Από τις 31 Αυγούστου, οι καταναλωτές βλέπουν μειώσεις τιμών σε βασικές κατηγορίες προϊόντων, στο πλαίσιο της εθνικής πρωτοβουλίας που εφαρμόζεται στην αγορά. Με αφορμή δημόσιες καταγγελίες και αναφορές για τεχνητή μείωση τιμών, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) προχώρησε σε αναλυτικές διευκρινίσεις, υπογραμμίζοντας ότι τα ευρήματά της στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία και τεκμηριωμένες συγκρίσεις τιμών. Η Αρχή επιμένει ότι δεν έχει εντοπιστεί πρακτική χειραγώγησης τιμών, ούτε υπάρχουν ενδείξεις ότι οι επιχειρήσεις προχώρησαν σε εικονικές αυξομειώσεις για να εμφανίσουν αργότερα εκπτώσεις. Αντίθετα, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν πραγματική αποκλιμάκωση τιμών σε ευρύ φάσμα κωδικών.
Τι απαντά η Αρχή στις καταγγελίες για τεχνητή μείωση τιμών
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται το σενάριο ότι μεγάλες αλυσίδες και προμηθευτές πρώτα “φούσκωσαν” τις τιμές τους προηγούμενους μήνες και κατόπιν ανακοίνωσαν εκπτώσεις, ώστε να καταγράψουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους. Η ΑΑΕΑ&ΠΚ απορρίπτει ρητά αυτό το ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι:
– Δεν έχει λάβει καμία δήλωση ανατίμησης για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο από τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εθνική πρωτοβουλία μείωσης τιμών. Το στοιχείο αυτό καλύπτει 1.740 κωδικούς προϊόντων.
– Οι συγκρίσεις που παρουσιάστηκαν δημόσια δεν περιλαμβάνουν το σύνολο των κατηγοριών της πρωτοβουλίας, ιδίως εκείνες που παραδοσιακά δεν συμμετέχουν σε βραχυπρόθεσμες προσφορές και εμφανίζουν ουσιαστικές, διατηρήσιμες μειώσεις.
Με άλλα λόγια, η εικόνα που δημιουργήθηκε στη δημόσια σφαίρα δεν αποτυπώνει το πραγματικό εύρος της παρέμβασης. Η Αρχή μιλά για αποσπασματικές συγκρίσεις, οι οποίες αγνοούν κρίσιμες κατηγορίες προϊόντων και, κατά συνέπεια, οδηγούν σε εσφαλμένα συμπεράσματα σχετικά με το αν υπάρχει τεχνητή μείωση τιμών.
Οι κατηγορίες που εξαιρέθηκαν από τις δημόσιες συγκρίσεις
Κεντρικό σημείο στις διευκρινίσεις της Αρχής είναι ότι σημαντικές κατηγορίες προϊόντων δεν συμπεριλήφθηκαν στις δημόσιες αναφορές και στους πίνακες σύγκρισης. Πρόκειται, όπως τονίζει, για κατηγορίες που συνήθως δεν εντάσσονται σε σύντομες προωθητικές ενέργειες, αλλά καταγράφουν ουσιώδεις μειώσεις στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας. Ειδικότερα:
– Νωπά κρέατα: 100 κωδικοί, με μέση μείωση 7,5% και μέγιστες μειώσεις έως 28%.
– Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας: 360 κωδικοί, με μέση μείωση 8% και μέγιστη μείωση 33%.
– Σχολικά είδη: 405 προϊόντα, με μέση μείωση 12% και μέγιστη μείωση 36%.
Η μη συμπερίληψη αυτών των κατηγοριών στις δημόσιες παρουσιάσεις οδηγεί, σύμφωνα με την ΑΑΕΑ&ΠΚ, σε μεροληπτική αποτύπωση της εικόνας της αγοράς. Όταν ληφθούν υπόψη όλες οι κατηγορίες που συμμετέχουν στην εθνική πρωτοβουλία, η τάση μείωσης των τιμών γίνεται σαφώς πιο έντονη και πειστική.
Ο αντίκτυπος στο καλάθι του νοικοκυριού
Με βάση τις μηνιαίες πωλήσεις των συμμετεχόντων προϊόντων, η ΑΑΕΑ&ΠΚ εκτιμά ότι η μέση εξοικονόμηση ανά νοικοκυριό μπορεί να φτάσει τα 39 ευρώ τον μήνα για το συγκεκριμένο καλάθι. Η εκτίμηση αυτή δεν αφορά μεμονωμένες προσφορές μικρής διάρκειας, αλλά σταθερότερες μειώσεις που καταγράφονται στις τιμές ραφιού, από τις 31 Αυγούστου και μετά. Παρότι ο πραγματικός αντίκτυπος ενδέχεται να διαφέρει από νοικοκυριό σε νοικοκυριό, ανάλογα με τις προτιμήσεις και τις αγοραστικές συνήθειες, η τάση παραμένει θετική για τους καταναλωτές.
Σημαντικό επίσης είναι ότι η Αρχή αναφέρεται σε τιμές συγκεκριμένων κωδικών, με συγκρίσιμα χαρακτηριστικά και τυποποιημένη παρακολούθηση. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζονται στρεβλώσεις που συνήθως προκαλούνται από αλλαγές συσκευασιών, προσωρινές προωθητικές ενέργειες ή ελλιπή δείγματα σύγκρισης.
