Η επιδείνωση στις σχέσεις του Λευκού Οίκου με την Ουκρανία αποκτά ολοένα πιο έντονο εκλογικό, ενεργειακό και γεωπολιτικό χαρακτήρα, σύμφωνα με ανάλυση του CNN. Η νέα κρίση μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου εκδηλώθηκε με αφορμή τις επιθέσεις της Ουκρανίας εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, αλλά και τον περιορισμό ενός κρίσιμου στρατιωτικού συστήματος που λειτουργεί μέσω της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink του Ίλον Μασκ.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι το Κίεβο θα συνεχίσει να πλήττει ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, επιδιώκοντας να αυξήσει την πίεση στη Μόσχα. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, έχει υποστηρίξει ότι οι επιθέσεις αυτές συμβάλλουν στην άνοδο των τιμών των ορυκτών καυσίμων, προκαλώντας πολιτικό κόστος στην αμερικανική κυβέρνηση ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων.
Η επιδείνωση στις σχέσεις του Λευκού Οίκου με την Ουκρανία
Η νέα ρήξη αποτυπώνει μια δύσκολη πραγματικότητα για την Ουκρανία. Η προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τις επιπτώσεις από την άνοδο του ενεργειακού κόστους, αλλά και από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, φαίνεται να καθιστά ακόμη πιο δύσκολη και επικίνδυνη τη συνέχιση της ουκρανικής στρατιωτικής στρατηγικής.
Σε συνέντευξή του την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, ο Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Ουκρανού προέδρου, δηλώνοντας: «Δεν είμαι μεγάλος θαυμαστής του Ζελένσκι. Έχει καταστρέψει τη χώρα. Τον βρίσκω πιο δύσκολο να τον αντιμετωπίσεις από τον Πούτιν».
Η δημόσια αυτή αντιπαράθεση δεν είναι πρωτοφανής. Ο Ζελένσκι είχε βρεθεί ξανά στο επίκεντρο πολιτικής σύγκρουσης με τον Τραμπ σε περίοδο αμερικανικών εκλογών. Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας το 2019, ο τότε Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να χρησιμοποίησε την προοπτική παροχής στρατιωτικής βοήθειας, προκειμένου να πιέσει τον Ουκρανό ηγέτη να ξεκινήσει έρευνα για τον Τζο Μπάιντεν και τον γιο του, Χάντερ. Η υπόθεση οδήγησε στην πρώτη παραπομπή του Τραμπ σε δίκη.
Πώς ξέσπασε η νέα κρίση μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου
Η πρόσφατη αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία για την αγορά ντίζελ από τη Ρωσία, παρακάμπτοντας τις υφιστάμενες κυρώσεις. Στη συνέχεια, η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποίησε την Ουκρανία ότι θα μπορούσε να διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών για στρατιωτικές επιχειρήσεις και να εμποδίσει τις ευρωπαϊκές αγορές αμερικανικών όπλων, εάν το Κίεβο δεν σταματούσε τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Υπό την πίεση αυτή, ο Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με επίκεντρο τις ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, στη συνέχεια άφησε να εννοηθεί ότι δεν είχε ενημερώσει εγκαίρως τις δύο πλευρές για τη συγκεκριμένη συμφωνία.
Η Ουκρανία φέρεται να τήρησε την εύθραυστη εκεχειρία, όμως η Ρωσία εξαπέλυσε καταστροφικές επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον ουκρανικών ενεργειακών υποδομών. Οι επιθέσεις άφησαν περίπου 600.000 ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι η κυβέρνησή του δεν είχε λάβει από τις Ηνωμένες Πολιτείες τη συνήθη έγκαιρη προειδοποίηση για επικείμενη ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους. Στο Κίεβο επικρατεί έντονη απογοήτευση, καθώς οι συνεχείς ρωσικές επιθέσεις εναντίον αμάχων δεν προκάλεσαν, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, ανάλογη δημόσια καταδίκη από την Ουάσινγκτον.
Έχοντας εξαντλήσει την υπομονή του, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε την επανέναρξη των επιθέσεων εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, με στόχο να αυξήσει την πίεση στον Βλαντίμιρ Πούτιν. Παράλληλα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι εξετάζουν νέες συμφωνίες με τον Ρώσο πρόεδρο, πιθανώς στον τομέα του φυσικού αερίου. Ο ίδιος προέβλεψε ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ήταν δημοφιλής στην αμερικανική κοινή γνώμη.
Το Starshield και ο περιορισμός των ουκρανικών drones
Το μυστήριο γύρω από το Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή της υπηρεσίας Starlink της SpaceX, ενίσχυσε την ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου. Παράλληλα, ανέδειξε σημαντικά ερωτήματα για τον ρόλο των ιδιωτικών τεχνολογικών εταιρειών στις σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις.
Οι περιορισμοί στη λειτουργία του συστήματος φέρεται να επιβράδυναν ουκρανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, περιόρισαν την ικανότητα του ουκρανικού επιτελείου να επικοινωνεί αποτελεσματικά και να συντονίζει πολεμικά αεροσκάφη και ελικόπτερα. Η εξέλιξη αυτή προσέφερε σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα στις ρωσικές δυνάμεις.
Το βασικό ερώτημα στην Ουάσινγκτον αφορά το ποιος έδωσε την εντολή για τον περιορισμό του Starshield. Ο Ίλον Μασκ ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση του συστήματος αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο.
Ωστόσο, δύο ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CNN, υπό καθεστώς ανωνυμίας, ότι η εντολή δεν προήλθε απευθείας από τον Τραμπ. Αντίθετα, το Reuters μετέδωσε ότι η απόφαση προήλθε από τον Λευκό Οίκο, επικαλούμενο δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό αξιωματούχο που είχε ενημερωθεί για την υπόθεση.
Οι αμφιβολίες για τα κίνητρα του Τραμπ
Οι επικριτές του Αμερικανού προέδρου υποστηρίζουν ότι η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ αποτελεί ακόμη μία ένδειξη πολιτικής κατευνασμού απέναντι στον Πούτιν. Εκτιμούν ότι η συμφωνία δεν θα μειώσει ουσιαστικά τις τιμές των καυσίμων πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Αν εφαρμοστεί πλήρως, όμως, θα μπορούσε να αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στη ρωσική οικονομία, έπειτα από χρόνια διεθνών κυρώσεων, και ενδεχομένως να ενισχύσει τη ρωσική πολεμική μηχανή. Η συμφωνία προκαλεί ερωτήματα και σε στρατηγικό επίπεδο, καθώς η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η Ρωσία παρείχε στο Ιράν πληροφορίες για τις θέσεις αμερικανικών πλοίων, αεροσκαφών και χερσαίων δυνάμεων κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.
Παράλληλα, η Μόσχα κατηγορείται για επιχειρήσεις δολιοφθοράς και παρενόχλησης εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Ο επικεφαλής της MI5, της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας, προειδοποίησε ότι η Ρωσία έχει καταστεί «ο υπ’ αριθμόν ένα επιτιθέμενος», διεξάγοντας εκστρατεία υβριδικού πολέμου εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου και των συμμάχων του.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια διαφορετική ερμηνεία της πολιτικής του Τραμπ. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι ο πρόεδρος τοποθετεί την εκλογική του επιβίωση πάνω από την ασφάλεια, την προστασία και τις ζωές του ουκρανικού λαού. Όπως δήλωσε στο CNN ο Τομ Κίτινγκ, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών και Ασφάλειας στο Βασιλικό Ινστιτούτο Ηνωμένων Υπηρεσιών, αυτή η διάσταση δεν θα πρέπει να αγνοηθεί ούτε από τους ψηφοφόρους ούτε από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Η επιδείνωση στις σχέσεις του Λευκού Οίκου με την Ουκρανία δεν αποτελεί, επομένως, απλώς μια διπλωματική διαφωνία. Συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή πολιτική, τις στρατιωτικές ανάγκες του Κιέβου, τη στάση απέναντι στη Ρωσία και τις πολιτικές προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης ενόψει των εκλογών. Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, το εκλογικό άρωμα της κρίσης γίνεται ολοένα πιο έντονο, ενώ οι συνέπειές της ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά και τη συνολική ισορροπία ασφαλείας στην Ευρώπη.
