Οι διπλωματικές πρωτοβουλίες στη Μέση Ανατολή εντείνονται, καθώς η περιοχή προσπαθεί να προσαρμοστεί στη μειωμένη επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αδυναμία της Ουάσινγκτον να επιφέρει ένα καθοριστικό πλήγμα στο Ιράν, να επιβάλει τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ ή να προστατεύσει τους συμμάχους της στον Κόλπο έχει προκαλέσει ανησυχία και απογοήτευση.
Ο Αντρέας Κριγκ, αναπληρωτής καθηγητής στο Kings College London, σημειώνει ότι οι χώρες του Κόλπου είναι σοκαρισμένες από την προτεραιότητα που έδωσε η Ουάσινγκτον στην προστασία του Ισραήλ από ιρανικούς πυραύλους και drones, παρά τις τρισεκατομμύρια επενδύσεις τους στις ΗΠΑ.
Η ανάγκη για ειρηνικές λύσεις
Η απογοήτευση με τις ΗΠΑ έχει ωθήσει τις χώρες της περιοχής να αναζητήσουν εναλλακτικές ειρηνικές λύσεις. Μια πρόσφατη συμφωνία ανακοινώθηκε όταν αξιωματούχοι του Πακιστάν και του Κατάρ ταξίδεψαν στο Ιράν, προσπαθώντας να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, ηγέτες από οκτώ κυρίως μουσουλμανικές χώρες τον προέτρεψαν να αποδεχθεί μια ειρηνική συμφωνία που θα έβαζε τέλος στον πόλεμο και θα επαναλειτουργούσε τα Στενά του Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που στο παρελθόν είχαν προτείνει την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν, τώρα δείχνουν προθυμία για ειρηνικές λύσεις. Μαζί με άλλες χώρες όπως το Κατάρ, η Ιορδανία και η Τουρκία, οδήγησαν τις διαπραγματεύσεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Βέβαια, η διαδικασία δημιουργίας περιφερειακής συναίνεσης επανέφερε κάποιες από τις παλιές αντιπαλότητες μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας, με αρκετές επαφές μεταξύ των ηγετών τους τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι προκλήσεις των συμφωνιών Αβραάμ
Η νέα πραγματικότητα του πολέμου περιορίζει τις πιθανότητες διεύρυνσης των Συμφωνιών Αβραάμ, που υπογράφηκαν κατά την προεδρία του Τραμπ για την εδραίωση σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και αρκετών αραβικών κρατών. Όταν ο Τραμπ στη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης προέτρεψε περισσότερες χώρες να υπογράψουν, το αποτέλεσμα ήταν μια συγκλονιστική σιωπή.
Το Πακιστάν, ως επικεφαλής των διαπραγματεύσεων, τόνισε ότι οι διαφωνίες στον μουσουλμανικό κόσμο εξυπηρετούν μόνο τα συμφέροντα του Ισραήλ.
Νέες στρατηγικές συμμαχίες
Η παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, αν και θα παραμείνει ισχυρή με πολλές βάσεις, έχει αρχίσει να ακολουθεί μια νέα στρατηγική. Χώρες του Κόλπου αναζητούν εναλλακτικούς εταίρους ασφαλείας, με την Ευρώπη να είναι έτοιμη να επενδύσει περισσότερο στην περιοχή. Για παράδειγμα, το Πακιστάν έχει ήδη στείλει στρατεύματα για να υποστηρίξει τη Σαουδική Αραβία στον πόλεμο, ενώ οι αιγυπτιακές δυνάμεις είναι παρούσες στα ΗΑΕ, που αποτελούν τον μεγαλύτερο οικονομικό υποστηρικτή του Καΐρου.
Ο Αμπντούλ Καλέντ Αμπντουλάχ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στα ΗΑΕ, σημειώνει ότι η επιθυμία της χώρας του να δει το Ιράν αποδυναμωμένο έχει οδηγήσει σε δυσλειτουργίες. Αν και η Άγκυρα, το Ισραήλ και οι χώρες του Κόλπου εξακολουθούν να ανταγωνίζονται, η αποδυνάμωση της Τεχεράνης δημιουργεί νέα πεδία συνεργασίας. Σημαντικές συνομιλίες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί για τη δημιουργία ενός «Μουσουλμανικού ΝΑΤΟ», που θα περιλαμβάνει χωρών όπως η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, η Τουρκία και το Κατάρ.
Καθώς οι παγκόσμιες ισορροπίες συνεχίζουν να μεταβάλλονται, η Μέση Ανατολή φαίνεται να μπαίνει σε μια νέα εποχή, όπου οι παραδοσιακοί σύμμαχοι ενδέχεται να συνεργαστούν με εναλλακτικούς εταίρους, ενισχύοντας την περιφερειακή σταθερότητα μακριά από τη σκιά των ΗΠΑ. Η επιτυχία αυτών των προσπαθειών θα μπορούσε να προσφέρει μια νέα, πιο ειρηνική προοπτική στην περιοχή, προκειμένου να κλείσει το κύκλωμα της αβεβαιότητας και του πολέμου.
