Η αρμενική πρωτεύουσα μετατράπηκε σήμερα σε επίκεντρο της ευρωπαϊκής διπλωματίας, υποδεχόμενη την 8η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (ΕΠΚ) στο συγκρότημα Καρέν Ντεμιρτσιάν. Συμπροεδρεύουν ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και ο Αρμένιος Πρωθυπουργός, Νικόλ Πασινιάν, με σύνθημα «Building the Future: Unity and Stability in Europe». Συνολικά 48 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων προσκλήθηκαν, ενώ για αύριο Τρίτη, 6 Μαΐου, έχει προγραμματιστεί η πρώτη διμερής Σύνοδος Κορυφής ΕΕ-Αρμενίας.
Η συζήτηση διαρθρώνεται σε τέσσερις άξονες: ανθεκτικότητα των δημοκρατιών, υβριδικές απειλές (κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, ξένη παρέμβαση), συνδεσιμότητα στις μεταφορές, την ενέργεια και τον ψηφιακό τομέα, και οικονομική ασφάλεια στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Στο πάνελ συνδεσιμότητας/πράσινης μετάβασης συμπροεδρεύουν ο Πετέρι Όρπο από τη Φινλανδία και ο Έντι Ράμα από την Αλβανία, ενώ ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης συντονίζει διαδραστικό πάνελ «ευρωπαϊκής συνοχής» με τους ηγέτες Γαλλίας, Ιταλίας και Ηνωμένου Βασιλείου.
Την Ελλάδα εκπροσωπεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, συνοδευόμενος από τον υφυπουργό Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη, τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στην ΕΕ Πρέσβη Ιωάννη Βράιλα και τον Πρέσβη της Ελλάδας στην Αρμενία Χρήστο Σοφιανόπουλο. Πριν από την έναρξη των εργασιών, ο κ. Τασούλας κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο της Αρμενικής Γενοκτονίας (Τσιτσερνακαμπέρντ) και αναφέρθηκε σε δήλωσή του στους «βαθείς ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας–Αρμενίας» και στην κοινή προσήλωση στις δημοκρατικές αξίες και το διεθνές δίκαιο, υπενθυμίζοντας τα «παρόμοια δραματικά βιώματα» των δύο λαών.
Ουκρανία και άμυνα
Η εμβληματικότερη παρουσία είναι αυτή του Ουκρανού Προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αναμένει συντονισμό για την υλοποίηση του ευρωπαϊκού δανείου των 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι το Λονδίνο εισέρχεται σε διαπραγματεύσεις με την ΕΕ για συμμετοχή στο εν λόγω δάνειο, με παράλληλο άνοιγμα και σε βρετανικές αμυντικές εταιρείες. Παρόντες είναι ακόμη ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης Αλέν Μπερσέ και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ Φεριντούν Σινιρλίογλου.
Καναδικό «ντεμπούτο» και οι μεγάλες απουσίες
Πρώτη φορά συμμετέχει ηγέτης μη ευρωπαϊκής χώρας σε συνάντηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας. Πρόκεται για τον Πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, που αξιωματούχος της ΕΕ παρομοίασε, με χιούμορ, με την περίπτωση της Αυστραλίας στη Eurovision. Μια προσωρινή πρόσκληση που μπορεί να γίνει μόνιμη συνήθεια.
Η εικόνα ωστόσο σκιάζεται από τρεις σημαντικές απουσίες. Ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, τελικά συνδέθηκε με την ολομέλεια μέσω βίντεο, σύμφωνα με το πρακτορείο Trend του Μπακού, ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν παρευρέθηκε. Η Άγκυρα εκπροσωπείται από τον Αντιπρόεδρο Τζεβντέτ Γιλμάζ. Σπάνια εικόνα και η απουσία του Καγκελάριου της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, που επικαλέστηκε «άλλες υποχρεώσεις». Η Γερμανία εκπροσωπείται de facto από τον Εμμανουέλ Μακρόν.
Στο περιθώριο, ο Γάλλος Πρόεδρος πραγματοποιεί επισκέψεις στο Τσιτσερνακαμπέρντ, στο Ματεναντάραν και στο Γκιουμρί (μνήμη του σεισμού του 1988), κλείνοντας με τη συναυλία «Μουσική Γέφυρα: Αρμενία–Γαλλία».
Η Πρόεδρος της Βουλγαρίας Ιλιάνα Γιότοβα υπέγραψε με τον κ. Πασινιάν διακήρυξη στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, αξιωματούχοι της ΕΕ εξέφρασαν δυσαρέσκεια για την επιμονή του Ερεβάν να αποκλειστούν εντελώς οι ερωτήσεις δημοσιογράφων μετά τις δηλώσεις, ενδεχομένως λόγω των επερχόμενων βουλευτικών εκλογών στην Αρμενία, στις 7ης Ιουνίου.
Η σκιά της Μόσχας και η αυριανή διμερής
Η όλη σκηνοθεσία -μια ΕΠΚ στο Γερεβάν, πέντε ημέρες πριν την 9η Μαΐου στη Μόσχα, σε χώρα που έχει «παγώσει» τη συμμετοχή της στον Οργανισμός Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) από το 2024- διαβάζεται και ως μήνυμα προς τη Ρωσία. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε τον Απρίλιο τον κ. Πασινιάν πως δεν είναι δυνατή η ταυτόχρονη συμμετοχή σε τελωνειακή ένωση με την ΕΕ και την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση.
Αύριο, Τρίτη, οι κ.κ. Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα εκπροσωπήσουν την Ένωση στην πρώτη διμερή Σύνοδο ΕΕ-Αρμενίας, με βασικό αναμενόμενο αποτέλεσμα την εκκίνηση Εταιρικής Σχέσης Συνδεσιμότητας (μεταφορές, ενέργεια, ψηφιακά). Στο τραπέζι θα τεθεί η εφαρμογή της κοινής δήλωσης Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν της 8ης Αυγούστου 2025 στον Λευκό Οίκο και η οδός TRIPP («Trump Route for International Peace and Prosperity») που θα διασχίζει την αρμενική επικράτεια. Η επόμενη Σύνοδος της ΕΠΚ θα φιλοξενηθεί τον Νοέμβριο του 2026 στην Ιρλανδία, καθώς η χώρα θα έχει την Προεδρία στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
