Το πρώτο από τα τρία αεροσκάφη αναμένεται να παραδοθεί το 2027 και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να ενταχθεί στην 112 Πτέρυγα Μάχης, στην Ελευσίνα. Πρόκειται για την πρώτη προμήθεια νέων μεταγωγικών αεροσκαφών από την Ελλάδα έπειτα από περισσότερο από δύο δεκαετίες, με στόχο την ανανέωση των δυνατοτήτων μεταφοράς προσωπικού και στρατιωτικού υλικού, αλλά και την απόκτηση μιας νέας επιχειρησιακής ικανότητας: του εναέριου ανεφοδιασμού.
Ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η χώρα αποκτά για πρώτη φορά αεροσκάφος το οποίο μπορεί να λειτουργήσει και ως ιπτάμενο τάνκερ, διευρύνοντας τις επιλογές της Πολεμικής Αεροπορίας για την υποστήριξη μαχητικών αεροσκαφών και την εκτέλεση αποστολών μεγαλύτερης διάρκειας.
Η συμφωνία δεν περιορίζεται στην παράδοση των τριών αεροσκαφών. Περιλαμβάνει επίσης υπηρεσίες εκπαίδευσης, τεχνικής υποστήριξης και εφοδιαστικής μέριμνας, με την Πορτογαλία να αναλαμβάνει σημαντικό ρόλο στη μεταφορά τεχνογνωσίας και στην αρχική επιχειρησιακή υποστήριξη του νέου ελληνικού στόλου.
Η ανακοίνωση της Embraer: «Μας τιμά η απόφαση της Ελλάδας»
Με ανακοίνωσή της μετά την υπογραφή της συμφωνίας, η βραζιλιάνικη Embraer χαιρέτισε την επιλογή της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι το KC-390 Millennium ενισχύει συνεχώς την παρουσία του στις αεροπορικές δυνάμεις των χωρών του ΝΑΤΟ.
«Μας τιμά η απόφαση της Ελλάδας να αποκτήσει το KC-390 Millennium», ανέφερε η εταιρεία, τονίζοντας ότι η ελληνική επιλογή αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης στις επιχειρησιακές δυνατότητες του αεροσκάφους.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Embraer Defense & Security, Μπόσκο ντα Κόστα Τζούνιορ, υποστήριξε ότι οι επιδόσεις, η αξιοπιστία και η οικονομική αποδοτικότητα του KC-390 το καθιστούν ιδιαίτερα ανταγωνιστική επιλογή για τις αεροπορικές δυνάμεις που επιδιώκουν να ενισχύσουν τις δυνατότητες στρατιωτικών μεταφορών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συμφωνία θα επιτρέψει στην Ελλάδα να ενισχύσει τόσο τις δυνατότητες αερομεταφοράς όσο και εκείνες του εναέριου ανεφοδιασμού, ενώ παράλληλα θα διευκολύνει τη συμμετοχή της σε κοινές επιχειρήσεις με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ.
Η Embraer δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις συνέργειες που αναπτύσσονται στην Ευρώπη, καθώς ολοένα περισσότερες χώρες αποκτούν τον ίδιο τύπο αεροσκάφους.
Η Ελλάδα γίνεται η έβδομη ευρωπαϊκή χώρα που επιλέγει το Millennium, μετά την Πορτογαλία, την Ουγγαρία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Τσεχία και τη Σουηδία.
Η κοινή χρήση του συγκεκριμένου τύπου δημιουργεί προοπτικές συνεργασίας στην εκπαίδευση πληρωμάτων, στη συντήρηση, στην προμήθεια ανταλλακτικών και στην επιχειρησιακή υποστήριξη, περιορίζοντας δυνητικά το κόστος λειτουργίας σε βάθος χρόνου.
Τι είναι το KC-390 Millennium
Το KC-390 Millennium είναι ένα δικινητήριο, αεριωθούμενο στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, σχεδιασμένο από τη βραζιλιάνικη Embraer για να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των σύγχρονων ενόπλων δυνάμεων.
Σε αντίθεση με τα παλαιότερα ελικοστροβιλοφόρα μεταγωγικά αεροσκάφη, όπως τα C-130 Hercules που χρησιμοποιεί η ελληνική Πολεμική Αεροπορία, το KC-390 διαθέτει δύο κινητήρες τζετ, οι οποίοι του επιτρέπουν να αναπτύσσει σημαντικά μεγαλύτερες ταχύτητες.
Η μέγιστη ταχύτητά του φτάνει περίπου τους 470 κόμβους, δηλαδή τα 870 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως 26 τόνους.
Οι δυνατότητες αυτές επιτρέπουν τη μεταφορά στρατιωτικού προσωπικού, οχημάτων, ανταλλακτικών, πυρομαχικών και άλλων υλικών σε μεγάλες αποστάσεις και σε μικρότερο χρόνο από εκείνον που απαιτούν πολλά μεταγωγικά προηγούμενης γενιάς.
Το αεροσκάφος διαθέτει μεγάλη οπίσθια ράμπα φόρτωσης, μέσω της οποίας μπορούν να μεταφέρονται οχήματα και ογκώδη φορτία. Ο εσωτερικός χώρος του μπορεί να αναδιαμορφώνεται ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε αποστολής.
Έτσι, το ίδιο αεροσκάφος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά στρατιωτικών δυνάμεων, τη ρίψη αλεξιπτωτιστών και εξοπλισμού, τη διακομιδή τραυματιών ή την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να επιχειρεί και από μη ασφαλτοστρωμένους ή προσωρινά διαμορφωμένους διαδρόμους, χαρακτηριστικό ιδιαίτερα σημαντικό σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και αποστολές αντιμετώπισης κρίσεων.
Το πιλοτήριό του ενσωματώνει σύγχρονες ψηφιακές οθόνες, εξελιγμένα συστήματα διαχείρισης πτήσης και ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου fly-by-wire, περιορίζοντας τον φόρτο εργασίας των χειριστών.
Η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού που αλλάζει τα δεδομένα
Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του KC-390 για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν είναι μόνο η ταχύτητα ή η μεταφορική του ικανότητα.
Είναι η δυνατότητα να εκτελεί και αποστολές εναέριου ανεφοδιασμού.
Με τον κατάλληλο εξοπλισμό, το KC-390 μπορεί να μεταφέρει καύσιμα σε άλλα αεροσκάφη κατά τη διάρκεια της πτήσης, επιτρέποντάς τους να παραμένουν περισσότερο χρόνο στον αέρα χωρίς να χρειάζεται να επιστρέψουν σε αεροπορική βάση.
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, λόγω της γεωγραφίας του Αιγαίου και των επιχειρησιακών απαιτήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για παράδειγμα, ένα συμβατό μαχητικό αεροσκάφος θα μπορούσε να παρατείνει την παραμονή του σε μια περιοχή ενδιαφέροντος, να αυξήσει την ακτίνα επιχειρήσεών του ή να εκτελέσει αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας με υποστήριξη από ιπτάμενο τάνκερ.
Το KC-390 χρησιμοποιεί σύστημα εναέριου ανεφοδιασμού με εύκαμπτους σωλήνες και καλάθια υποδοχής, γνωστό ως hose-and-drogue, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί από συμβατούς τύπους αεροσκαφών, όπως τα Rafale και τα Mirage 2000-5.
Αντίθετα, τα F-16 και τα μελλοντικά ελληνικά F-35 χρησιμοποιούν σύστημα ανεφοδιασμού με άκαμπτο σωλήνα, το λεγόμενο flying boom, και δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν απευθείας από τη συγκεκριμένη διαμόρφωση του KC-390.
Το Millennium μπορεί επίσης να λειτουργεί ως αποδέκτης καυσίμου, ανεφοδιαζόμενο το ίδιο από κατάλληλα εξοπλισμένο ιπτάμενο τάνκερ.
Η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού δεν αποτελεί υποκατάστατο των μεταφορικών αποστολών του. Αντιθέτως, προσθέτει έναν δεύτερο σημαντικό ρόλο στην ίδια πλατφόρμα, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Η σημασία για την ελληνική Πολεμική Αεροπορία
Η προμήθεια των KC-390 έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιδιώκει να ανανεώσει τον μεταφορικό στόλο της, ο οποίος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα C-130 Hercules.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη έχουν υπηρετήσει επί δεκαετίες, εκτελώντας ένα ευρύ φάσμα αποστολών, από μεταφορές στρατιωτικού προσωπικού και υλικού μέχρι αεροδιακομιδές ασθενών, ανθρωπιστική βοήθεια και επιχειρήσεις υποστήριξης σε περιόδους κρίσεων.
Ωστόσο, η ηλικία τους και οι αυξημένες ανάγκες συντήρησης δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις για τη διατήρηση της επιχειρησιακής τους διαθεσιμότητας.
Η εισαγωγή των KC-390 αναμένεται να προσφέρει νέες δυνατότητες κυρίως σε αποστολές που απαιτούν ταχύτητα, σημαντική μεταφορική ικανότητα και επιχειρησιακή ευελιξία.
Μια μεταφορά προσωπικού ή εξοπλισμού προς την Κύπρο, για παράδειγμα, θα μπορεί να πραγματοποιείται σε μικρότερο χρόνο, ενώ η δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου φορτίου ανά πτήση μπορεί να περιορίζει τον αριθμό των απαιτούμενων δρομολογίων.
Αντίστοιχα, το αεροσκάφος θα μπορεί να αξιοποιείται για ταχεία αποστολή βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, για την απομάκρυνση πολιτών από εμπόλεμες ζώνες ή για τη μεταφορά τραυματιών και ασθενών.
Η προμήθεια των τριών KC-390 δεν σημαίνει αυτομάτως την πλήρη αντικατάσταση του υφιστάμενου μεταφορικού στόλου. Αποτελεί όμως σημαντικό βήμα για την ανανέωσή του, ενώ το δικαίωμα προαίρεσης για τρία ακόμη αεροσκάφη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσής του.
Το κόστος της συμφωνίας και η συνεργασία με την Πορτογαλία
Η συμφωνία έχει και σημαντική οικονομική διάσταση.
Σύμφωνα με την απόφαση του πορτογαλικού υπουργικού συμβουλίου, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026, η συνολική δαπάνη για την προμήθεια των τριών αεροσκαφών και των συνοδευτικών υπηρεσιών εκτιμάται σε περίπου 590 εκατομμύρια ευρώ, προ ΦΠΑ.
Από αυτά, περίπου 532,9 εκατομμύρια ευρώ αφορούν την απόκτηση των αεροσκαφών και το αρχικό πακέτο υποστήριξης, ενώ άλλα 57,1 εκατομμύρια ευρώ προορίζονται για εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευση, πρόσθετη τεχνική υποστήριξη και διαχείριση του προγράμματος.
Επομένως, το ποσό δεν αφορά αποκλειστικά την αγορά τριών αεροσκαφών, αλλά ένα ευρύτερο εξοπλιστικό και υποστηρικτικό πακέτο.
Η συμμετοχή της Πορτογαλίας στη συμφωνία συνδέεται με τον ρόλο που έχει αναπτύξει η χώρα στο πρόγραμμα του KC-390.
Η Λισαβόνα συμμετείχε στην ανάπτυξη και βιομηχανική υποστήριξη του αεροσκάφους και έχει ήδη εντάξει τον τύπο στην πολεμική της αεροπορία.
Η εμπειρία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί για την εκπαίδευση των ελληνικών πληρωμάτων, τη δημιουργία υποδομών υποστήριξης και τη σταδιακή ένταξη των αεροσκαφών σε επιχειρησιακή υπηρεσία.
Ο ρόλος της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας
Στο ευρύτερο πλαίσιο του προγράμματος εντάσσεται και η συνεργασία της Embraer με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.
Στις 22 Μαΐου 2026, οι δύο εταιρείες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ανάπτυξη δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και τεχνικής υποστήριξης των C-390 στην Ελλάδα.
Στόχος είναι η ΕΑΒ να αποκτήσει την απαιτούμενη τεχνογνωσία και υποδομή ώστε να μπορεί να υποστηρίζει τον ελληνικό στόλο, μειώνοντας σταδιακά την ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς παρόχους για συγκεκριμένες εργασίες.
Η συνεργασία δημιουργεί παράλληλα προοπτικές για τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο τεχνικής υποστήριξης του συγκεκριμένου τύπου.
Η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων θα εξαρτηθεί από τις επιμέρους συμφωνίες και τις επενδύσεις που θα ακολουθήσουν, καθώς το μνημόνιο συνεργασίας καθορίζει το πλαίσιο και όχι την ολοκλήρωση των σχετικών εγκαταστάσεων.
Η επιλογή του KC-390 αποκτά έτσι και βιομηχανική διάσταση, πέρα από την άμεση ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας.
Με την πρώτη παράδοση να αναμένεται το 2027, η Ελλάδα εισέρχεται πλέον στη φάση προετοιμασίας για την ένταξη ενός νέου τύπου αεροσκάφους, που συνδυάζει τις παραδοσιακές αποστολές στρατιωτικών μεταφορών με δυνατότητες υποστήριξης άλλων αεροπορικών επιχειρήσεων.
Το στοίχημα δεν αφορά μόνο την παραλαβή των τριών Millennium, αλλά και τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών, την εκπαίδευση των πληρωμάτων και τη διατήρηση υψηλής διαθεσιμότητας, ώστε οι δυνατότητες του αεροσκάφους να μπορούν να αξιοποιηθούν πλήρως από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
