο ποιος θα αποκτήσει αυτές τις πληροφορίες, για ποιον σκοπό θα τις χρησιμοποιήσει και αν οι χρήστες θα έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν.

Η πώληση δεδομένων στο πλαίσιο μιας διαδικασίας πτώχευσης δεν είναι κάτι καινούργιο. Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει την κατάσταση πολύ πιο σοβαρή. Οι άνθρωποι τείνουν να αποκαλύπτουν περισσότερα σε ένα chatbot που μιλά με φυσικό και ανθρώπινο τρόπο. Μπορεί να μοιραστούν προσωπικά προβλήματα, πληροφορίες για την υγεία τους, οικογενειακές δυσκολίες, οικονομικά ζητήματα ή λεπτομέρειες για τη δουλειά τους.

«Όταν οι άνθρωποι συνομιλούν με ένα chatbot που έχει ανθρώπινη προσωπικότητα, συχνά μοιράζονται πολύ περισσότερες προσωπικές και ευαίσθητες πληροφορίες», εξηγεί η Κάλι Σρέντερ, διευθύντρια του Προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Electronic Privacy Information Center (EPIC).

Πώς τα chatbot μπορούν να αποκαλύψουν τα μυστικά μας

Η απειλή δεν αφορά μόνο όσους χρησιμοποιούν οι ίδιοι μια συγκεκριμένη πλατφόρμα. Οι χρήστες συχνά αναφέρουν στις συνομιλίες τους φίλους, συγγενείς, συνεργάτες ή συναδέλφους. Έτσι, ένα άτομο μπορεί να περιλαμβάνεται σε μια βάση δεδομένων χωρίς να έχει δημιουργήσει ποτέ λογαριασμό ή να έχει χρησιμοποιήσει chatbot.

Στην περίπτωση της Character.ai, η εταιρεία συμφώνησε, ενώ βρίσκεται σε διαδικασία πτώχευσης, να πουλήσει ορισμένα από τα περιουσιακά της στοιχεία στην Disney έναντι 20 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα δεδομένα των χρηστών δεν περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, η Character.ai μπορεί να διαθέσει τα δεδομένα της σε άλλους αγοραστές.

Η εξέλιξη προκάλεσε αντιδράσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σαράντα γενικοί εισαγγελείς πολιτειών κατέθεσαν κοινή παρέμβαση, ζητώντας από τον δικαστή να λάβει μέτρα για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας των παιδιών. Παρότι πρόκειται για σημαντική πρωτοβουλία, παραμένει αβέβαιο αν τα αιτήματα αυτά θα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.

«Χωρίς ισχυρότερες εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικότητας στις ΗΠΑ, οι δυνατότητες παρέμβασης είναι περιορισμένες», σημειώνει η Μελίσα Τζέικομπι, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας.

Τα «ψιλά γράμματα» στις πολιτικές απορρήτου

Οι πολιτικές απορρήτου υποτίθεται ότι ενημερώνουν τους χρήστες για τα δεδομένα που συλλέγει μια εταιρεία και τον τρόπο με τον οποίο αυτά αξιοποιούνται. Ωστόσο, η νομική διατύπωση είναι συχνά περίπλοκη και γεμάτη εξαιρέσεις. Αν κάποιος διαβάσει προσεκτικά τα σχετικά κείμενα, μπορεί να διαπιστώσει ότι οι εταιρείες διατηρούν σημαντικά περιθώρια χρήσης, μεταφοράς ή αξιοποίησης των δεδομένων.

«Η πτώχευση αναφέρεται συχνά ως μία από αυτές τις εξαιρέσεις», εξηγεί η Σρέντερ. «Μόλις μια εταιρεία κηρύξει πτώχευση, πολλές από τις εγγυήσεις που θεωρούσατε ότι σας προστατεύουν μπορεί ξαφνικά να πάψουν να ισχύουν».

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες, κυρίως μέσω του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και στην Ευρώπη, τα δεδομένα μπορεί να μεταβιβαστούν στο πλαίσιο μιας διαδικασίας πτώχευσης. Ο νέος ιδιοκτήτης συνήθως οφείλει να τηρεί τους όρους της αρχικής πολιτικής απορρήτου, όμως αυτοί οι όροι μπορεί να επιτρέπουν ευρεία χρήση των πληροφοριών.

Η πολιτική απορρήτου της Character.ai προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη χρήση δεδομένων για τη δημιουργία νέων λειτουργιών, την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, την ανάπτυξη αλγορίθμων και τη δημιουργία προφίλ χρηστών για στοχευμένη διαφήμιση. Επομένως, ένας αγοραστής θα μπορούσε να αξιοποιήσει τα δεδομένα για παρόμοιους σκοπούς.

Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε τα δεδομένα σας

Η πιο άμεση ενέργεια είναι να διαγράψετε τις συνομιλίες, τα αρχεία και τον λογαριασμό σας από υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιείτε πλέον. Η Character.ai έχει δημοσιεύσει σχετικές οδηγίες στο πλαίσιο της ανακοίνωσης για την πτώχευσή της. Παρότι δεν υποχρεούνται όλες οι εταιρείες, σε κάθε δικαιοδοσία, να προσφέρουν δυνατότητα διαγραφής, πολλές παρέχουν αυτή την επιλογή σε όλους τους χρήστες.

Καλό είναι επίσης να ελέγξετε τις ρυθμίσεις απορρήτου, να απενεργοποιήσετε τη χρήση των συνομιλιών σας για την εκπαίδευση μοντέλων, όπου αυτό είναι δυνατό, και να αποφεύγετε την αποστολή ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών. Μην κοινοποιείτε σε chatbot κωδικούς πρόσβασης, αριθμούς ταυτότητας, τραπεζικά στοιχεία ή δεδομένα υγείας.

Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί τελικά να αποδειχθεί όχι μόνο οικονομικό αλλά και κοινωνικό πρόβλημα. Όσο περισσότερα μυστικά εμπιστευόμαστε σε ψηφιακές πλατφόρμες, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη των εταιρειών να τα προστατεύουν — και τόσο πιο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε τι συμβαίνει με τα δεδομένα μας όταν αυτές αποτυγχάνουν.