Η Ευρώπη μπροστά σε νέο αγώνα δρόμου με την Ασία για το φυσικό αέριο, λέει ο Εξάρχου στους FT
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε έναν νέο αγώνα δρόμου με την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων LNG ενόψει του χειμώνα 2026-2027, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, σε συνέντευξή του στη δημοσιογράφο των Financial Times, Verity Ratcliffe.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ρεπορτάζ της βρετανικής εφημερίδας για τη διεθνή ζήτηση φυσικού αερίου και τις προοπτικές της αγοράς LNG. Ο κ. Εξάρχου είχε εκτιμήσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναγκαζόταν να επανεξετάσει την εφαρμογή του Κανονισμού για το Μεθάνιο, λόγω της αυξημένης ζήτησης για υγροποιημένο φυσικό αέριο, των δυσκολιών στην προμήθεια και των πληθωριστικών πιέσεων που προκαλούν οι υψηλές τιμές ενέργειας.
Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν σχεδιάζει να αναβάλει την έναρξη εφαρμογής του επίμαχου κανονισμού, η οποία είχε προγραμματιστεί για την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η Ευρώπη και ο νέος ανταγωνισμός για το LNG
Ο Κανονισμός 1787/2024 έχει ως βασικό στόχο τη μείωση των εκπομπών μεθανίου και προβλέπει αυστηρές υποχρεώσεις συμμόρφωσης για τους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η εφαρμογή του σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στην αγορά φυσικού αερίου θα μπορούσε να δυσχεράνει περαιτέρω την προμήθεια LNG και να αυξήσει το κόστος για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Στην απόφαση για την αναβολή προηγήθηκαν παρεμβάσεις κρατών-μελών, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία. Οι κυβερνήσεις ανησυχούν για τις εξαιρετικά υψηλές τιμές ενέργειας, οι οποίες επιβαρύνονται από την ένταση στην περιοχή του Κόλπου και τις εξελίξεις στα στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Το ρεπορτάζ των Financial Times επισημαίνει ότι η Ευρώπη ετοιμάζεται να ανταγωνιστεί άμεσα ασιατικές χώρες για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ η ανάγκη για εισαγωγές είναι μεγαλύτερη από το συνηθισμένο. Την ίδια στιγμή, οι αγοραστές στην Ασία εμφανίζονται πρόθυμοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές, προκειμένου να προστατεύσουν τις οικονομίες τους από πιθανές ελλείψεις.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν φαύλο κύκλο: όσο αυξάνεται η ζήτηση, τόσο ενισχύεται ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία και, τελικά, τόσο υψηλότερα διαμορφώνονται οι τιμές.
Σε υψηλά επίπεδα οι τιμές του φυσικού αερίου
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η τιμή του LNG έχει υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου. Στη διεθνή αγορά Platts JKM, η οποία αποτελεί το ασιατικό αντίστοιχο του ευρωπαϊκού δείκτη TTF, η τιμή έχει πλησιάσει τα 30 δολάρια ανά MMBtu.
Στην Ευρώπη, η αντίστοιχη τιμή για παραδόσεις φυσικού αερίου διαμορφώνεται σε λίγο κάτω από τα 25 δολάρια ανά MMBtu. Σε όρους ενέργειας, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 90 ευρώ ανά MWh στην Ασία, έναντι περίπου 75 ευρώ ανά MWh στην Ευρώπη.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο ανταγωνισμός μπορεί να ενταθεί τους επόμενους μήνες, καθώς οι αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες έχουν πλέον προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον υψηλής μεταβλητότητας και είναι έτοιμες να καταβάλουν περισσότερα για να εξασφαλίσουν ενεργειακές προμήθειες.
Χώρες όπως η Ινδία και το Πακιστάν αγοράζουν ήδη πολλαπλά φορτία LNG σε υψηλές τιμές. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν είχε παρατηρηθεί με την ίδια ένταση το 2022, όταν οι τιμές είχαν επίσης εκτοξευθεί. Η αυξημένη αγοραστική διάθεση στην Ασία ενισχύει την εκτίμηση ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να πληρώσει ακόμη περισσότερο για να καλύψει τις ανάγκες της κατά τον επόμενο χειμώνα.
Μακροχρόνιες συμφωνίες έναντι της αγοράς spot
Καθοριστικό ρόλο στην πορεία των τιμών θα διαδραματίσει η στάση της Κίνας. Εάν η κινεζική αγορά επιστρέψει δυναμικά στην αγορά spot και αρχίσει να απορροφά μεγάλες ποσότητες LNG, ένα μέρος των φορτίων που προορίζονταν για την Ευρώπη ενδέχεται να κατευθυνθεί προς την Ασία.
Παράλληλα, μια πιθανή μείωση των ναύλων μεταφοράς θα μπορούσε να διευκολύνει τη μετακίνηση φορτίων προς τις ασιατικές αγορές, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό. Σε περίπτωση που η ένταση στον Κόλπο συνεχιστεί, οι τιμές στον δείκτη Platts JKM εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 35 δολάρια ανά MMBtu, δηλαδή περίπου 105 ευρώ ανά MWh.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετές ασιατικές χώρες στρέφονται στη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της αγοράς spot και να αποφύγουν έναν μελλοντικό ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές.
Σε αντίθεση με τις τιμές spot, οι τιμές των μακροχρόνιων συμφωνιών έχουν παραμείνει σχετικά σταθερές. Η τάση αυτή συνδέεται με την αναμενόμενη αύξηση της παγκόσμιας δυναμικότητας παραγωγής LNG τα επόμενα χρόνια, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διεύρυνση της αμερικανικής παραγωγής αποτελεί κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής των εταιρειών του κλάδου και αναμένεται να ενισχύσει την προσφορά στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο, ο Κανονισμός για το Μεθάνιο μπορεί να λειτουργήσει ως εμπόδιο στη σύναψη μακροχρόνιων συμφωνιών από ευρωπαϊκές εταιρείες. Κράτη-μέλη και εισαγωγείς φοβούνται ότι η εφαρμογή του θα δημιουργούσε πρόσθετες απαιτήσεις και κινδύνους συμμόρφωσης για τα συμβόλαια που θα υπογράφονταν σήμερα, αλλά θα εκτελούνταν τα επόμενα χρόνια.
Η αναβολή του Κανονισμού 1787/2024 αποτυπώνει, επομένως, τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στους κλιματικούς στόχους της Ευρώπης και στην ανάγκη διασφάλισης επαρκούς και οικονομικά βιώσιμου φυσικού αερίου. Όπως προκύπτει από την ανάλυση των Financial Times και τις εκτιμήσεις του Αλέξανδρου Εξάρχου, ο ανταγωνισμός Ευρώπης και Ασίας για το LNG αναμένεται να παραμείνει έντονος, με τις τιμές και την ενεργειακή ασφάλεια να βρίσκονται στο επίκεντρο τους επόμενους μήνες.
