Η δημοσιονομική πειθαρχία, η ισχυρή ανάπτυξη και η σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών έχουν ενισχύσει σημαντικά την αξιοπιστία της Ελλάδας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, η περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διαρκή βελτίωση της ποιότητας των θεσμών και της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Το μήνυμα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο της ετήσιας συνάντησης του οίκου αξιολόγησης Scope, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 24 Σεπτεμβρίου 2026. Ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να φθάσει στην αξιολόγηση Α πριν από το 2030, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις, θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του κράτους και θα διατηρηθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.
Η αξιολόγηση Α εξαρτάται από τη βελτίωση των θεσμών
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος υπογράμμισε ότι η δημοσιονομική εξυγίανση και οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα για την ελληνική οικονομία. Δεν επαρκούν, όμως, από μόνοι τους για μια νέα μεγάλη αναβάθμιση. Οι οίκοι αξιολόγησης εξετάζουν πλέον με μεγαλύτερη προσοχή την ποιότητα των θεσμών, την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης και τη σταθερότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον τομέα της δικαιοσύνης. Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη έχει ήδη συμβάλει στη μείωση του μέσου χρόνου έκδοσης πρωτόδικης απόφασης, ο οποίος διαμορφώνεται πλέον περίπου στον έναν χρόνο, έναντι περισσότερων από δύο ετών στο παρελθόν.
Η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης ενισχύει την ασφάλεια δικαίου, περιορίζει την αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις και βελτιώνει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Για τον λόγο αυτό, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στον συγκεκριμένο τομέα θεωρείται κρίσιμη για την επίτευξη της αξιολόγησης Α.
Υψηλότερη ανάπτυξη από την ευρωζώνη
Ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρθηκε και στις οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας, οι οποίες παραμένουν ισχυρές παρά τις εξωτερικές αναταράξεις, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την αυξημένη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Την ίδια περίοδο, η αντίστοιχη αύξηση στην ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 1,2%. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας, η οποία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο όρο των χωρών της νομισματικής ένωσης.
Κατά τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, η επίδοση αυτή αντανακλά μια σειρά παραγόντων: τη δημοσιονομική εξυγίανση, την ανάκαμψη και εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την αύξηση των επενδύσεων και τις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια.
Η αγορά τιμολογεί την Ελλάδα κοντά στην κατηγορία Α
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας το 2023 είχε άμεσες και μετρήσιμες επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου. Ο Γιάννης Στουρνάρας υπενθύμισε ότι μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος προέβλεπε μείωση περίπου 70 μονάδων βάσης στη διαφορά απόδοσης των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών.
Έκτοτε, το περιθώριο έχει υποχωρήσει περίπου κατά 60 μονάδες βάσης. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές αξιολογούν πλέον την Ελλάδα πιο θετικά και την τιμολογούν πλησιέστερα στις χώρες της κατηγορίας Α παρά στις χώρες της κατηγορίας ΒΒΒ.
Η συγκεκριμένη εικόνα δεν προδικάζει, βεβαίως, τις μελλοντικές αποφάσεις των οίκων αξιολόγησης. Αποτελεί, όμως, ένδειξη ότι η ελληνική οικονομία έχει βελτιώσει ουσιαστικά τη θέση της στις αγορές και ότι η αξιολόγηση Α αποτελεί πλέον έναν ρεαλιστικό μεσοπρόθεσμο στόχο.
Καθοριστικό ρόλο στις προηγούμενες αναβαθμίσεις διαδραμάτισαν τα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους και η μείωση του πολιτικού κινδύνου. Οι προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι η ευνοϊκή δυναμική του χρέους μπορεί να διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς το κόστος εξυπηρέτησής του αναμένεται να παραμείνει χαμηλότερο από τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ.
Ο ρόλος των οίκων αξιολόγησης στην Ευρώπη
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρθηκε, επίσης, στον ευρύτερο ρόλο των οίκων αξιολόγησης στην ευρωπαϊκή οικονομία. Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει την εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και τη μεγαλύτερη αξιοποίηση της χρηματοδότησης μέσω των αγορών, οι ανεξάρτητες αξιολογήσεις μπορούν να περιορίσουν την ασυμμετρία πληροφόρησης.
Με αυτόν τον τρόπο, διευκολύνεται η διασυνοριακή ροή κεφαλαίων και ενισχύεται η πρόσβαση επιχειρήσεων και κρατών σε χρηματοδότηση. Παράλληλα, ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε ότι η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να ενισχύσει τη διεθνή της θέση μέσα από κοινές εκδόσεις ασφαλών ευρωπαϊκών ομολόγων.
Η Scope αποτελεί τον πρώτο ευρωπαϊκό οίκο αξιολόγησης που έγινε αποδεκτός από το Ευρωσύστημα στο πλαίσιο του ECAF. Η συμμετοχή της στον ευρωπαϊκό μηχανισμό αξιολόγησης ενισχύει τον ανταγωνισμό στον κλάδο και συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο διαφοροποιημένης αγοράς αξιολογήσεων.
